Category Archives: Χωριά της Λευκάδας

Πίναξ της εις Δήμους διαιρέσως της Επαρχίας Λευκάδος

Νομός Κερκύρας
Επαρχία Λευκάδος
(1)

Πίναξ της εις Δήμους διαιρέσως της Επαρχίας Λευκάδος κατά το Β. Δ. της 8ης Ιανουαρίου 1866 (Ε. Κ. αρ. φυλ. 9 της 28 Ιαν. 1866).

1). Λευκάδος (Β’)

Λευκάς — Απόλπενα, Φρύνι, Καλλιγόνι, Τσουκαλάδες, Καρυώτες, Κατούνα.

2). Σφακιωτών (Γ’) (2)

Λαζαράτα — Σπανοχώρι, Πινακοχώρι, Κάββαλος, Ασπρογερακάτα, Πρεμεντινού, Βουνόν.

3). Καρυάς (Β’)

Καρυά — Εγκλουβή, Βαφκερή, Πλατύστομα, Αλέξανδρος.

4). Εξανθείας (Γ’) (2)

Επάνω Εξάνθεια — Κάτω Εξάνθεια, Καλαμίτσι, Άγιος Νικήτας.

5). Απολλωνίων (Β’)

Άγιος Πέτρος — Αθάνι, Δράγανον, Κομιλιό, Δαμηλιάνη.

6). Ευγήρου (Β’)

Σύβρος — Κοντάρενα, Βουρνικά, Άγιος Ηλίας, Μαραντοχώρι, Εύγηρος, Όρμος Βασιλικής.

7). Ελλομένου (Γ’) (2)

Κατωχώρι — Χαραδιάτικα, Φτερνό, Πόρος, Άλατρον, Νεοχώρι.

8). Ταφίων (Γ’)

Μεγανήσιον — Βαθύ, Σπαρτοχώρι, Σπάρτη, Σκορπίδι, Σκορπιός, Καστρί, Θηλιά, Πετάλα, Κόθρος (νησίς), Μαδουρή (νησίς), Χελώνι (νησίς).


(1) Η Επαρχία Λευκάδος αρχικώς κατά το από 17-12-1864 Δ/μα (Φ.Ε.Κ. 2/1865) απετέλει ίδιον αυτοτελή Νομόν Λευκάδος περιλαμβάνοντα τας Επαρχίας Λευκάδος και Ιθάκης, δια του Νόμου όμως ΡΜΓ’ της 9-1-1866 (Φ.Ε.Κ. 6/1866) απετέλεσε η μεν Λευκάς επαρχίαν του Νομού Κερκύρας, η δε Ιθάκη Επαρχίαν του Νομού Κεφαλληνίας.

(2) Οι Δήμοι Σφακιωτών, Εξανθείας και Ελλομένου προήχθησαν από της Γ’ εις την Β’ τάξιν. Δ/μα 27.9.1890 (Φ.Ε.Κ. 324/1890).

Μέτρησα συνολικά 41 χωριά στους 7 Δήμους -εκτός Μεγανησίου- της Λευκάδας. Δεν αναφέρεται π.χ. το Νυδρί -τι στο καλό δεν υπήρχε ως οικισμός τότε;- ενώ δεν ξέρω ακόμη και σήμερα που βρίσκoνται οι αναφερόμενοι οικισμοί, Βουνόν και Δαμηλιάνη.

arxeia_dhmwn_koinothtwn

Αυτός ήταν λοιπόν ο αυτοδιοικητικός χάρτης της Λευκάδας από το 1864 που ενώθηκε, μαζί με τα άλλα Επτάνησα, με την Ελλάδα, και ίσχυσε μέχρι το 1912. Η Λευκάδα αποτέλεσε στην αρχή για ένα μικρό χρονικό διάστημα -1864 μέχρι 1866-, μαζί με την Ιθάκη, αυτοτελή νομό. Έγινε αργότερα Επαρχία και ανήκε μέχρι το 1912 στο Νομό Κέρκυρας. Μετά πάλι αποτέλεσε Επαρχία του Νομού Πρέβεζας.

Με το νόμο ΔΝΖ’ (4057) 14.2.1912 θα γίνει νέα διοικητική αλλαγή, οι πιο πάνω Δήμοι θα διαλυθούν και θα συσταθούν Κοινότητες.

Η πρώην Κοινότητά μας, του Αλεξάνδρου, ήταν μέχρι το 1912 Τ.Δ. του Δήμου Καρυάς της Επαρχίας Λευκάδας. Ο Δήμος Καρυάς απαρτίζονταν από τους κάτωθι οικισμούς: Καρυά (ήταν η πρωτεύουσα του Δήμου), Αλέξανδρος, Βαφκερή, Εγκλουβή, Κολυβάτα, Νυδρί, Πηγαδησάνοι, Ρεκατσινάτα, Πλατύστομα, Μονή Αγίου Γεωργίου, Μονή Ασωμάτων, Μονή Κόκκινης Εκκλησίας και Μονή Αγίου Ιωάννου. Με το Δ)γμα 31.8.1912 (Φ.Ε.Κ. 161/1912) θα συσταθεί η Κοινότητα Αλεξάνδρου που περιλάμβανε τον Αλέξανδρο, τα Κολυβάτα, τη Μονή του Αγίου Γεωργίου και τη Μονή της Κόκκινης Εκκλησιάς.
=====================================================
Πηγή:
Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των Δήμων και Κοινοτήτων 1836-1939 και της διοικητικής διαιρέσεως του κράτους : (Τέως Δήμοι, Δήμοι, Κοινότητες, Σύνδεσμοι Κοινοτήτων, ανοργάνωτοι Κοινότητες, Συνοικισμοί, Μοναί, θέσεις-αναγνωρίσεις, προσαρτήσεις, αποσπάσεις, μετονομασίαι, συγχωνεύσεις), Αλεξ. Θ. Δρακάκης, Στυλ. Ι. Κουνδούρος, Τύποις «Γραφικαί Τέχναι», Μάρτιος 1940, Τόμος Α’ και Β’

Παραθέτω και το σύνδεσμο για όποιον θέλει να εμβαθύνει περισσότερο στο θέμα. Μπορεί κάποιος να διαβάσει τα βιβλία πατώντας με το ποντίκι «View Document».

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Βιβλία, Χωριά της Λευκάδας

Το χωριό Νικιάνα, ένα από τα τουριστικά θέρετρα του νησιού της Λευκάδας

Παίνεψε το σπίτι σου μην πέσει και σε πλακώσει! Η φετινή τουριστική σεζόν έχει αρχίσει, καιρός λοιπόν να κάνουμε και κάποια διαφήμιση στο χωριό μας αναρτώντας κάποιες φωτογραφίες του που έχω κατά καιρούς τραβήξει. Όχι βέβαια ότι το έχει κι ανάγκη, όμορφος και βλογημένος είναι ο τόπος μας -παρά τα όσα ενδεχόμενα μπορεί να έχω γράψει σε πιο παλιές αναρτήσεις- και θα ήταν ακόμη πιο όμορφος αν τον προσέχαμε και εμείς λιγάκι περισσότερο…

nikiana_01

nikiana_02

nikiana_03

nikiana_12

nikiana_04

nikiana_05

nikiana_06

nikiana_07

nikiana_08

nikiana_10

nikiana_11

nikiana_12

nikiana_013

Κάποιες άλλες φωτογραφίες από τις παραλίες του χωριού έχουν ήδη αναρτηθεί και μπορείτε να τις δείτε δεξιά στη ρουμπρίκα Κατηγορίες —> Παραλίες Νικιάνας. Στη ρουμπρίκα Κατηγορίες —> Ξενοδοχεία —> Καταλύματα στη Νικιάνα μπορείτε να βρείτε ένα κατάλογο με τα περισσότερα ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια του χωριού. Ο κατάλογος δεν έχει ως ώρας ανανεωθεί με τα καινούργια (νεόκτιστα) καταλύματα. Κάποια ώρα θα το κάνουμε κι αυτό.

8 Σχόλια

Filed under Νικιάνα, Παραλίες Νικιάνας, Τουρισμός, Χωριά της Λευκάδας

Παρά τις συκοφαντίες των τσορμπατζήδων Εγκλουβής επέτυχε στις κοινοτικές εκλογές ο Κομμουνιστικός Συνδυασμός

Το πιο κάτω άρθρο δημοσιεύτηκε την Κυριακή 11 Αυγούστου 1929 στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης». Αφορά στις δημοτικές εκλογές που είχαν γίνει πανελληνίως μια βδομάδα νωρίτερα, στις 4 Αυγούστου 1929, και στην εκλογική επιτυχία του «Εργατοαγροτικού Συνδέσμου» στο χωριό Εγκλουβή Λευκάδας, που είχε ως αποτέλεσμα να εκλεγεί, πριν από 80 περίπου χρόνια, ένα από τα πρώτα «κόκκινα» κοινοτικά συμβούλια στην Ελλάδα. Σημαντικό ρόλο σ’ αυτή την επιτυχία του Κομμουνιστικού Κόμματος φαίνεται να έπαιξε η ύπαρξη κομματικής οργάνωσης στο χωριό και η δραστηριοποίησή της στην πρωτοπόρα για την εποχή εκείνη Αγροτική Ένωση Εγκλουβής, που ήταν μαζί με αυτές του Μεταλλικού και των Αμπελακίων από τις τρεις καλύτερες ενώσεις της χώρας μας.

Και μετά την περίοδο του Μεσοπολέμου το χωριό της Εγκλουβής πρωταγωνίστησε σ’ όλα τα κοινωνικά δρώμενα στο νησί της Λευκάδας με αποκορύφωμα τη μαζική συμμετοχή των κατοίκων του στην ΕΑΜική Aντίσταση που είχε σαν αποτέλεσμα να υποστεί και τις μεγαλύτερες καταστροφές σε έμψυχο και άψυχο υλικό – γύρω στα 90 σπίτια κάηκαν από τους «οπλαρχηγούς» συνεργάτες των Γερμανών μετά την μάχη στο Λαϊνάκι.

Μετά τόσα χρόνια και σήμερα το χωριό παραμένει «κόκκινο», αρκεί να αναφέρουμε ότι τα ποσοστά του κομμουνιστικού κόμματος στις τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, ευρωεκλογές 2004, βουλευτικές 2007 και ευρωεκλογές 2009, ήταν 42,58%, 31,34% και 35,00% αντίστοιχα.

Οι τσορμπατζήδες που αναφέρονται στο άρθρο είναι οι προύχοντες του χωριού (τσορμπατζής ο, προύχοντας· τουρκ. corbaci – Ν. Π. Ανδριώτη, ετυμολογικό λεξικό της κοινής νεοελληνικής, Θεσσαλονίκη 1983).

rizos_egklouvi_01

ΕΓΚΛΟΥΒΗ (Λευκάδος)
Αύγουστος (1929)
(Του ανταποκριτού μας)

rizos_egklouvi_02

Καθώς γράψαμε και σ’ άλλη μας ανταπόκριση, ο συνδυασμός της εργατοαγροτικής παράταξης απετελέσθη από τον σ. Σπυρ. Κούρτην γραμματέα Αγρ. Έν. Εγκλουβής, από τον πρόεδρο αυτής και τρεις άλλους φτωχούς αγρότες. Μόλις οι τσορμπατζήδες είδαν τον συνδυασμό κατάλαβαν ότι εάν επιτύχη ο συνδυασμός της εργατοαγροτικής παράταξης θα ρίξει όλα τα φορολογικά βάρη απάνω τους και θ’ αγωνισθεί για τα συμφέροντα της αγροτιάς. Αμέσως κατήρτησαν συνδυασμό από τους μεγαλύτερους προύχοντες του χωριού μας και δεν άφησαν συκοφαντία που να μην ρίξουν εναντίον του εργατοαγροτικού συνδυασμού. Εξαιρετικώς η λύσσα εστρέφετο εναντίον του σ. Κούρτη ότι δεν διοίκησε καλά την «Αγροτική Ένωση», ότι κατεχράσθη τα χρήματά της, ότι είνε κομμουνιστής και κάνει εράνους υπέρ των εξορίστων και γενικά δεν άφησαν καμμιά ατιμία και συκοφαντία που να μην είπαν εναντίον του. Και βέβαια έχουν δίκηο να λέγουν ότι η Αγροτική Ένωση δεν «διοικήθη» καλά διότι επέτυχε να πάρουν οι εργάτες γης δρχ. 50 μετ’ εξόδων ημερησίως, γιατί αντέδρασε εναντίον του συμβουλίου για να μη φκιάσει πηγάδι να δικαιολογήσουν το ποσό των 40 χιλ. δραχμών, το οποίον διατέθη παρά του ταμείου Κοινωφελών Έργων για την ύδρευση της κοινότητας. Πρέπει να μάθουν οι άτιμοι συκοφάντες ότι οι κομμουνιστές δεν είναι καταχραστές. Ο μπάτσος τον οποίο σας έδωσε ο σ. Σπυρ. Κούρτης και σας βούλωσε το στόμα όταν κατά τις 20 Ιουλίου ηύρε ένα χρηματοφυλάκιο και αμέσως το διακήρυξε και το επέστρεψε φτάνει για να δείξει τη διαγωγή των κομμουνιστών. Αλλά ας σημειωθή ότι και ο εργατοαγροτικός συνδυασμός απήντησε στις συκοφαντίες των τσορμπατζήδων αυτών. Με προκηρύξεις ξεσκέπασε τους κυρίους αυτούς στα διάφορα αξιώματα που τους είχαν εμπιστευθεί, όπως οι σχολικές επιτροπές, τα σκάνδαλα που έγιναν κατά την απαλλοτρίωση της μονής Ασωμάτων κ.λ.π.

egklouvi1

Και έτσι βλέπαμε όσο πλησιάζανε οι μέρες της εκλογής τόσο να εντείνεται και να οξύνεται ο εκλογικός αγώνας μεταξύ των προυχόντων και των φτωχών αγροτών.

Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΟΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Και ας έλθουμε τώρα στην ημέρα των εκλογών. Όλοι οι υποψήφιοι του εργατοαγροτικού συνδυασμού και σύντροφοι αγρότες άρχισαν επεξηγώντας τον κίνδυνο τον οποίο διέτρεχον οι φτωχοί αγρότες εάν επιτύχει ο συνδυασμός των προυχόντων. Οι δε αστοί υποψήφιοι μέχρι τις 12 το μεσημέρι δεν έκαναν και μεγάλη ενέργεια ελπίζοντας ότι οι φτωχοί αγρότες θα τους ψηφίσουν. Αλλά όταν είδαν ότι από τους 60 ψηφοφόρους που είχαν ψηφίσει μέχρι τις 12 πολλοί λίγοι τους είχαν ψηφίσει, άρχισαν ενεργούντες με πείσμα.

rizos_egklouvi_03

Για να γράψουμε τα κωμικά που συνέβησαν την ημέραν αυτήν και πως γελούσαν οι φτωχοί αγρότες τους κυρίους αυτούς, ότι τάχα τους ψηφίζουν, πρέπει να απασχολήσουμε πολλές στήλες του «Ριζοσπάστη». Δεν μπορούμε να μην γράψουμε όμως τις θυσίες ενός συντρόφου. Ο σ. αυτός είχε στον συνδυασμό των προυχόντων το γαμβρό του και εξάδελφό του, αλλ’ όμως ψήφισε τον εργατοαγροτικό συνδυασμό. Αυτό θα πη ότι οι σύντροφοι αγρότες είνε αποφασισμένοι να χτυπήσουν οποιονδήποτε εκμεταλλευτή, έστω και πατέρας των αν είνε αυτός.


Τ’ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Και ας δούμε τώρα τ’ αποτελέσματα και τι συνέβη κατά τη διαλογή. Μόλις άρχισε η διαλογή όλοι οι υποψήφιοι και του μεν και του δε συνδυασμού είνε μέσα στο τμήμα καθώς και πολλοί άλλοι. Επίσης πλέον από 150 αγρότες, όλοι σχεδόν νέοι, περιμένουν έξω από το εκλογικό τμήμα μέχρι τις 12 όταν είχαν δοθεί τ’ αποτελέσματα. Μόλις εμέτρησαν 130 ψηφοδέλτια οι υποψήφιοι του συνδυασμού των προυχόντων άρχισαν να αποχωρούν όλοι από το τμήμα καθώς και οι λοιποί υποστηρίζοντες αυτούς, προβλέποντας την παταγώδη αποτυχία τους. Έτσι μετα την τελειωτική διαλογή των ψηφοδελτίων ανακοίνωσε ένας φτωχός αγρότης τ’ αποτελέσματα στους περιμένοντας έξω αγρότες. Τότε το τι γίνεται δεν περιγράφεται. Ουρανομήκεις ζητωκραυγές υπέρ του εργατοαγροτικού συνδυασμού και του Κομμουνιστικού Κόμματος.

ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ

Ξεκινώντας οι αγρότες από το τμήμα μεταβαίνουν εν σώματι στην κεντρική πλατεία του χωριού μας. Πολλοί έχουν τενεκέδες του πετρελαίου και τους χτυπούν, άλλοι ζητωκραυγάζουν διαρκώς και μόλις γίνεται σχετική ησυχία οι υποψήφιοι του εργατοαγροτικού συνδυασμού είπαν μερικά για την επιτυχία και τελειώνουν μ’ ένα «ζήτω ο εργατοαγροτικός συνδυασμός, ζήτω η Αγροτική Ένωση Εγκλουβής, ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα, κάτω οι πλουτοκράτες, κάτω το τάλληρο, κάτω οι εκμεταλλευτές». Οι λέξεις αυτές επανελήφθησαν πολλές φορές. Τότε οι υποψήφιοι του ερατοαγροτικού συνδυασμού συσταίνουν στου αγρότες να διαλυθούν ησύχως, αλλά ο ενθουσιασμός των φτωχών αγροτών εξακολουθεί. Αποχωρώντας απ’ την πλατεία μεταβαίνουν καθ’ ομάδες στα σπίτια τους ζητωκραυγάζοντας υπέρ του συνδυασμού μας.

Τα αποτελέσματα έχουν ως εξής: Επί 227 ψηφισάντων έλαβαν κατά σειράν τας εξής ψήφους. 1) Φ. Λογοθέτης 115 της εργατ. παράτ. 2) Σπυρ. Κούρτης 112 εργατ. παρατ. 3) Ι. Βανδώρος 111 εργατ. παρατ. 4) Βασιλ. Φράγκος 111 του συνδ. των προυχόντων 5) Γ. Κοντογιωργίου 105 συνδ. πρ. 6) Ηλ. Κούρτης 96 συνδ. πρ. 7) Κ. Κούρτης 89 εργατ. παρατ. 8 ) Γρ. Κανελ. (;) 83 (;) 9) Χρησ. Φράγκος 81 συνδ. πρ. 10) Γερασ. Θερμός 72 εργατ. παρατ. 11) Αναστ. Γληγ. 42 ανεξαρτ. 12) Χ. Κοντογιώργης 17 φτωχός αγρότης μεν αλλά τυγχάνει μέλος του φασιστικού συλλόγου Εγκλουβής ο οποίος διελύθη.

Επίσης μέσα στα 227 ψηφοδέλτια βρέθηκαν 27 ψηφοδέλτια τα οποία είχαν γραφεί με κόκκινο μελάνη.

egklouvi2

Σε άλλη μου ανατπόκριση θα γράψω γιατί πέτυχε ο εργατοαγροτικός συνδυασμός, ο ρόλος της Αγροτικής Ένωσης Εγκλουβής κ.λ.π.

Σχολιάστε

Filed under Αριστερά, Δήμος Καρυάς, Εκλογικά, Χωριά της Λευκάδας

Το εκκλησάκι τ’ Αη Λιά στην Εγκλουβή

Το κοίταζα όταν ήμουν πιτσιρικάς από το χωριό μου -τα Κολυβάτα- και μου φαίνονταν από μακρυά σαν καραβάκι, με φουσκωμένα τα πανιά, που ακροβατεί στη γραμμή του ορίζοντα. Δεν είχα πάει τότε και ποτέ στο ξωκκλήσι τ’ Αη Λιά, που είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.015 μέτρων, πάνω από το χωριό Εγκλουβή.

Το εκκλησάκι τ' Αη Λιά σε υψόμετρο 1.015 μέτρων, στην κορυφή του ομώνυμου βουνού, πάνω από το χωριό Εγκλουβή

Το εκκλησάκι τ' Αη Λιά σε υψόμετρο 1.015 μέτρων, στην κορυφή του ομώνυμου βουνού, πάνω από το χωριό Εγκλουβή

Ο Εγκλουβησάνος Μιλτιάδης Δ. Κακλαμάνης γράφει στο βιβλίο του «Εγκλουβή – Λαογραφικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κατοίκων της» (Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2005), στο κεφάλαιο εκκλησίες και μοναστήρια (σελ. 66), για τον Αη Λιά:

«…Η ημερομηνία που χτίσθηκε είναι χαραγμένη σε πέτρα άνωθεν της εισόδου της εκκλησίας: 1η Μαΐου 1869 με συνδρομές Δημητρίου και Πάνου Καραμποΐκη. Το δάπεδο στρώθηκε το 1890 όπως γράφεται σε πλάκα που υπάρχει σε δαύτο. Είναι περιμαντρωμένος, έχει στέρνα και καμπαναριό με αλεξικέραυνο. Στοιχεία: Μ1Α 1869 ΕΠΙΡΑ ΘΡ. Ν. ΒΝ ΤΡ. ΓΠ. ΚΡΜ. Πιθανόν ονόματα οικογένειας Βανδώρου και Καραμποΐκη που την ανοικοδόμησαν εκ νέου. Η οικογένεια Καραμποΐκη διεκδικούσε την κυριότητα της εκκλησίας και πάντοτε επίτροπος ήταν ένας από δαύτην. Στα 1870 έγινε μεγάλος σεισμός πριν φέξει και γκρεμίστηκε η εκκλησία. Ξαναχτίσθηκε χωρίς θόλο και στη θέση του τοποθετήθηκε σκεπή με κεραμίδια…»

Εξωτερική άποψη του εξωκκλησιού τ' Αη Λιά

Εξωτερική άποψη του εξωκκλησιού τ' Αη Λιά

Αντιγράφουμε από το βιβλίο «Οδοιπορικό Λευκάδος» (Λευκάδα 1989) του Γιάννη Αθηνιώτη (επιμέλεια Γιάννης Βουκελάτος), που είναι γραμμένο σε ελεύθερο στίχο για τον Αη Λιά – στην ενότητα Εγκλουβή (σελ. 163):

[… Ο νιόφκιακτος ο δρόμος σας φέρνει στο εκκλησάκι τ’ Αη Λιά.
Στο δρόμο ο Στάθης λέει την ιστορία του εξωκκλησιού.
Το πρώτο εκκλησάκι ήτανε πολύ μικρό,
Με πέτρες σκεπασμένο όπως οι βόλτοι χαμηλά.
Η κάθε μια καταστροφή τού ‘δινε άλλη όψη.
Η πιο αληθινή χρονολογία κατασκευής του
Το χίλια εφτακόσια εξήντα εννιά.
Αδημονείς να φτάσετε στο εκκλησάκι.

Λαχομανώντας κάποτε φτάνετε.
Στα χίλια δεκαπέντε μέτρα ύψος το θέαμα γράφει κύκλο απέραντο.
Ατενίζεις από κει το κενό και τον αγέρα,
Το τέρμα των σκοτεινών βαράθρων.
Προσκύνημα. Ξεκούραση στο σώμα. Το μάτι ο νους σ’ εγρήγορση.

Μεσ’ από τη σκέψη αναπηδάει ο λαϊκός ο στίχος:

Σ’ ένα ψηλό ξερόβουνο κλησάκ’ είναι χτισμένο.
Τις πέτρες του πετρόβουνου λειχήνες τις στολίζουν,
Λίγα χορτάρια πού και πού γιατί λειψό το χώμα.
Το πήρανε νεροποντές το ρίξαν στα λαγκάδια.
Πού ‘ναι εκείνη η εποχή με το δασύ το ντύμα,
Με το χοντρό αγριάγκαθο και το ψηλό πουρνάρι!
Το εκκλησάκι τ’ Αη Λιά στην κορυφή χτισμένο,
Το λούζει ο ήλιος, το βαρεί και το πολυθερμαίνει.
Αγέρηδες το δέρνουνε τα χιόνια το χτυπάνε,
Ο κεραυνός κάπου και που πέφτει και το γκρεμίζει.
Έρχεται η πίστη βοηθός το ξαναχτίζει πάλι.
Στο πανηγύρι οι πιστοί παίρνουν στρωτόνε δρόμο.
Απ’ τ’ Αη Δονάτου την πλευρά ψηλά αργά ανεβαίνει.
Αφήσανε οι προσκυνητές το πετρομονοπάτι.
Τον Άγιο τον άφαντο βλογάς και χάνεσαι μαζί του.
Φαίνεται η θάλασσα απ’ εκεί στρωσίδι απλωμένο,
Καράβια αρμενίζουνε με την ευχή τ’ Αγίου.
Μέσα στον κόρφο του Νυδριού νησιά είναι φτεμένα.
Ψηλάθε μοιάζουν άχαρα χελώνες κοιμισμένες.
Κοιτάς τριγύρω τα βουνά μοιάζουνε μικροπαίδια.
Οι απλωσές οι νιόσκαφτες με της σποράς το χρώμα,
Στρωσίδια ολοκέντητα στον αργαλειό υφαμένα.
Βλέπεις εκείθενε ψηλά από το κορφοβούνι,
Την Εγκλουβή, μεσ’ το κλουβίσιο γόνα να προσπέφτει,
τον Άγιο να παρακαλεί να δίνει προστασία …]

Εξωτερική άποψη

Εξωτερική άποψη

Το καμπαναριό

Το καμπαναριό

Η θέα είναι καταπληκτική από τον Αη Λιά. Διακρίνονται στο βάθος το Νυδρί, το Μεγανήσι, ο Σκορπιός και η Μαδουρή

Η θέα είναι καταπληκτική από τον Αη Λιά. Διακρίνονται στο βάθος το Νυδρί, το Μεγανήσι, ο Σκορπιός και η Μαδουρή

Σχολιάστε

Filed under Μοναστήρια και Εκκλησίες, Χωριά της Λευκάδας

Οι φορατζήδες κάνουν επιδρομές (και) στα χωριά της Λευκάδας

Αναδημοσιεύουμε από το «Νέο Ριζοσπάστη». Μην σας ξενίζει το λογότυπο της εφημερίδας. Βρισκόμαστε στο 1932 -γραμματέας του ΚΚΕ είναι ο Νίκος Ζαχαριάδης- λίγα χρόνια μετά το περίφημο Βενιζελικό «Ιδιώνυμο» «περί μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών». Ο πρώτος αντικομμουνιστικός νόμος στην Ελλάδα. Στόχος του η δίωξη των κομμουνιστών. Έχουν αρχίσει ήδη οι απαγορεύσεις και οι εκτοπίσεις στα ξερονήσια. Ο «Ριζοσπάστης» για να αποφύγει τη λογοκρισία τη μια έβγαινε με αυτόν τον τίτλο και την άλλη ως «Νέος Ριζοσπάστης», όπως στην προκειμένη περίπτωση.

neos_rizospastis1

foratzides_022

Απ’ τον Αη-Πέτρο της Λευκάδας μας γράφει ο σ. Φ. Κ.:

«Εδώ και δύο μήνες έχει σταλεί στο χωριό μας ένας εισπράχτορας του δημοσίου. Η από μέρους του φορατζή και των χωροφυλάκων τρομοκρατία για την είσπραξη φόρων είναι μεγάλη. Συλλαμβάνουν καθημερινώς και τους κλείνουν στα μπουντρούμια. Χαρακτηριστικό είναι ότι προ ολίγων ημερών έκαναν επίθεση στο σπίτι του Ιωάν. Ρομποτή – υποδηματοποιού- για να τον συλλάβουν για φόρους. Για να γλυτώσει εξηναγκάσθη να φύγει στα βουνά, εγκαταλείψας έτσι το φτωχικό του μαγαζί, με το οποίο κατόρθωνε να ψευτοβγάζει το ψωμί των 7 παιδιών του».

Η κεφαλαιοκρατική λοιπόν Κυβέρνηση χτυπάει αράδα τη φτωχολογιά, παραγματοποιώντας το πρόγραμμα της αγνωριστοποίησης. Όμως, και σεις σύντροφοι πρέπει να απαντήσετε. Πως όμως; Να, π.χ. όταν θέλησαν να πιάσουν το φτωχό τσαγκάρη να χτυπήσετε την καμπάνα του χωριού, να ειδοποιήσετε και προφορικά τους χωρικούς κι’ όλοι μαζύ να πάτε στο σπίτι του τσαγκάρη και να πληρώσετε εσείς τα χρέη του μ’ ένα γερό ξύλο που θα δίνατε στους επιδρομείς. Τέτοιο που να μην το ξεχάσουν για ούλα τους τα χρόνια. Έτσι θα χτυπηθεί η τρομοκρατία και η φορολογική καταπίεση. Τα βουνά δεν σώζουν, αυτό πρέπει να το χωνέψουμε.

——————————————————————————————————————-

Πηγή:
Εφημερίδα «Ο Νέος Ριζοσπάστης», Περίοδος Α’, Χρόνος Α’, Αριθ. Φύλ. 184 (Πέμπτη 3 Μαρτίου 1932).

Σχολιάστε

Filed under Αγροτιά, Ιστορία, Κοινωνικά θέματα, Χωριά της Λευκάδας

Μονή των Ασωμάτων (Αγίου Μιχαήλ Αρχαγγέλου) στη Βαυκερή Λευκάδας

Η Μονή των Ασωμάτων βρίσκεται πιο πάνω από το ορεινό χωριό (υψόμετρο 750 μ.) Βαυκερή. Πηγαίνοντας από το δρόμο Καρυάς ή Πλατυστόμων προς τη Βαυκερή, στην είσοδο του χωριού, εκεί που βρίσκονται οι βρύσες, θα πρέπει ο επισκέπτης να στρίψει δεξιά. Υπάρχει οδική πινακίδα που δείχνει το δρόμο. Μετά λίγα χιλιόμετρα θα συναντήσει το μοναστήρι στα αριστερά του. Ο δρόμος είναι μεν λίγος στενός αλλά έχει ασφαλτοστρωθεί πρόσφατα και η πρόσβαση στο μοναστήρι είναι εύκολη.

asomaton_01

Παραθέτουμε ένα άρθρο του γυμνασιαρχή Πετρή για το μοναστήρι. Ο Ν. Πετρής ήταν συνεργάτης του έγκυρου περιοδικού «Παρνασσός» και δημοσίευσε δυο άρθρα σ’ αυτό σχετικά με τα μοναστήρια της Λευκάδας. Το πρώτο άρθρο έφερε τον τίτλο “ΒΡΑΧΕΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΔΕΣΤΕΡΩΝ ΕΝ ΛΕΥΚΑΔΙ ΜΟΝΩΝ”. Εκεί γίνεται μνεία στα εξής μοναστήρια: α) Περί της Μονής του αγίου Ιωάννου β) Περί της Μονής του αγίου Γεωργίου και γ) Περί της Μονής της Φανερωμένης. Φέρει την ημερομηνία: Εν Λευκάδι τη 6 Απριλίου 1884 και υπογράφεται: Ν. Πετρής, γυμνασιάρχης. Το άρθρο περιλαμβάνεται στον 8ο τόμο, αρ. 4 (1884), σελ. 310 – 315, του περιοδικού. Στο δεύτερο άρθρο του Πετρή που τιτλοφορείται “ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΔΕΣΤΕΡΩΝ ΕΝ ΛΕΥΚΑΔΙ ΜΟΝΩΝ” περιγράφονται η Μονή των Ασωμάτων, το Μετόχιον αγίου Ιωάννου εις το Ροδάκι περιφερείας Βουρνικά και το Μετόχιον αγίου Κηρύκου εις χωρίον Αθάνι. Φέρει την ημερομηνία: Εν Λευκάδι Ιουλίω λήγοντι, 1885. Περιλαμβάνεται στον 9ο Τόμο, Αρ. 7 (1885), σελ. 520 – 523 του περιοδικού. Παραθέτουμε ως έχει το άρθρο του Ν. Πετρή που αναφέρεται στη Μονή των Ασωμάτων.

asomaton_02

«Οφειλέται παραμείναντες τοις αναγνώσταις του περιοδικού του ομωνύμου πολυωφελούς συλλόγου, ότε μηνί Απριλίω 1884 προηγάγομεν εις φως βραχείαν περιγραφήν των εν Λευκάδι κυριωδεστέρων μονών, ήδη συμπληρούμεν αυτήν. Λείπεται λοιπόν προς αποτελείωσιν η περί της μονής των Ασωμάτων έκθεσις. Αύτη κειμένη επί ρωμαντικής τοποθεσίας και περί την ημίσειαν ώραν απέχουσα του χωρίου Βαυκηρής (ανήκοντος το δήμω Καρυάς αποτελούσης ουχί κώμην, αλλά μάλλον ειπείν κωμόπολιν), στερείται μοναστικής οικογένειας, διότι από τινων ετών οι μονασταί μετοικήσαντες, εις την μονήν του αγίου Γεωργίου, εγκατεστάθησαν μονίμως αυτόθι. Ο ναός τιμώμενος επ’ ονόματι των Αρχαγγέλων είναι ωκοδομημένος κατά βυζαντιακόν ρυθμόν. Όθεν οικονόμος μόνος μετ’ ευαριθμοτάτων μοναχών επιμελείται των της μονής αυτής, ης η ίδρυσις ανάγεται, ως και η των λοιπών εις βυζαντιακούς χρόνους. Το δε σύστημα της διαχειρήσεως των εν Λευκάδι μονών και κατά την λήξιν του παρελθόντος αιώνος ήτο οίον και νυν, τουτέστιν Ηγουμενοσυμβούλια διεχειρίζοντο την περιουσίαν των μονών υπό την εποπτείαν της Κυβερνήσεως της ενετικής, διότι η αγγλική προστασία χρονολογείται εκ του 1810, δήλον ότι μετά την γαλλικήν. Μετά δε ταύτα επειδή οι καλόγηροι υπώπτευσαν δήμευσιν των μονών, προέβησαν εις πολλά εικονικά χρέη των μονών αυτών προς διαφόρους οφειλέτας κατά τε τον αγρόν και την πρωτεύουσαν της νήσου όπως δια των χρεών αυτών λάβωσι κατοχήν επί των μοναστηριακών κτημάτων.

Οι καλόγηροι δήλα δη εφρόνουν ότι τα περί ων ο λόγος μοναστηριακά κτήματα ανήκον αυτοίς. Τούτο λοιπόν πληροφορηθείσα η αγγλική κυβέρνησις αφείλε τοις καλογήροις την διαχείρισιν και ανέθετο αυτήν τω τελωνείω της πρωτευούσης Λευκάδος. Μετέπειτα δε πάλιν η αυτή Κυβέρνησις διεπιστεύσατο την διαχείρησιν επιτρόποις και ήδη επανήλθεν εις το προσόμοιον τω πρώτω και αρχικώ συστήματι. Επωφεληθέντες δε την σχολήν, ην παρέχουσιν εκάστοτε αι σχολικαί διακοπαί, μεθηρμηνεύσαμεν εκ της ιταλικής τον κατάλογον των εγγράφων, των αφορώντων εις την μονήν του Μηχαήλ Αρχαγγέλου, την κοινή των Ασωμάτων επονομαζόμενην και των μετοχίων αυτής, άτινα έγγραφα υπάρχουσιν αποτεθησαυρισμένα εν τω αρχειοφυλακείω Λευκάδος. Έχει δε ο κατάλογος ούτος ως εξής.

Αρχή επί της διαχειρήσεως των εκκλησιαστικών και των ιερών κτημάτων. -Δεσμίς αριθ. 4 περιέχει τάδε τα έγγραφα.- Φάκελλος 2ος Μονή αγίου Μιχαήλ Αρχαγγέλου.

  • Αριθ. 1. 1701 24 Μαΐου. Ε. Ν. Διάταγμα εγκεκριμένον του εκτάκτου προβλεπτού (πρεβεδούρου) και κτηματοσημειωτού Ιωάννου Πιζαμάνου, αφορών εις τα κτήματα της ειρημένης μονής εξαχθέν εν επισήμω αντιγράφω τη 15η Ιουνίου 1796 παρά του Ιωάννου Σκένα εισαγγελικού υπαλλήλου, ήτοι των παλαιών κτημάτων αφιερωθέντων και αγορασθέντων μετά την κατάκτησιν.
  • Αριθ. 2. 1727. Αντίγραφον επίσημον εξηγμένον, ως ανωτέρω, εκ του καταστίχου του χωρίου Αλεξάνδρου δια τα κτήματα, όσα κατέχει η προμνημονευθείσα μονή. Ωσαύτως της κώμης Καρυάς. Αντίγραφον εκ του καταλόγου των κατόχων πάντων των κτημάτων της πεδιάδος Βασιλικής δια τα κτήματα, άτινα κατέχει η μονή του Αγίου Κηρύκου εν Αθανίω, μετοχίω των Ασωμάτων. Επ’ ίσης αντίγραφον της μονής Αγίου Ιωάννου εις Ροδάκι, μετόχιον της μονής των Ασωμάτων. Περίληψις πάντων των κτημάτων, των κατεχομένων υπό της μονής των Ασωμάτων και των μετοχίων αυτής. Αντίγραφον εκ του καταστίχου του χωρίου Αλεξάνδρου δια τα κτήματα, α κατέχει η μονή αγίου Μιχαήλ εις το Αδάμι από Πλατύστομα.
  • Αριθ. 3. 1805. Επίσημος κατάλογος υποβληθείς εις την Αρχήν παρά των ιερομονάχων Βησαρίωνος, Γαζή και Ιωαννικείου Κοντογεώργη Οικονόμου, περιλαμβάνων τα χωράφια τα δοθέντα εις σποράν επί διαφόροις όροις εκτεθειμένης εν τω καταλόγω αυτώ και κυρουμένοις δια των ιδίων υπογραφών.
  • Αριθ. 4 τη 7η Ιουνίου. Άλλη επίσημος απογραφή προσαχθείσα εις την Αρχήν παρά του ειρημένου ιερομονάχου Ιωαννικείου Κοντογεώργη Οικονόμου περιλαμβάνουσα τα ιερά σκεύη και κινητά έπιπλα της αυτής μονής υπό του αυτού υπογεγραμμένη.
  • Αριθ. 5 τη 29η του αυτού μηνός. Κατάλογος επίσημος υποβληθείς εις την Αρχήν παρά του προμνησθέντος ιερομονάχου Βησαρίωνος Γαζή αφορών εις πάντα τα κτήματα, ήγουν χωράφια κεκαλλιεργημένα και μη, αμπέλους, ελαίας, μύλους και παν άλλο κτήμα, ο κατέχουσιν η μονή Ασωμάτων και τα εξαρτήματα αυτής άγιος Κηρύκος και άγιος Ιωάννης εις το Ροδάκι, υπογεγραμμένος υπό του αυτού.
  • Αριθ. 6. Απογραφή επίσημος άνευ χρονολογίας προσαχθείσα εις την Αρχήν υπό του ιερομονάχου Ιωαννικείου Κοντογεώργη Οικονόμου περιγράφουσα τα ιερά σκεύη και κινητά της μονής πράγματα και των κοινοβίων υπογεγραμμένη παρά του αυτού.
  • Αριθ. 7/11 έτει 1805 Ιουλίου 6. Απογραφή επίσημος συνταχθείσα παρά του Σπυρίδωνος Ασπροϊέρακος, ενός των μελών της αρχής, όστις μετέβη επίτηδες εις την περί ης ο λόγος μονήν μετά του αρμοδίου κυβερνητικού υπαλλήλου Σεμπέη, σχετική προς την υπό του Οικονόμου Κοντογεώργη υποβληθείσαν και παραβληθείσαν, εξαριθμούσα τα ιερά σκεύη, κινητά ζώα χονδρά και λιανά και παν άλλο, παραδοθείσα δε μετέπειτα τω προμνησθέντι Οικονόμω, ως διακριβοί η ιδία υπογραφή αυτού.
  • Αριθ. 8/13 τη 16η 7βρίου του αυτού έτους. Επιστολή του Οικονόμου Κοντογεώργη εις την αρχήν αποβλέπουσα εις διάφορα χωράφια σπαρέντα αραβόσιτον, παρ’ ων ο επιτετραμμένος της Αρχής απαιτεί να εισπράξη δικαίωμα ανώτερον του υπό του Οικονόμου μετά των αγροληπτών συμπεφωνημένου.

[Σημ.: Ακολουθεί η περιγραφή των εγγράφων που αφορούν στο «μετόχιον του αγίου Ιωάννου εις το Ροδάκι περιφερείας Βουρνικά» και στο «μετόχιον αγίου Κηρύκου εις χωρίον Αθάνι».]

Εν Λευκάδι Ιουλίω λήγοντι, 1885
Ν. ΠΕΤΡΗΣ»

Πηγή: Περιοδικό «Παρνασσός», Τομ. 9, Αρ. 7 (1885), Σελ. 520 – 523

Ο Κωνσταντίνος Γ. Μαχαιράς γράφει στο βιβλίο του «Ναοί και Μοναί της Λευκάδος», Αθήναι 1957, για τη «Μονή του Αγίου Μιχαήλ Αρχαγγέλου Ασωμάτου», όπως την ονομάζει:

«Εις λίαν παρωχημένην εποχήν η εκ του χωρίου Βαυκερής έλκουσα το γένος οικογένεια Κονιδάρη ωκοδόμησαν εν τη περιφερεία του αυτού χωρίου Ναΐσκον μετά τινων μικρών κελλίων, ον αφιέρωσεν εις το όνομα του Αγίου Μιχαήλ Αρχαγγέλου Ασωμάτου, μεθ’ ο, προσεκάλεσε μοναχούς τινας, ινα διαβιώσουν εν τούτοις. Βραδύτερον, όταν κατετάχθησαν εν τη Μονή και άλλοι μοναχοί, ηυξήθησαν δ’ εξ αφιερωμάτων των πιστών και αι πρόσοδοι ταύτης, εκρίθη σκόπιμον, όπως μεγεθυνθή ο Ναός της Μονής και ανεγερθούν παρ’ αυτόν και άλλα κελλία (Αρχείον οικογένειας Κονιδάρη).

Ο Μαχαιράς αναφέρει επίσης ότι τα Μετόχια της Μονής ήταν: ο Ναός των Τριών Ιεραρχών στην πόλη της Λευκάδας (παραχωρήθηκε το 1750 από τον Αθανάσιο Βασιλόπουλο, ιδιοκτήτη του ναού), η Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου εις Ροδάκι (το μοναστήρι βρίσκεται στο χωριό Βουρνικά και η ενσωμάτωσή του στο μοναστήρι των Ασωμάτων έγινε το 1797, κατόπιν ενεργειών του Ιερομονάχου Παρθενίου Κονιδάρη -έγινε μετέπειτα, το 1799, Μητροπολίτης Λευκάδας- «εις εκ των απογόνων των ιδρυτών της Μονής»), η Μονή του Αγίου Κηρύκου (στην περιφέρεια του χωριού Αθάνι), το ερημοκκλήσιον του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στη θέση Βαγενά και το μισό του Ναού του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται στη θέση Βαθειά στο χωριό Νεοχώρι.

Αναφέρει επίσης ο Μαχαιράς ότι «ο Ναός του Αγίου Μιχαήλ Αρχαγγέλου Ασωμάτου εκοσμείτο άλλοτε δια καλλιτεχνικωτάτων τοιχογραφιών, αίτινες σήμερον είναι επασβεστωμέναι». Οι τοιχογραφίες είναι του 17ου αιώνα και δεν γνωρίζω αν έχουν αναδειχτεί σήμερα, μιας και ο ναός ήταν κλειστός όταν επισκέφτηκα πρόσφατα το μοναστήρι.

Σημειώνουμε τέλος ότι το μοναστήρι έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο (ΦΕΚ 32/Β/23-1-1998).

asomaton_03

asomaton_04

asomaton_05

asomaton_06

asomaton_07

asomaton_08

Σχολιάστε

Filed under Δήμος Ελλομένου, Ιστορία, Μοναστήρια και Εκκλησίες, Χωριά της Λευκάδας

Ο μικρός οικισμός Κοκλάτα (Κιάφα) της πρώην κοινότητας Αλεξάνδρου

Ο μικρότερος από τους οικισμούς που απάρτιζαν την πρώην ανεξάρτητη κοινότητα Αλεξάνδρου  είναι τα Κοκλάτα ή Κιάφα όπως ονομάστηκε ο μαχαλάς αργότερα. Οι άλλοι οικισμοί του σημερινού ομώνυμου διαμερίσματος του Δήμου Λευκάδας είναι, όπως έχουμε αναφερθεί σε παλαιότερες αναρτήσεις, τα Μαυρογιαννάτα, τα Κολυβάτα και η Νικιάνα. Στα Κοκλάτα έμεναν μέχρι πριν λίγες δεκαετίες γύρω στις εφτά οικογένειες, αλλά παλιότερα ο οικισμός πρέπει να ήταν μεγαλύτερος. Είχε και τη δική του εκκλησούλα, τους Αγίους Σαράντα, που βρίσκονταν ανατολικά και πιο κάτω από το σημερινό οικισμό στην ομώνυμη τοποθεσία, κοντά στη βρύση «Κανάλι». Εκεί ήταν παλιά και το νεκροταφείο του οικισμού, που εγκαταλείφτηκε όμως αργότερα μαζί με την εκκλησούλα για να μεταφερθεί κατόπιν στην εκκλησία της Παναγίας, μια από τις τρεις εκκλησίες του κοντινού χωριού Μαυρογιαννάτα.

kiafa1

Ο οικισμός πήρε το όνομά του από το επίθετο Κόκλας, μιας και οι περισσότεροι και παλιότεροι κάτοικοί του έφεραν το επίθετο αυτό. Όμως, όπως  γράφει ο συγχωριανός μας φιλόλογος και ιστορικός Σπύρος Σούνδιας στο βιβλίο του «Παναγιά της Γύρας (Λευκάδας)» (Αθήνα 2005): «Κατά καιρούς και άλλα γένη έζησαν εκεί, όπως Μαρίνος, Καρύδης, Καλύβας, Σέρβος, Φούρος κ.ά.» Αναφέρεται επίσης σε χοτζέτια -τουρκικό έγγραφο (hüğğet) της δικαστικής απόφασης του καδή για την επικύρωση ιδιοκτησίας σε κάποιον αγοραστή- το επίθετο Παπανελόπουλος που δεν σώζεται σήμερα στα χωριά μας.

kiafa2

Ο οικισμός είναι χτισμένος σε ένα ύψωμα, σε μικρή απόσταση από το χωριό Μαυρογιαννάτα,  με καταπληκτική θέα προς τη θάλασσα. Από εκεί φαίνονται ο όρμος του Βλυχού, κάποια από τα Πριγκηπονήσια, το Μεγανήσι μέχρι και η Ιθάκη.Τα σπίτια είναι όλα πέτρινα και κάποια από αυτά διόρωφα. Τα περισσότερα έχουν ανακαινιστεί πρόσφατα.

kiafa3

Εδώ και κάμποσο καιρό λειτουργεί στην περιοχή, σε ανακαινισμένα παλιά σπίτια του οικισμού,  το ξενοδοχείο «Νήιον«, που αποτελείται από τρία πέτρινα κτίσματα που είναι χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα: ένα διώροφο και δύο μονώροφα. Το διώροφο αποτελεί το κύριο σώμα του ξενοδοχείου καθώς διαθέτει πέντε τρίκλινα δωμάτια και δύο δίκλινα, αίθουσα καθιστικού με τζάκι και αίθουσα πρωϊνού. Το δεύτερο κτίσμα αποτελείται από ένα studio και ένα δίκλινο δωμάτιο ενώ το τρίτο που είναι μονόχωρο με τζάκι και δική του κουζίνα μπορεί άνετα να φιλοξενήσει έξι άτομα. Το παραδοσιακό ξενοδοχείο είναι Α’ κατηγορίας και όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του: «Στο «Νήϊον» περιμένουμε όλους αυτούς που θέλουν να ξεφύγουν από τα γνωστά καθιερωμένα τουριστικά πρότυπα και αναζητούν να περιπλανηθούν στ’ ανέγγιχτα μονοπάτια της φύσης, των παραδόσεων και του πολιτισμού μας, όλους αυτούς που εκτιμούν και σέβονται την ομορφιά της «άλλης» Ελλάδας, την αρχιτεκτονική της κληρονομιά, το φυσικό περιβάλλον και τη φιλοξενία που παραδοσιακά μόνο τέτοιου τύπου ξενοδοχεία μπορούν να προσφέρουν.»

kiafa4

Το διώροφο πέτρινο σπίτι που αποτελεί το κύριο σώμα του ξενοδοχείου "Νήιον"

'Ενας από τους φύλακες του ξενοδοχείου. Μετρήσαμε συνολικά τ�σσερεις παν�μορφες γάτες (-ους). Ο εικονιζόμενος ήταν και ο μόνος που δεν μας ακολούθησε στις περιπλανήσεις μας στο μαχαλά

'Ενας από τους φύλακες του ξενοδοχείου. Μετρήσαμε συνολικά τέσσερεις πανέμορφες γάτες (-ους). Ο εικονιζόμενος ήταν και ο μόνος που δεν μας ακολούθησε στις περιπλανήσεις μας στο μαχαλά

Πηγή:
Σπύρος Σούνδιας, «Παναγία της Γύρας (Λευκάδας)», Αθήνα 2005.

1 σχόλιο

Filed under Ξενοδοχεία, Παραδοσιακή αρχιτεκτονική, Χωριά της Λευκάδας

Αποκαλυπτήρια αναθηματικής στήλης στην Εγκλουβή Λευκάδας

Έγιναν σήμερα το μεσημέρι, παρουσία αρκετών παρευρισκομένων, απλών ανθρώπων και επισήμων προσκεκλημένων, στη θέση Λυμπιά της Εγκλουβής, τα αποκαλυπτήρια της αναθηματικής στήλης στη μνήμη των τριών ηρωικών γυναικών -Λουκίας Θερμού και των δυο ανήλικων κοριτσιών της, Αγγελικής 14 και Ελπινίκης 11 ετών- που έχασαν τη ζωή τους πριν 40 χρόνια, στις 17 φεβρουαρίου 1948, σε μια μεγάλη χιονοθύελλα, πηγαίνοντας να συμπαρασταθούν στο σύζυγο και πατέρα τους, πολιτικό κρατούμενο την εποχή εκείνη που μαίνονταν ακόμη ο εμφύλιος πόλεμος στη χώρα μας, Κώστα Θερμό (Τζίνο).

[Η Δήμαρχος Καρυάς Σεβαστή Ρεκατσίνα-Κωνσταντινίδη αποκαλύπτει την αναθηματική στήλη]

Ο Κώστας Θερμός, γεωργός στο επάγγελμα, κατάγονταν από την Εγκλουβή. Το 1932 παντρεύτηκε τη Λουκία Κώστα Γαζή αγρότισσα, που γεννήθηκε στο χωριό Βαυκερή το 1917. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά: την Αγγελική, την Ελπινίκη, τον Αντώνη και τον Ευστάθιο.  Η οικογένεια του Βαυκερίτη Κώστα Γαζή συμμετείχε ενεργά μέσα από την ΕΑΜική Αντίσταση στον αγώνα ενάντια στους ξένους κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Οι δύο γιοί του, ο Σταύρος και ο Αιμίλιος, αδελφοί της Λουκίας,  δολοφονήθηκαν από του ντόπιους συνεργάτες των Γερμανών τον Ιούλιο και Σεπτέμβριο του 1944.

[Το μνημείο με συγγενείς της οικογένειας]

Ο κομμουνιστής αγωνιστής Κώστας Θερμός, γιατί κομμουνιστής ήταν και παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του -απεβίωσε το 1992 νομίζω- έστω και αν δεν ειπώθηκε για αγνώστους σε μένα λόγους στην εκδήλωση, διώχτηκε και φυλακίστηκε στα χρόνια που ακολούθησαν την «Απελευθέρωση» για τους κοινωνικούς του αγώνες και τη συμμετοχή του στην Αντίσταση. Μαζί με πολλούς άλλους κατοίκους της Εγκλουβής -“Μικρή Μόσχα” ή “κόκκινο χωριό” αποκαλούσαν το χωριό παλιότερα λόγω των ισχυρών δεσμών του με το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα- μεταφέρθηκε στις φυλακές Λευκάδας και στάλθηκε κατόπιν εξορία στα Γιούρα.

[Ο αντιστασιακός Φώντας Κατωπόδης (Κοτάς) απευθύνει χαιρετισμό]

Το χειμώνα του 1948 ο Θερμός μετάγεται ξανά στις φυλακές Λευκάδας. Η γυναίκα του Λουκία, που μάζευε ελιές στην Παλαιοκατούνα μαζί με τις κόρες της, το μαθαίνει και αποφασίζει, παρά τις προτροπές πολλών να μην φύγει λόγω της κακοκαιρίας, να πάει με τα πόδια στην Εγκλουβή, να προμηθευτεί τα απαραίτητα και ακολούθως να επισκεφτεί την άλλη μέρα το σύζυγό της στη Λευκάδα. Με ένα γαϊδουράκι και τις δυο κόρες της αποτολμά το ταξίδι. Κοντά στο χωριό, και ενώ μαίνονταν η χιονοθύελλα που τους πρόλαβε στο δρόμο, σκεπάζει τις κόρες της με ένα σάγιασμα και τρέχει για να φέρει βοήθεια από τα κοντινά σπίτια. Θα γλιστρήσει όμως, σπάζοντας το πόδι της, και δεν θα τα καταφέρει. Το άλλο πρωί οι χωριανοί της θα αντικρύσουν το τραγικό θέαμα. Θα τη βρουν νεκρή και πιο κάτω τα παιδιά της κι αυτά νεκρά, μελανιασμένα από τη ψύξη. Θάφτηκαν στο χωριό σε κοινό τάφο.

[Άποψη της ανταριασμένης Εγκλουβής, από θέση που βρίσκεται κοντά στο μνημείο]

Τα αποκαλυπτήρια της αναθηματικής στήλης έκανε η Δήμαρχος Καρυάς Σεβαστή Ρεκατσίνα – Κωνσταντινίδη, ενώ χαιρετισμούς απεύθυναν ο Θανάσης Καλαφάτης, καθηγητής πανεπιστημίου, Πρόεδρος της Επιτροπής Πρωτοβουλίας Λευκάδος για την Αποκατάσταση της Ιστορικής Μνήμης -η Επιτροπή αυτή ήταν μαζί με το Δήμο Καρυάς συνδιοργανωτές της εκδήλωσης- και ο αντιστασιακός Φώντας Κατωπόδης (Κοτάς). Δεν παρευρέθηκε για λόγους υγείας, όπως αναφέρθηκε, ο Γιώργος Βρεττός, από το Σύνδεσμο Αντιστασιακών Λευκάδας. Ομιλητής ήταν ο Αθανάσιος Πάνος, μέλος της οικογένειας Ευσταθίου Κ. Θερμού. Των αποκαλυπτηρίων προηγήθηκε επιμνημόσυνο δέηση στην εκκλησία του χωριού Άγιος Γεώργιος. Μετά τα αποκαλυπτήρια οι παρευρισκόμενοι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του χωριού, όπου τους προσφέρθηκε από μέλη της οικογένειας αναψυκτικά και καφές.

3 Σχόλια

Filed under Αριστερά, Δήμος Καρυάς, Ιστορία, Χωριά της Λευκάδας

Παλιές σφραγίδες πρώην Κοινοτήτων της Επαρχίας Λευκάδας

Μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, που έγινε το Μάιο του 1864, η Επαρχία Λευκάδος του Νομού Λευκάδος -ο νομός περιλάμβανε τη Λευκάδα, την Ιθάκη και τα νησάκια Κάλαμο, Καστό και Μεγανήσι και θα καταργούνταν ένα χρόνο αργότερα- διαιρέθηκε σε 8 συνολικά Δήμους, όλους Β’ τάξεως. Οι Δήμοι κατατάσσονταν τότε σε τάξεις ανάλογα με τον πληθυσμό τους. Οι Δήμοι της Επαρχίας Λευκάδος ήταν οι εξής: Λευκαδίων, Σφακιωτών, Καρυάς, Απολλωνίων, Εξανθείας, Ελλομένου, Ευγήρου και Ταφίων (Μεγανησίου). Η διαίρεση αυτή διατηρήθηκε ως το Φλεβάρη του 1914, οπότε και συστήθηκαν οι Κοινότητες. Η Κοινότης Λευκάδος έγινε το 1945 ξανά Δήμος. Στο Δήμο Λευκάδος, όπως θα ονομαστεί αυτή τη φορά, ανήκαν και τα χωριά Φρύνι και Καλλιγόνι (Πηγή: Π. Γ. Ροντογιάννης, Ιστορία της νήσου Λευκάδος, Τόμος Β’, Σελ. 627, Αθήνα 1982)

Σφραγίδα της Κοινότητος Λευκάδος με απεικόνιση Πήγασου (φτερωτό άλογο της ελληνικής μυθολογίας). ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΝΟΜΟΣ ΠΡΕΒΕΖΗΣ, ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΑΔΟΣ. Από έγγραφο του Προεδρεύοντος της Κοινότητος Λευκάδος προς το Υπουργείον Υγιεινής Προνοίας και

Αντιλήψεως με ημερομηνία 13 Σεπτεμβρίου 1929. Η Λευκάδα υπάγονταν τότε μαζί με το Μεγανήσι -από το 1925 μέχρι το 1945- ως Επαρχία Λευκάδος στο Νομό Πρεβέζης. Προεδρεύων της Κοινότητος Λευκάδος, που υπογράφει το έγγραφο, ήταν ο έμπορος Δημ. Ευαγγέλ. Γιαννουλάτος.

Σφραγίδα της Κοινότητος Ευγήρου με απεικόνιση τριήρεως. ΝΟΜΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ, ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΑΔΟΣ, ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΕΥΓΗΡΟΥ. Από βεβαίωση εγγραφής στα μητρώα αρρένων με ημερομηνία 24 Μαρτίου 1919. Η Λευκάδα ήταν από το 1867 μέχρι το 1899 Επαρχία του Νομού Κερκύρας. Αργότερα το 1909

-ενδιάμεσα ανήκε μαζί με την Ιθάκη, το Μεγανήσι, τον Καστό και το Κάλαμο στο νεοσχηματισθέντα νομό Λευκάδος- θα υπαχθεί ξανά στο Νομό Κερκύρας όπου και θα παραμείνει μέχρι το 1925. Τη βεβαίωση υπογράφει ο Ν. Φατούρος, πρόεδρος της κοινότητας.

Σφραγίδα της Κοινότητας Καβάλου με απεικόνιση τσαμπιού (βότρυς) σταφυλιού. Από πιστοποιητικό του Προέδρου της Κοινότητος Καβάλου με ημερομηνία 15 Δεκεμβρίου 1927. Υπογράφει ο πρόεδρος της κοινότητας Α. Λιβιτσάνος καθώς και ο εφημέριος Ηλίας Κούρτης.
Σφραγίδα της Κοινότητας Εγκλουβής όπου απεικονίζεται η Μονή του Αγίου Νικολάου (σημ.: δεν είναι ευδιάκριτη). Από πιστοποιητικό του Προέδρου της Κοινότητος Εγκλουβής με ημερομηνία 14 Δεκεμβρίου 1926. Υπογράφει ο Προεδρεύων Ρεκακάβας.
Σφραγίδα της Κοινότητας Βαυκερής με απεικόνιση (;). Βασίλειον της Ελλάδος. Από πιστοποιητικό του Προέδρου της Κοινότητος Βαυκερής με ημερομηνία 6 Δεκεμβρίου 1914. Υπογράφει ο πρόεδρος Κονιδάρης.
Σφραγίδα της Κοινότητος Σπαρτοχωρίου με απεικόνιση Χίμαιρας (μυθικό τέρας που είχε σώμα κατσίκας, κεφάλι λιονταριού και ουρά φιδιού). ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΣΠΑΡΤΟΧΩΡΙΟΥ, ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΑΔΟΣ, ΝΟΜΟΣ ΠΡΕΒΕΖΗΣ. Από πιστοποιητικό του Προέδρου της Κοινότητος Σπαρτοχωρίου με ημερομηνία 4 Νοεμβρίου 1926.
Σφραγίδα της Κοινότητας Καλαμιτσίου με απεικόνιση (;). ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΝΟΜΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ, ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΑΔΟΣ. Από πιστοποιητικό του Προέδρου της Κοινότητος Καλαμιτσίου με ημερομηνία 27 Απριλίου 1920.

Η σφραγίδα της πρώην Κοινότητος Αλεξάνδρου έφερε στο κέντρο της τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο της ελληνικής μυθολογίας, σύμφωνα με μαρτυρία του Ξενοφώντα Δουβίτσα, ο οποίος διατέλεσε για πολλά χρόνια γραμματέας της κοινότητας. Καταστράφηκε, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, στα χρόνια της εφτάχρονης δικτατορίας.

Σχολιάστε

Filed under Λευκάδα, Χωριά της Λευκάδας

Το κεφαλοχώρι Καρυά Λευκάδας

Το μεγαλύτερο κεφαλοχώρι του νομού Λευκάδας είναι η Καρυά, έδρα του ομώνυμου Δήμου. Κοντά στα χίλια άτομα μένουν εκεί σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2001. Στο Δήμο Καρυάς ανήκουν επίσης τα χωριά Εγκλουβή -το πιο ορεινό της Λευκάδας- και Πηγαδησάνοι. Το χωριό βρίσκεται στο βορειοκεντρικό τμήμα του νησιού και απέχει 14 περίπου χιλιόμετρα από την πόλη της Λευκάδας. Ένα καταπράσινο χωριό, χτισμένο στους πρόποδες του βουνού Ελάτη, σε υψόμετρο 500 και άνω μέτρων. Είναι ένα ζωντανό χωριό που κατόρθωσε να διατηρήσει τον παραδοσιακό του χαρακτήρα στο πέρασμα του χρόνου. Τα περισσότερα σπίτια είναι πετρόχτιστα και οι δρόμοι στενοί. Στο κέντρο του χωριού απλώνεται μια αρκετά ευρύχωρη πλατεία, όπου αιωνόβια πλατάνια προσφέρουν απλόχερα τον ίσκιο τους. Κάτω από το χωριό εκτείνεται, σε ένα μικρό οροπέδιο που σχηματίζεται, το λιβάδι με αρκετές καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

[Άποψη της Καρυάς. Στο βάθος διακρίνεται το λιβάδι]

Κάθε καλοκαίρι διοργανώνονται στο χωριό, από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου σε συνεργασία με τους τοπικούς συλλόγους, αρκετές πολιτιστικές εκδηλώσεις με αποκορύφωμα την αναπαράσταση του Χωριάτικου Γάμου. Η εκδήλωση, που έχει γίνει πλέον θεσμός, είναι διήμερος και περιλαμβάνει την πρώτη ημέρα το προξενιό, τα μαλλιά, τα προζύμια και τα καρφώματα, ενώ τη δεύτερη ημέρα γίνεται στην πλατεία του χωριού η γαμήλια τελετή, το φόρτωμα των κρεβατιών και το γλέντι της τάβλας. Διοργανώνεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου. Στο χώρο του Δημαρχείου λειτουργεί πλούσια Έκθεση Εθνικής Αντίστασης με πολλές φωτογραφίες αγωνιστών από το νησί της Λευκάδας και άλλων που έπαιξαν την εποχή εκείνη ενεργό ρόλο στα δρώμενα του τόπου μας. Στην έκθεση γίνεται ειδική αναφορά στη συνεισφορά των γυναικών στην Αντίσταση. Στο ίδιο κτίριο υπάρχει και Έκθεση Φωτογραφίας με παλιές φωτογραφίες κατοίκων του χωριού (Καρσάνων) καθώς και Έκθεση Ζωγραφικής με έργα ντόπιων ζωγράφων.

Ακόμη, στα πλαίσια του Πολιτιστικού Καλοκαιριού, συγκροτήματα που συμμετέχουν στο Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ Λευκάδας δίνουν παραστάσεις στο χωριό σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο που βρίσκεται δίπλα από την πλατεία. Χθες, που βρέθηκα στο χωριό, παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς της πατρίδος του το συγκρότημα από τη Σερβία. Χορούς γεμάτους ζωντάνια και λεβεντιά. Δίκαια καταχειροκροτήθηκε από τους παριστάμενους. Αξίζει αν σας δοθεί η ευκαιρία -θα πάνε και σε άλλους δήμους και τοπικά διαμερίσματα- να τους δείτε τους Σέρβους.

[Καρυά – Πολιτιστικό Καλοκαίρι 2008 – Από την παράσταση που έδωσε στο χωριό το φολκλορικό συγκρότημα από τη Σερβία που συμμετέχει στο φετινό 46ο Διεθνές Φολκλορικό Φεστιβάλ Λευκάδας]

Η Καρυά, όπως και τα περισσότερα χωριά της βορειοκεντρικής Λευκάδας, πρωτοστάτησε από τα πιο παλιά χρόνια ακόμη σε όλους τους ξεσηκωμούς που ξεσπούσαν κατά καιρούς στο νησί ενάντια στους ξένους δυνάστες -Φράγκους, Άγγλους κ. ά.- και στους ντόπιους συνεργάτες τους. Πρωτοστάτησε σε όλους τους κοινωνικούς αγώνες του τόπου μας για μια πιο ανθρώπινη κοινωνία. Έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο και στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς κατακτητές. Ενάντια στη ντόπια αντίδραση που στη Λευκάδα τουλάχιστον αδιαμφισβήτητα συνεργάστηκε με τους κατακτητές.

[Το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης]

Η Καρυά είναι γνωστή σ’ όλη την Ελλάδα για τα παραδοσιακά καρσάνικα κεντήματα -πραγματικά έργα τέχνης πολύ λεπτοδουλεμένα- και υφαντά. Φτιάχνονται εδώ και αιώνες με τη λεγόμενη «καρσάνικη βελονιά», μια ειδική τεχνική που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα από τις γυναίκες του χωριού. Μπορεί κάποιος να τα δει στα μαγαζιά που τα περισσότερα βρίσκονται κοντά στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα. Στο χωριό βρίσκεται και το Λαογραφικό Μουσείο Λευκαδίτικου Κεντήματος «Μαρία Κουτσοχέρω». Η Μαρία Σταύρακα ή Κουτσοχέρω ήταν μία από τις καλύτερες κεντήστρες του χωριού και εκείνη που ανακάλυψε την «καρσάνικη βελονιά» κι ας είχε μόνο ένα χέρι. Το μικρό λαογραφικό μουσείο έχει το όνομά της. Εκτός από τα εκπληκτικά κεντήματα, τα υφαντά και τους αργαλειούς θα δείτε αναπαραστάσεις δωματίων και διάφορα αντικείμενα της αγροτικής ζωής του χωριού.

[ Πίνακας από την Έκθεση Ζωγραφικής με έργα ντόπιων ζωγράφων που λειτουργεί στο χωριό]

1 σχόλιο

Filed under Δήμος Καρυάς, Χωριά της Λευκάδας

Το ορεινό χωριό Εγκλουβή

Το χωριό Εγκλουβή βρίσκεται στην κεντρική ορεινή Λευκάδα. Είναι χτισμένο πάνω σε μικρούς λόφους σε υψόμετρο 730 μέτρων περίπου. Είναι το πιο ορεινό χωριό στο νησί. Έχει διατηρήσει τον παραδοσιακό του χαρακτήρα, τα περισσότερα σπίτια είναι πέτρινα. Το έδαφος εδώ πάνω είναι βραχώδες, γεμάτο χαράδρες. Μια άγρια ομορφιά που ξαφνιάζει ευχάριστα τον επισκέπτη. Τα λιγοστά χωράφια βρίσκονται στα μικρά οροπέδια πάνω από το χωριό, στην τοποθεσία Βουνί, και στις πλαγιές, όπου εδώ και αιώνες οι κάτοικοι αγωνίζονται με λιθιές, δημιουργώντας σκάλες στα πλευρά του βουνού, να συγκρατήσουν το χώμα από τη διάβρωση. Εδώ καλλιεργείται μέχρι σήμερα με παραδοσιακές μεθόδους η αρίστης ποιότητας -οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε κάλιο- φακή Εγκλουβής. Στο οροπέδιο Βουνί, σε υψόμετρο 900 περίπου μέτρων, 3 χιλιόμετρα ψηλότερα από το χωριό, και γύρω από το ξωκλήσι του Αγίου Δονάτου με τα πολλά πηγάδια γεμάτα με βρόχινο πόσιμο νερό, διατηρείται ένας μοναδικός στον κόσμο, με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, πέτρινος οικισμός που οι ντόπιοι ονομάζουν Βόλτους. Πρόκειται για μικρά λιθόκτιστα θολωτά καλύβια σε σχήμα φούρνου που χρησίμευαν ως προσωρινή κατοικία κατά την περίοδο της συγκομιδής και του αλωνίσματος της φακής. Τα λιθόκτιστα, τις περισσότερες φορές θολωτά καλύβια, είναι δείγματα μιας αρχαϊκής αρχιτεκτονικής, που το χτίσιμό τους απαιτούσε μεγάλη μαεστρία. Η λέξη βόλτος ίσως να προέρχεται από την ιταλική λέξη volta (βόλτα) που σημαίνει γύρος.

Άποψη του χωριού από την εγκαταλειμ�νη Νατοϊκή Βάση Ραντάρ

Άποψη του χωριού από την εγκαταλειμμένη Νατοϊκή Βάση Ραντάρ

«Μικρή Μόσχα» ή «κόκκινο χωριό» αποκαλούσαν το χωριό παλιότερα λόγω των ισχυρών δεσμών του με το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις δημοτικές εκλογές του 1934 αναδείχτηκε στην Εγκλουβή κόκκινο συμβούλιο. Πρόεδρος της Κόκκινης Κοινότητας διετέλεσε ο Γιάννης Κακλαμάνης (Κουκούδας), στέλεχος του ΚΚΕ, που τον σκότωσαν το 1947.

Το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης (ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ) στην πλατεία του χωριού

Το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης (ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ) στην πλατεία του χωριού

Γράφει ο Ζώης Κουτσάφτης στο βιβλίο του «Η Εθνική Αντίσταση στη Λευκάδα» (Αθήνα 1991, Έκδοση Π.Ε.Α.Ε.Α. Λευκάδας) για την Εγκλουβή:

«Πολλά χωριά της Λευκάδας έκαμαν μαζική αντίσταση κατά των κατακτητών και υποβλήθηκαν σε πολλές θυσίες. Η Εγκλουβή όμως, ήταν η Ακρόπολη του προοδευτικού και επαναστατικού κινήματος στο νησί. Ήταν παλιό κέντρο αριστερών. Το προοδευτικό κίνημα ξεκίνησε από το 1920. Οι σοσιαλιστικές ιδέες βρήκανε πρόσφορο έδαφος. Τίμιοι αγωνιστές αναδείχτηκαν από τότε και κράτησαν ψηλά τη σημαία των λαϊκών αγώνων. Στο διάστημα του μεσοπολέμου ήταν η εστία των πιο υψηλών ιδανικών παρά τις διώξεις και το μίσος που τρέφανε εναντίον του χωριού οι παλιοί συντηρητικοί κύκλοι του νησιού, οι βασιλόφρονες και οι νοσταλγοί της 5ης φάλαγγας. Ανάδειξε πολλά στελέχη προοδευτικά που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πρόοδο του νησιού. Συστήθηκε στο χωριό «Αγροτική Ένωση», η οποία με τις ενέργειες και τις κινητοποιήσεις της εβοήθησε σημαντικά στη λύση των μεγάλων και καυτών προβλημάτων του χωριού απαλλοτρίωση μοναστηριών, ΤΑΟΛ, (Ταμείο Αμύνης Οινοπαραγωγών Λευκάδος). … Από τις πρώτες μέρες της κατοχής ξεκίνησε στο χωριό ένα αυθόρμητο στην αρχή κίνημα, ενάντια στους κατακτητές. Έγινε η Εγκλουβή το κέντρο του απελευθερωτικού αγώνα. Θεωρούνταν και ήταν το «κόκκινο χωριό», η Καισαριανή της Λευκάδας. Γι’ αυτό κατά τη διάρκεια της κατοχής και αργότερα έπεσε πάνω της όλη η μανία του χιτλεροφασισμού και των συνεργατών του και το χωριό έπαθε τις μεγαλύτερες καταστροφές σε έμψυχο και άψυχο υλικό, δεν λύγισε όμως. Πρωτοστάτησε σε όλους τους μεταπολεμικούς πολιτικούς αγώνες και ακόμα δίνει το παράδειγμα της αγωνιστικότητας και της προσφοράς…»

Ο Πανταζής Παπαδάτος αναφέρει στο λεύκωμά του «Ήρωες και Μάρτυρες της Λευκάδας» (Αθήνα 1982, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή):

«Στην Εγκλουβή συγκροτήθηκε μαζική Αγροτική Ένωση, μονάδα του Πανελλαδικού Κινήματος Αγροτικών Ενώσεων και μια από τις τρεις καλύτερες ενώσεις όλης της χώρας (Εγκλουβή-Μεταλλικό-Αμπελάκια). Το πρωτοπόρο αυτό χωριό, η Εγκλουβή, σημειώνει μια σειρά σημαντικές επιτυχίες και όχι μόνο στους οικονομικούς αγώνες. Οι Εγκλουβισιάνοι εγκαταλείψανε τις παλιές αναχρονιστικές μεθόδους λύσης των διαφορών τους. Αφοπλίστηκαν στην κυριολεξία και συγκρότησαν λαϊκή συμβιβαστική επιτροπή, ένα είδος λαϊκού δικαστηρίου, που απαγόρεψαν και διαλύσανε οι κρατικές αρχές. Καρπός των αγώνων του λαού της Εγκλουβής ήταν και η απαλλοτρίωση των αμπελώνων της Μονής Ασωμάτων. Οι Εγκλουβισιάνοι ήταν οι κυριώτεροι σέμπροι της Μονής που είχε εξαιρεθεί από την απαλλοτρίωση που εφαρμόστηκε σ’ όλη τη χώρα. Με τους αγώνες τους επιβάλανε την απαλλοτρίωση και την πραγματοποίησαν. Αυτή ήταν μια μεγάλη επιτυχία του αγροτικού κινήματος στη Λευκάδα. …Την 1η Αυγούστου 1943 οι πατριώτες του χωριού Εγκλουβή επιτεθήκανε, απόκλεισαν το σταθμό της καραμπινερίας και συλλάβανε το συνεργάτη των Ιταλών Αχιλλέα Κονταράτο. Πρωτοστάτησαν οι: Κωστάκης Κοντογεώργης (Κουτσοκωστάκης), Χριστόφορος Κούρτης (δάσκαλος), Σπύρος Φραγκούλης (Ραπανής), Γιάννης Κακλαμάνης (Κουκούδας), Αρίσταρχος Λογοθέτης και Γιώργος Βλάχος μαζί με την ένοπλη ομάδα της Εξάνθειας, που έσπευσε να βοηθήσει την Εγκλουβή. Οι Ιταλοί, παρά τις μεγάλες τους δυνάμεις κατοχής, αναγκάζονται να δεχτούν τους όρους που τους επιβάλανε τα ξεσηκωμένα χωριά (σημ.: την ίδια μέρα στο κοντινό χωριό Βαυκερή οι πατριώτες συλλαμβάνουν και αφοπλίζουν ιταλούς καραμπινιέρους που αποπειράθηκαν να κάνουν συλλήψεις στο χωριό τους) και το Μπι Μπι Σι μετέδοσε ότι «η ιταλική αυτοκρατορία συνθηκολόγησε μ’ ένα μικρό χωριό της Λευκάδας». Τα γεγονότα αυτά ξανάψανε τα πνεύματα σ’ όλο το νησί κι είχαν μεγάλη απήχηση και στην Ακαρνανία…»

Σχολιάστε

Filed under Δήμος Καρυάς, Χωριά της Λευκάδας

Τα χωριά του Δ. Δ. Αλεξάνδρου από ψηλά

Το ορεινό χωριό Κολυβάτα του Δ. Δ. Αλεξάνδρου από το Κατούνι, έναν βραχώδη και απότομο λόφο που δεσπόζει της περιοχής, ΒΔ του χωριού.

Το χωριό Μαυρογιαννάτα του Δ. Δ. Αλεξάνδρου. Οι φωτογραφίες έχουν ληφθεί από τους Σκάρους και την τοποθεσία Ξεροχώρι. Πιο παλιά ήταν το μεγαλύτερο χωριό της πρώην κοινότητας Αλεξάνδρου και νυν Δ. Δ. Αλεξάνδρου του Δήμου Λευκάδας. Σήμερα οι κάτοικοι, που μένουν εκεί μόνιμα, μετριούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού.

Το παραθαλάσσιο χωριό Νικιάνα. Πιο παλιά αποτελούταν από λίγα σπίτια. Το χωριό χτίστηκε ως έχει στις δεκαετίες του ’60, του ’70 και αργότερα, από τους κατοίκους των τριών ορεινών οικισμών -Μαυρογιαννάτα, Κολυβάτα, Κιάφα- του Δ. Δ. Αλεξάνδρου. Ακόμη και σήμερα παρατηρείται μεγάλη οικοδομική δραστηριότητα. Είναι ένα από τα πιο γνωστά τουριστικά θέρετρα του νησιού με πλήθος ενοικιαζόμενων δωματίων και ξενοδοχείων για όλα τα γούστα. Εδώ η θάλασσα είναι πιο ρηχή απ’ ό,τι στη δυτική πλευρά του νησιού, απάνεμη και συνεπώς καταλληλότερη για παιδιά. Η λήψη των φωτογραφιών έχει γίνει από διάφορες περιοχές κύρια όμως από το δάσος των Σκάρων, στους πρόποδες του οποίου βρίσκεται το χωριό.

1 σχόλιο

Filed under Κολυβάτα, Μαυρογιαννάτα, Νικιάνα, Χωριά της Λευκάδας