Category Archives: Δάσος των Σκάρων

Στο Τοπικό Συμβούλιο του Δ.Δ. Αλεξάνδρου πετάει τώρα το μπαλάκι ο δήμαρχος για το θέμα της προστασίας του δάσους των Σκάρων

oloi_gia_ti_lefkada_logo Λάβαμε από τον επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης «ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ» κ. Κώστα Δρακονταειδή την ερώτηση που τέθηκε από την παράταξή του κατά την 22η συνεδρίαση του Δ.Σ.

του Δήμου Λευκάδας, που έγινε την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2009, στην προ ημερήσιας διάταξης συζήτηση, καθώς και την απάντηση του δημάρχου και τις παραθέτουμε:

dryodasos_01

Ερώτημα που θέσαμε στον κ. Δήμαρχο, προ ημερησίας διάταξης και απάντηση που πήραμε:

1. Το Δημοτικό Συμβούλιο σε συνεδρίασή του στις 5 Νοεμβρίου 2008, ύστερα από εισήγηση της Κίνησής μας, συζήτησε το θέμα της προστασίας και αξιοποίησης των Σκάρων.

Η ομόφωνη απόφαση (αριθμ. 321) που πήρε, ήταν η εξής:

« 1. Να εφαρμοσθεί αυστηρά ο νόμος, που αφορά στη βόσκηση. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου και του Δήμου, οι αντίστοιχες αποφάσεις.

2. Με πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής και σε διάστημα 10 ημερών, να συγκληθεί σύσκεψη όλων των εμπλεκομένων υπηρεσιών (Περιφερειακών, Νομαρχιακών, Δημοτικών).

Σκοπός της σύσκεψης, θα είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών.

3. Να ληφθεί κάθε μέτρο που αφορά στην προστασία του δάσους, χωρίς «εκπτώσεις».

4. Να αποκατασταθεί με κάθε τρόπο, η ελεύθερη πρόσβαση των περιπατητών στην περιοχή.

5. Να ανατεθεί άμεσα (σε επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο), μελέτη προστασίας και αξιοποίησης της περιοχής των Σκάρων, στα πλαίσια ενός γενικότερου σχεδιασμού, που θα περιλαμβάνει και την ευρύτερη περιοχή Αλεξάνδρου – Κολυβάτων.

Στόχος της μελέτης, πρέπει να είναι η προστασία των φυσικών και ιστορικών μνημείων της περιοχής, καθώς και η αξιοποίησή της με την υποστήριξη δράσεων που θα προωθούν εναλλακτικές μορφές τουρισμού.

Το έργο αφορά ήπιες, το τονίζουμε ξανά, ΗΠΙΕΣ παρεμβάσεις.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τις εξής:

  • Συντήρηση και ανάδειξη μονοπατιών με διαπλατύνσεις και καθαρισμούς, επίστρωση του εδάφους με πέτρα, και κατασκευή ξύλινων σκαλοπατιών σε δύσβατα σημεία.
  • Αποκατάσταση ξερολιθιών και συντήρηση των αναβαθμίδων.
  • Καθορισμός περιπατικών διαδρομών και μονοπατιών.
  • Τοποθέτηση ξύλινων ενημερωτικών πινακίδων και κατασκευή έργων πυρόσβεσης.
  • Κατασκευή θέσεων ανάπαυσης, τοποθέτηση τραπεζόπαγκων, ξύλινων κιγκλιδωμάτων και κατασκευή πέτρινων βρυσών.
  • Φύτευση νέων δενδρυλλίων και λιθοδομών για την προστασία των δένδρων από τη διάβρωση.

6. Να διασφαλισθεί η Δημοτική περιουσία, με βάση το Κτηματολόγιο.

7. Να γίνει αποτύπωση της υπάρχουσας κατάστασης, με οριοθέτηση των χώρων που πρέπει να αποκλεισθούν από τη βόσκηση, γιατί χρήζουν προστασίας και αναγέννησης, καθώς και των χώρων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ελεγχόμενη βόσκηση. (Μελέτη για το πώς θα ελέγχεται η βόσκηση).

8. Κάθε χρόνο έγκριση από το Δ.Σ. των βοσκήσιμων εκτάσεων.

9. Ο Δήμος να παραχωρήσει χώρο για σταυλισμό των ζώων. »

Από τότε που λήφθηκε η απόφαση μέχρι σήμερα (δηλαδή εννέα μήνες μετά), ουδέποτε ενημερώθηκε το Δ.Σ., για το πώς υλοποιείται αυτή η απόφαση.

Εξ όσων γνωρίζουμε, κανένα από τα εννέα σημεία της απόφασης, δεν έχει δρομολογηθεί.

Δεν υποστηρίζουμε ότι όλα αυτά είναι εύκολα, αλλά είναι επιεικώς απαράδεκτο, να μην έχει γίνει απολύτως τίποτα.

Τα ερωτήματα επομένως που προκύπτουν, είναι προφανή.

α) γιατί δεν έχει γίνει τίποτα;

β) πότε επιτέλους θα ξεκινήσει να γίνεται κάτι συγκεκριμένο;

Απάντηση Δημάρχου:

Το Τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου-Νικιάνας, οφείλει να συγκαλέσει τη σύσκεψη που αποφασίσαμε (με Υπηρεσίες Νομαρχίας, Περιφέρειας κ.λ.π.)!!!

Ο μελετητής (ποιος τον όρισε άραγε;) θα καταθέσει προτάσεις.

Δεν έχει γίνει κάτι άλλο.

Σχόλιο:

Συνηθισμένες απαντήσεις, μετάθεση ευθυνών, απραξία…

Μερικές φορές στην περίπτωσή τους και «η επιστήμη σηκώνει ψηλά τα χέρια».

Συμπέρασμα δεν έχει γίνει, εννέα μήνες μετά, Τ Ι Π Ο Τ Α.

======================================================
Εδώ τελειώνει και το απεσταλμένο ενημερωτικό δελτίο της προαναφερόμενης Δημοτικής Κίνησης.

dryodasos_02

Καταλάβατε; Έχει παρθεί εδώ και πάνω από εννιά μήνες μια ομόφωνη απόφαση στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας – η υπ’ αριθμόν 321. Που ψηφίστηκε στις 5 Νοέμβρη 2008 από όλες τις δημοτικές παρατάξεις. Που πάει να πει, ότι όλοι αναγνωρίζουν ότι υπάρχει πρόβλημα με το δρυοδάσος των Σκάρων και ότι αυτό χρήζει προστασίας, άμεσης μάλιστα. Όμως μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα, όπως ομολογεί ο δήμαρχός μας, ο κ. Φέτσης. Και ως γνωστόν, «όποιος δεν θέλει να ζυμώσει…»

Οφείλει, λέει τώρα, «το τοπικό συμβούλιο Αλεξάνδρου-Νικιάνας να συγκαλέσει τη σύσκεψη που αποφασίσαμε (με Υπηρεσίες Νομαρχίας, Περιφέρειας κ.λ.π.)». Δεν είμαι γνώστης των κανονισμών λειτουργίας και δεν ξέρω αν αυτό έγκειται όντως στις αρμοδιότητες ενός τοπικού συμβουλίου. Αλλά ας πούμε τώρα ότι για διάφορους λόγους το τοπικό συμβούλιο δεν μπορεί ή δεν θέλει να συγκαλέσει τη σύσκεψη, δεν θα έπρεπε να την συγκαλέσει τότε ο Δήμος με τα αρμόδια όργανά του;

Να πω τέλος ότι όλο αυτό το διάστημα έχω σχηματίσει τη γνώμη ότι δεν υπάρχει δυστυχώς η βούληση από πλευράς των αυτοδιοικητικών αρχών του τόπου μας, που είναι και οι άμεσα εμπλεκόμενες, για την προστασία των Σκάρων. Δεν θα υπάρξει νομίζω και στο μέλλον και για όσο διάστημα θα χρειαστεί ακόμη μέχρι η προστασία του δρυοδάσους  να γίνει μια πανλευκαδική υπόθεση, ως όφειλε να ‘ναι εδώ και καιρό…

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Δήμος Λευκάδας, Περιβάλλον

Στους Σκάρους… για ρίγανη και θυμάρι

Πρωινό ξύπνημα για να μη μας βρει ο ήλιος στο δρόμο, λίγο ψωμοτύρι για κολατσιό, απαραίτητα  αρκετό νερό μαζί μας, με το αυτοκίνητο  μέχρι τα Κολυβάτα και μετά, δια μέσου του παλιού μονοπατιού που περνάει ξυστά από το μοναστήρι του  Αη Γιώργη, ανέβασμα με τα πόδια στο δάσος των Σκάρων για μάζεμα ρίγανης και θυμαριού. Αλλά και για μια περιπλάνηση στο πανέμορφο δρυοδάσος με τα αιωνόβια δένδρα.

skaroi_rigani_01

Τα ξερικά πετρώδη και άγονα εδάφη του δάσους των Σκάρων μαζί με το υψόμετρο και την ηλιοφάνεια είναι τα στοιχεία εκείνα που έχουν ως αποτέλεσμα να φύεται στο βουνό ρίγανη αρίστης ποιότητας. Με υψηλό ποσοστό αιθέριων ελαίων, θυμόλης και καρβακρόλης κυρίως.

Οι ίδιες ακριβώς κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες ευνοούν και την ανάπτυξη του θυμαριού που στο δάσος των Σκάρων απαντάται εκτεταμένα, ιδιαίτερα το είδος εκείνο με τα μοβ άνθη.

[Στο βουνό των Σκάρων απαντώνται δύο είδη θυμαριού: Το θυμάρι με τα μοβ και το θυμάρι με τα λευκά λουλούδια. Εδώ τα βλέπετε δίπλα-δίπλα.]

skaroi_02

Να σημειώσουμε τι πρέπει να προσεχθεί κατά την συλλογή:

  • Η ρίγανη όσο και το θυμάρι είναι αυτοφυή φυτά, που σημαίνει ότι αν κάποιος τα ξεριζώσει δεν αντικαθίστανται εύκολα, με αποτέλεσμα να απειλούνται σταδιακά με εξαφάνιση. Προσέξτε λοιπόν να μην τα ξεριζώνετε, όταν τα συλλέγετε.
  • Μαζεύουμε την ποσότητα που χρειαζόμαστε για προσωπική μας χρήση και μόνο. Άντε και για κάνα δωράκι σε φίλους.
  • Δεν αποψιλώνουμε ποτέ μια περιοχή. Αφήνουμε πάντα τμήματα χωρίς να τα συλλέξουμε, έτσι ώστε τα φυτά να μπορέσουν να καλύψουν τα κενά διαστήματα.
  • Η συλλογή μεγάλων ποσοτήτων -ισχύει γι’ αυτούς που την ρημάζουν στην κυριολεξία κάνοντας εμπόριο- προϋποθέτει άδεια από την οικεία Δασική Yπηρεσία.

Παραθέτουμε τέλος κάποιους συνδέσμους για τη φαρμακολογική-βιολογική δράση του θυμαριού (αρχείο τύπου pdf), κάποια άγνωστα στοιχεία για τη ρίγανη… και φωτογραφίες από την περιπλάνησή μας στο δάσος των Σκάρων.

4 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Χλωρίδα και Πανίδα

Στο δάσος των Σκάρων τελευταία…

Κάποιες φωτογραφίες από πρόσφατο περίπατό μας στο πανέμορφο την εποχή αυτή δάσος των Σκάρων.

dasos_ton_skaron_01

dasos_ton_skaron_02

dasos_ton_skaron_03

dasos_ton_skaron_04

dasos_ton_skaron_05

dasos_ton_skaron_06

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Περιβάλλον, Χλωρίδα και Πανίδα

Cistus Creticus L. (Κίστος ο Κρητικός) ή κοινώς Κίστος ή Βούκισος σύμφωνα με την τοπική ονομασία στη Λευκάδα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ∆ΕΜΕΤΖΟΣ
Επικ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Το φυτό Cistus creticus L. (Κίστος ο Κρητικός), ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae (Κιστιδών). Η οικογένεια αυτή περιλαµβάνει 7 γένη και 160 περίπου είδη, φυτά των παραµεσογείων χωρών και της Αµερικής από τα οποία ενδηµικό στην Ελλάδα είναι το γένος Cistus µε 5 αυτοφυή είδη.

Το φυτό Cistus creticus L. (Βούκισος) με πορφυρά άνθη. Το φωτογραφήσαμε στο χωρίο Κολυβάτα Λευκάδας.

Το φυτό Cistus creticus L. (Βούκισοςμε πορφυρά άνθη). Το φωτογραφήσαμε στο χωριό Κολυβάτα Λευκάδας.

Αυτά ζουν σε ξηρές περιοχές και καλύπτουν µεγάλες εκτάσεις οι οποίες ονοµάζονται κιστώνες. Είναι φυτά ποώδη, θάµνοι πολύκλαδοι πάνω από ένα µέτρο ύψος, µε φύλλα συνήθως κυµατοειδή, απλά αδιαίρετα, αντίθετα η κατ’ εναλλαγή µε παράφυλλα, απλές τρίχες αστεροειδείς η σε δέσµες.

voukisos_02

Τα άνθη είναι µεγάλα, λευκά η ερυθρά, αρρενοθήλεα, ακτινωτά µε τρία ή και περισσότερα σέπαλα, πέντε η σπανίως τρία πέταλα, τα οποία γρήγορα αποσπώνται και δίνουν την εντύπωση απετάλων ανθέων. Οι στήµονες είναι πολλοί και φύονται από την ανθοδόχη. Η ωοθήκη είναι επιφυής, µονόχωρος η µε 2-10 χώρους και αποτελείται από 3-5 καρπόφυλλα. Οι χώροι µπορεί να είναι πλήρεις η ατελείς, µε δύο η περισσότερους ανεµοβλάστες ορθροτρόπους. Στύλος µε ένα έως τρία στίγµατα. Καρπός, κάψα µε τρείς βαλβίδες ή 3-10 γλωχίνες, πολύσπερµη.

Το φυτό Cistus salviifolius L. (Βούκισος με λευκά άνθη). Το φωτογραφήσαμε στο δάσος των Σκάρων.

Το φυτό Cistus salviifolius L. (Βούκισος με λευκά άνθη). Το φωτογραφήσαμε στο δάσος των Σκάρων.

Η οικογένεια είναι συγγενής µε τις οικογένειες Violaceae, Bixaceae, από τις οποίες διαφέρει από την πρώιµη πτώση των πετάλων. Τα Ελληνικά είδη στην αρχαιότητα ήταν γνωστά µε τα ονόµατα κίσθος, κίσθαρος, ενώ σήµερα υπάρχουν διάφορα ονόµατα όπως κουνουκλιές, ξισταριές, λαδανιά κ.α.

voukisos_04

Τα αυτοφυή Ελληνικά είδη είναι:
Cistus creticus subsp. creticus L.
Cistus creticus subsp. eriocephalus L.
Cistus parviflorus L.
Cistus monspeliensis L.
Cistus salviifolίus L.

Το Cistus creticus L., φύεται σε πολλά µέρη της Ελλάδας και κυρίως στην Κρήτη όπου ανθεί από Μάρτιο – Ιούνιο.

Η ρίζα του είναι πολύ σκληρή, ξυλώδης, λευκή εσωτερικά, κοκκινωπή εξωτερικά, µε πολλά τριχοειδή ριζίδια, από δε τις ρίζες εξέρχονται πολλοί ξυλώδεις βλαστοί. Αυτοί είναι τραχείς, διηρηµένοι σε πολλούς κοκκινωπούς κλώνους οι πιο τρυφεροί από τους οποίους είναι τριχωτοί µε χρώµα λευκοπράσινο. Τα φύλλα του φυτού είναι αντίθετα, ωολογχοειδή µε κυµατώδη κράσπεδα, τριχωτά, νευρώδη στην άνω επιφάνεια και γυρισµένα προς την βάση µε χρώµα βαθυπράσινο. Τα άνθη είναι πορφυρά όµορφα σαν ρόδα φύονται δε στις κορυφές των τρυφερών κλώνων. Η στεφάνη του άνθους έχει πέντε πέταλα στρογγυλά, πλατιά και µακριά. Ο κάλυκας των ανθέων είναι διηρηµένος σε πέντε ωοειδή σέπαλα καλυπτόµενα από µακριές αστεροειδείς τρίχες. Ο καρπός είναι ωοειδής κάψα, σκληρή, µελανή, γεµάτη από κόκκινα σπέρµατα.

Η Κρήτη αναφέρεται σαν ο κύριος γεωγραφικός τόπος όπου εµφανίζεται.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Φραγκάκη Ε., Η δηµώδης Ιατρική της Κρήτης, Αθήνα 1978
2. Buia Α., Nyarady Α. et al. Botanica Agricola, II 347, Ed. Agro-Silvica, Bucuresti 1965
3. Καββάδα ∆., Βοτανικόν και Φυτολογικόν Λεξικόν σελ. 1934, Αθήνα 1956.
4. Γεννάδιος Π.Γ. Λεξικό Φυτολογικό, σελ. 512, Αθήνα 1914
5. Gunther R.T., «The Greek herbal of Dioscurides» Oxford, Oxford University Press p.701 1934
6. Tecoz Η., Reutter L., Vade Mecum. De Matiere Medicale p.205 1943
7. Polunin Ο., Flowers of Greece and the Balkans p.340 Oxford Press. 1980

Περισσότερες πληροφορίες για τη ρητίνη Λάδανο (Λάβδανο – Labdanum), η οποία παράγεται από το φυτό Cistus Creticus L. (Βούκισος), και τη φαρμακευτική της δράση μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Δεμέτζου, Κων/νου, Επικ. Καθηγητή Φαρμακογνωσίας Πανεπιστήμιου Αθηνών: “Η Χημική Σύσταση και η Φαρμακολογική δράση της ρητίνης Λάδανο», (αρχείο τύπου PDF).

H φαρμακολογική δράση της ρητίνης, έχει χρησιμοποιηθεί κατά της πανώλους τον 18ο αιώνα και σαν αλοιφή σε διάφορες δερματικές παθήσεις. Χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία και κυρίως στην αρωματοποιία. Σύμφωνα με την παραδοσιακή Iατρική, το λάδανο μπορεί να αναστείλει τα καλοήθη αποστήματα «αχελώνια» και «μαλάθρακες» (=καλόγηροι). Eπίσης αναφέρεται η χρησιμοποίησή του για σκληρούς όγκους μήτρας και για όγκους του πρωκτού, σε ρηνικούς πολύποδες και καρκινογόνα έλκη. Nεότερα πειράματα επιβεβαιώνουν τη χρήση αυτή του λαδάνου. Eτσι υπάρχουν ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε κυτταρικές σειρές που αφορούν διάφορους τύπους καρκίνων. Eπίσης ενδιαφέροντα αποτελέσματα έχουν δημοσιευθεί και αφορούν την αντιμικροβιακή δράση του φυτού και της ρητίνης του (Πηγή: Εφημερίδα Καθημερινή, Παραδοσιακά φάρμακα στη σύγχρονη ιατρική, 26.09.2004).

Πηγή:
Ιστότοπος http://www.ladanum.gr

9 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Χλωρίδα και Πανίδα

Το όρος Σκάρος – Ένας από τους σημαντικότερους βιοτόπους του νησιού της Λευκάδας

Έχουμε αναφερθεί επανειλημμένα στο ιστολόγιο αυτό για το δάσος των Σκάρων. Υπάρχει μάλιστα και ειδική κατηγορία με αυτόν τον τίτλο που περιλαμβάνει κάμποσες αναρτήσεις. Για την περιβαλλοντική υποβάθμισή του, για την καταστροφή που υφίσταται καθημερινά από τη διάβρωση και κυρίως από την υπερβόσκηση. Για το γεγονός να μην υπάρχει ενδεχόμενα σε κάποια χρόνια, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Αργοπεθαίνει καθημερινά το πανέμορφο αυτό δρυοδάσος, το μοναδικό στα Ιόνια Νησιά. Τα εναπομείναντα αιωνόβια ρουπάκια (βελανιδιές) εκπέμπουν εδώ και καιρό σήμα SOS -αρκεί ένας περίπατος στο βουνό για να το διαπιστώσει κάποιος- αλλά οι άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του τόπου μας, η αρμόδια δασική Υπηρεσία, για άγνωστους σε μένα λόγους, κωφεύουν.

Τι έγινε αλήθεια με εκείνη την περιβόητη ομόφωνη απόφαση για την προστασία του δάσους που πάρθηκε πριν κάποιους μήνες (05.11.2008) στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας; Καλό είναι ο υπεύθυνος της εισηγήτριας τότε -και προς τιμήν της- δημοτικής κίνησης «Όλοι για τη Λευκάδα» να επανέλθει επί του θέματος. Δεν θέλουμε σε καμιά περίπτωση να πιστέψουμε ότι ήταν μια κίνηση εντυπωσιασμού…

Αναδημοσιεύουμε σήμερα από την ερευνητική μεταπτυχιακή εργασία -Τμήμα Βοτανικής Πανεπιστημίου Πατρών- της κ. Βαρβάρας Τρίγκου με τίτλο «Σημαντικοί βιότοποι και φυτά της νήσου Λευκάδας : προτάσεις για την προστασία των βιοτόπων και της αυτοφυούς χλωρίδας» το κομμάτι εκείνο που αναφέρεται στο δάσος των Σκάρων. Επισημαίνεται για μια ακόμη φορά και από επιστημονικής πλευράς η περιβαλλοντική υποβάθμιση και η συνεχόμενη καταστροφή του δάσους. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας.

viotopoi_lefkadas

Το όρος Σκάρος βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Λευκάδας και έχει μέγιστο υψόμετρο 673 m. Αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από ασβεστολιθικά πετρώματα (ασβεστόλιθοι φάσεως «Παντοκράτορα»), εκτός από τα εδάφη των ΒΑ πλαγιών του όρους, συμπεριλαμβανομένης και της κορυφής, που έχουν δημιουργηθεί από τριτογενείς αποθέσεις. Γενικότερα η περιοχή χαρακτηρίζεται από ελαφριές κλίσεις, αποστρογγυλωμένες κορυφές και μικρή διάβρωση. Στις παρυφές των ανατολικών πλαγιών του όρους Σκάρος βρίσκεται η Μονή Κόκκινης Εκκλησίας, που χτίστηκε στα τέλη του 15ου αιώνα και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα θρησκευτικά μνημεία του νησιού.

Το Μοναστήρι της Κόκκινης Εκκλησίας του 15ου αίώνα χτισμένο στις ανατολικές πλαγιές του όρους Σκάρος

Το Μοναστήρι της Κόκκινης Εκκλησίας του 15ου αιώνα χτισμένο στις ανατολικές πλαγιές του όρους Σκάρος. Ένα από τα πιο παλιά θρησκευτικά μνημεία στο νησί της Λευκάδας.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της περιοχής έγκειται στα υπολείμματα του δρυοδάσους που βρίσκεται στα ανώτερα τμήματα του όρους και αποτελείται από Quercus frainetto, Q. ilex, Q. macrolepis και Q. pubescens. Στην περιοχή ίσχυε καθεστώς απαγόρευσης της βόσκησης και της υλοτομίας στο δάσος δρυός από το 1756 (Partsch 1889), μέχρι την περίοδο της αγγλοκρατίας (1810-1864), κατά τη διάρκεια της οποίας το δρυοδάσος του Σκάρου υφίστατο δασοκομική εκμετάλλευση και παρείχε σημαντικό ξυλαπόθεμα για την κατασκευή πλοίων (Ροντογιάννης 1974). Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1940-1945) κάηκε μεγάλος αριθμός δένδρων της περιοχής (Hofmann 1968), με αποτέλεσμα να απαντώνται σήμερα ελάχιστα μητρικά άτομα μεγάλης ηλικίας.

dasos_skaron_06

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, το εναπομείναν δάσος δρυός στην άνω ζώνη του όρους βόσκεται εντατικά, με αποτέλεσμα η βλάστηση και η φυσιογνωμία του να έχουν υποστεί σημαντική υποβάθμιση.

Τόσο το δρυοδάσος, όσο και στην ευρύτερη περιοχή, κυριαρχεί η Q. pubescens. Σπανιότερη είναι η παρουσία των Q. frainetto και Q. macrolepis, οι οποίες φύονται αποκλειστικά στην άνω ζώνη του όρους, παρουσιάζουν σποραδική εξάπλωση και αντιπροσωπεύονται από άτομα μεγάλης ηλικίας, μερικά από τα οποία είναι εναπομείνοντα των παλαιών συστάδων. Η Q. macrolepis παρουσιάζει σποραδική εξάπλωση στις ανατολικές πλαγιές του όρους, ενώ η Q. frainetto στις νότιες.

dasos_skaron_01

Οι πλαγιές του όρους Σκάρος καλύπτονται από μακκία βλάστηση, μεγάλου ύψους, η οποία στα ανώτερα τμήματα του όρους εμφανίζει σημάδια υποβάθμισης λόγω της υπερβόσκησης. Τα περισσότερα χαρακτηριστικά είδη της πυκνής μακκίας, εκτός των μεμονωμένων ατόμων Quercus pubescens και Q. ilex, είναι τα ακόλουθα: Quercus coccifera, Pistacia lentiscus, Olea europae subsp. oleaster, Cotinus coggygria, Erica arborea, Myrtus communis, Phillyrea latifolia, Pistacia terebinthus, Coronilla emeroides, Crataegus monogyna, Cistus sp. και σε περιοχές που συγκρατούν περισσότερη υγρασία τα Arbutus unedo, Laurus nobilis, Fraxinus ornus, Rubus ulmifolius, κ.ά. Τα περισσότερα από τα παραπάνω taxa είναι δενδρώδους μορφής και ξεπερνούν σε ύψος τα 3 m. Πρέπει να σημειωθεί ότι εξαιτίας του αδιαπέραστου της βλάστησης, δεν κατέστη δυνατή η προώθησή μας στο εσωτερικό των συστάδων, αλλά από μακροσκοπική παρατήρηση, θεωρούμε ότι στην εκεί βλάστηση θα συμμετέχουν σε γενικές γραμμές τα ίδια είδη. Μια ιδιαίτερα ωραία και εκτεταμένη συστάδα από μακκία βλάστηση όπου επικρατεί η Arbutus unedo, καταγράψαμε στην ΝΑ πλευρά του όρους Σκάρος, στην οποία οι θάμνοι είναι μεγάλου ύψους, πυκνοί, σχεδόν χωρίς υπόροφο και το έδαφος βαθύ και πλούσιο σε χούμο.

dasos_skaron_02

Στον υπόροφο της πυκνής μακκίας βλάστησης παρατηρήθηκαν ή συλλέχθηκαν τα ακόλουθα φυτικά είδη: Bellis perennis, Teucrium chamaedrys, Brachypodium ramosum, Prasium majus, Dorychnium hirsutum, D. herbaceum, D. pentaphyllum, Prunella laciniata, Pteridium aquillimum, Digitalis laevigata, Allium neapolitamum, Cyclamen hederifolium, Geranium sp., κ.ά.

dasos_skaron_03

Στα ασβεστολιθικά πετρώματα της άνω ζώνης του όρους Σκάρος (υψομέτρου άνω των 500 m), κυριαρχούν τα είδη Phlomis fruticosa και Quercus coccifera. Στην ζώνη αυτή απαντώνται επίσης συχνά τα taxa Teucrium flavum, Veronica sp., Scutellaria rubicunda, Dorychnium hirsutum, Trifolium physodes, κ.ά. Γενικότερα η βλάστηση της ζώνης αυτής είναι υποβαθμισμένη και οι τοπικές φυτοκοινωνίες είναι φτωχές σε είδη, λόγω της έντονης βόσκησης που δέχεται η περιοχή.

Βάσει των παραπάνω, προτείνουμε να ληφθεί ειδική μέριμνα για να διασωθεί το δάσος Quercus που έχει απομείνει στα ανώτερα τμήματα του όρους Σκάρος. Η διάσωση του δάσους μπορεί να πραγματοποιηθεί αν προστατευθεί η περιοχή από πυρκαγιές στο μέλλον και κυρίως αν περιοριστεί η βόσκηση. Στην περιοχή υπάρχουν τρεις στάνες, οι οποίες πέρα από το γεγονός ότι έχουν υποβαθμίσει την βλάστηση της περιοχής με την υπερβόσκηση που ασκούν, έχουν υποβαθμίσει σε μεγάλο βαθμό και την εικόνα της περιοχής, εξαιτίας ρίψης σκουπιδιών, αυθαίρετων κατασκευών εντός δάσους, κλπ. Καθίσταται λοιπόν σαφές, ότι απαιτείται η άμεση συνεργασία της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για να ληφθούν μέτρα άμεσης προστασίας και σωστής διαχείρισης της περιοχής.

Επίσης, θα θέλαμε να προσθέσουμε ότι η περιοχή του όρους Σκάρος θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για εναλλακτικό τουρισμό (πεζοπορία, ποδηλασία, κλπ.), χάρις στην υπέροχη θέα που διαθέτει προς τις ακτές της Αιτωλοακαρνανίας και την πλούσια μακκία βλάστηση που καλύπτει τις πλαγιές του βουνού. Απαραίτητη προϋπόθεση, όμως για τα παραπάνω είναι να αποκατασταθεί η αισθητική εικόνα που παρουσιάζει η ευρύτερη περιοχή του δάσους δρυός και κυρίως να ληφθούν τα απαραίτητα διαχειριστικά μέτρα για την προστασία του σημαντικού αυτού οικότοπου.

dasos_skaron_04

dasos_skaron_05

Πηγή: Μεταπτυχιακή εργασία της κ. Βαρβάρας Τρίγκου με τίτλο «Σημαντικοί βιότοποι και φυτά της νήσου Λευκάδας : προτάσεις για την προστασία των βιοτόπων και της αυτοφυούς χλωρίδας», Τμήμα Βοτανικής Πανεπιστημίου Πατρών, 2006.

Σημ.: Οι φωτογραφίες από το δάσος των Σκάρων είναι δικές μας.

2 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Χλωρίδα και Πανίδα

Ξανά από τους Σκάρους…

Βράχος στο δάσος των Σκάρων…

vraxos_skaroi

Σχολιάστε

Filed under Βράχοι και Πέτρες, Δάσος των Σκάρων

Στους Σκάρους…

Βράχος  στο Δάσος των Σκάρων…

sto_dasos_ton_skaron

Σχολιάστε

Filed under Βράχοι και Πέτρες, Δάσος των Σκάρων

Sesam άνοιξε…

Στην περιοχή «Στέρνα» στο δάσος των Σκάρων. Ένας ακόμη παράξενος βράχος που μου θύμισε το παραμύθι «ο Αλή Μπαμπά και οι σαράντα κλέφτες».

skaroi_sterna1

skaroi_sterna_02

1 σχόλιο

Filed under Βράχοι και Πέτρες, Δάσος των Σκάρων

Μαναθυατέρα

«Στην Ελλάδα οι βράχοι μιλάνε. Οι άνθρωποι μπορεί να πεθαίνουν, οι βράχοι ποτέ. Και πουθενά στη Γη ο Θεός δεν ήταν τόσο σπάταλος σε βράχους, όσο στην Ελλάδα. Οι ίδιοι βράχοι είναι σύμβολα της αιώνιας ζωής» (Χένρι Μίλερ).

Βράχοι και πέτρες σμιλεμένες από το χρόνο… Από μακρυά δείχνει σαν μάνα που κρατάει στην αγκαλιά την κόρη της: Μαναθυατέρα, (Μονοθιατέρα). Έδωσε το όνομά της σε ένα ύψωμα στο δάσος των Σκάρων. Μια ντόπια παράδοση λέει: «Επάνω στην Μαναθυατέρα είναι ένα κοντρί διχαλωτό, που μοιάζει σαν μια μάνα με τη θυγατέρα της. Πήγαν λέει εκεί για ξύλα και τις μαρμάρωσε ο Γρέος, τις κακομοίρες, εδώ στον Αλέξανδρο» (Τάσος Π. Κοντομίχης, Τα τοπωνύμια της Λευκάδας», Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2000, Σελ. 38).

monotiatera_01

monotiatera_02

monotiatera_032

Σχολιάστε

Filed under Βράχοι και Πέτρες, Δάσος των Σκάρων, Κολυβάτα

Αγριολούλουδα που φύονται τώρα το χειμώνα στο δάσος των Σκάρων

Κάποια από τα αγριολούλουδα που ανθίζουν τώρα το χειμώνα και απαντήσαμε σε πρόσφατο περίπατό μας στο δάσος των Σκάρων.

skaroi_xeimerina_agrioloulouda

skaroi_xeimerina_agrioloulouda_02

skaroi_xeimerina_agrioloulouda_03

skaroi_xeimerina_agrioloulouda_04

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Περιβάλλον, Χλωρίδα και Πανίδα

Έγινε σήμερα και ακολουθεί αύριο η προβολή του δεύτερου μέρους από τα «Γυρίσματα» του ΣΚΑΪ στη Λευκάδα

«Ο Δημήτρης Γιατζόγλου και η Ράνια Τζίμα παρουσιάζουν ένα καθημερινό οδοιπορικό σε όλες τις γωνιές της Ελλάδας που είναι τόσο κοντά και ταυτόχρονα τόσο μακριά από τα στενά όρια του «κράτους» της Αθήνας.

gyrismata Ο παλμός κάθε περιοχής, ο σφυγμός του σήμερα, αλλά και παρεμβάσεις που θα ανοίξουν το δρόμο προς το καλύτερο!
Σύγχρονος πολιτισμός και Λαογραφία, παραδόσεις και… ανήσυχα πνεύματα του σήμερα, ταξιδιωτικές προτάσεις, αλλά και αποκαλυπτικά ρεπορτάζ, με ιδιαίτερη έμφαση στους νέους ανθρώπους».

Έτσι διαβάζουμε από την ιστοσελίδα του ΣΚΑΪ τηλεόραση για την καλή πράγματι εκπομπή «Γυρίσματα» (Οδοιπορικό στην Ελλάδα).

Πριν λίγο καιρό οι παρουσιαστές της εκπομπής βρέθηκαν και στη Λευκάδα. Τα «Γυρίσματα» πέρασαν μεταξύ άλλων από το πολύπαθο δάσος των Σκάρων καθώς και από τα ορεινά χωριά της πρώην κοινότητας Αλεξάνδρου. Το πρώτο μέρος προβλήθηκε σήμερα ( 16.02.2009 ) και αύριο ( 17.02.2009 ) έπεται η συνέχεια με την προβολή -από 18.30 μέχρι 19.15– του δεύτερου μέρους της εκπομπής.

Πληροφοριακά αναφέρουμε για όσους το χάσουν ότι θα έχουν τη δυνατότητα να το δούν βιντεοσκοπημένο στην ιστοσελίδα (ψάξτε στη ρουμπρίκα δεξιά τις εκπομπές – αφιερώματα)  του τηλεοπτικού σταθμού.

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Λευκάδα, Τουρισμός

Στους Σκάρους μια φορά… και σήμερα

Φωτογραφία από το δάσος των Σκάρων κάποτε. Τότε που ο άνθρωπος σεβόταν ακόμη το περιβάλλον. Που οι όποιες αναγκαίες παρεμβάσεις γινόταν προσεγμένα,  με απόλυτο σεβασμό προς αυτό. Χωρίς κατ’ ανάγκη να ενοχλούν, να μολύνουν. Χωρίς να το καταστρέφουν, να το υποβαθμίζουν αισθητικά…

Στη φωτογραφία -πάρθηκε το 1972- απεικονίζεται μπροστά στην κατασκευασμένη με φυσικά υλικά και αρμονικά δεμένη με το περιβάλλον καλύβα του,  ο Κολυβιάτης Θοδωρής Δ. Βρεττός (†), ο επονομαζόμενος Τριμιντάνης ή Τανάλιας, ο οποίος πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του ως βοσκός στο δάσος των Σκάρων.

thodoris_skaroi

Οι πιο κάτω φωτογραφίες πάρθηκαν στο δάσος των Σκάρων τον περασμένο χρόνο. Πρόχειρα κατασκευασμένα μαντριά με κάθε λογής άχρηστα υλικά.  O αισθητικός βιασμός του περιβάλλοντος είναι εμφανής. Η διάβρωση του εδάφους επίσης. Και το κυριώτερο είναι ότι συνεχίζεται η καταστροφή του πανέμορφου δρυοδάσους από την αποίμενη και ανεξέλεγκτη κτηνοτροφία κυρίως. Με την μερική ανοχή τουλάχιστον της τοπικής κοινωνίας και την παντελή αδιαφορία των αρμόδιων αυτοδιοικητικών θεσμών του τόπου μας.

skaroi08

karoi_08_02

skaroi_08_03

Με την ευκαιρία αναρωτιέμαι:  Τι έγινε αλήθεια με εκείνη την περιβόητη ομόφωνη απόφαση για την προστασία του δάσους των Σκάρων που πήρε πριν κάποιους μήνες το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας ; Ξέρει κανείς κάτι;

——————————————————————————————————————————–

Η παλιά φωτογραφία είναι του Fritz Berger (Ρίκος) -φέρει τον τίτλο «Ξωμάχος»- και την πήρα από το λεύκωμα «Όταν υπήρχε το χαμόγελο» που έχει εκδόσει η Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ν. Λευκάδας.

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Κολυβάτα, Παλιές φωτογραφίες, Περιβάλλον

Παλιά απομεινάρια πέτρινων λιτρουβειών στο χωριό Κολυβάτα

Το λάδι μαζί με το κρασί ήταν παλιότερα τα βασικότερα γεωργικά προϊόντα όχι μόνο στο χωριό μου τα Κολυβάτα, αλλά και σε ολόκληρο το νησί της Λευκάδας. Δεν υπήρχε σχεδόν κανένα σπίτι που να μην έχει τα δικά του λιόδεντρα.  Πάνω από 1.300.000 – Διεύθυνση Γεωργίας Νομού Λευκάδας (1982)- υπολογίζονται ακόμη σήμερα τα δέντρα σε ολόκληρο το νησί, ενώ προς το τέλος της Ενετοκρατίας (1684-1797) ήταν γύρω στις 60.000. Το λάδι που παραγόταν έφτανε καμιά φορά για να περάσει μια οικογένεια όλο το χρόνο. Το υπόλοιπο, αν περίσευε,  αποθηκεύονταν για τον άλλο χρόνο, γιατί σοδειά είχε συνήθως στα μέρη μας κάθε δεύτερη χρονιά. Ενδεχόμενο περίσευμα πουλιόταν στους εμπόρους της πόλης για να καλυφτούν άλλες ανάγκες. Τα λιόδεντρα στην περιοχή του χωριού ήταν σχετικά λίγα. Τα περισσότερα λιοστάσια των κατοίκων βρισκόταν στον παραθαλάσσιο οικισμό Νικιάνα σε απόσταση 4 – 5 χιλιόμετρα από το χωριό. Το μάζεμα της ελιάς άρχιζε από τα τέλη Σεπτέμβρη και έφτανε μέχρι και το τέλος της Άνοιξης. Το κάμωμα της ελιάς όπως λεγόταν, το άλεσμα δηλαδή του ελαιόκαρπου, που συμπεριλάμβανε το στήψιμο του ζυμαριού (ελαιοζύμης) και τέλος το διαχωρισμό του λαδιού από τις άλλες φυσικές του ουσίες, γινόταν στα λιτρουβειά (ελαιοτριβεία) του χωριού που τα σύνεργά τους ήταν τότε πέτρινα και ξύλινα.

Τα παλιά καλά πέτρινα λιτρουβειά, που έβγαζαν χωρίς υψηλές θερμοκρασίες ή χημικά πρόσθετα, άθερμο λάδι με όλα τα θρεπτικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά που το διακρίνουν, αποτελούνταν από τρία μέρη: 1) Την αλεστική ή αλώνι, όπου αλέθονταν οι ελιές με τη βοήθεια των λιθαριών και έτσι πραγματοποιούνταν η σύνθλιψη του ελαιόκαρπου και η μετατροπή του σε ελαιοζύμη 2) τη μηχανή (πιεστήριο) όπου στίβονταν το ζυμάρι και 3) το μέρος όπου βρίσκονταν ο αργάτης, όπως λεγόταν τα εξαρτήματα έλξεως της μεγάλης μανιβέλλας της μηχανής. Στο μέρος αυτό γίνονταν και ο διαχωρισμός του ελαφρύτερου λαδιού από το νερό. Εδώ υπήρχαν επίσης το καζάνι για το βράσιμο του νερού, ένας μεγάλος πάγκος για να γεμίζουν τα τσόλια με ζυμάρι και οι καπάσες για την προσωρινή αποθήκευση του λαδιού. Αργότερα τα λιτρουβειά έγιναν υδραυλικά και κατόπιν ηλεκτροκίνητα με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του λαδιού.

Στο χωριό Κολυβάτα υπήρχαν παλιότερα τέσσερα πέτρινα λιτρουβειά. Ένα ακόμη λιτρουβειό πρέπει να υπήρχε στο βουνό των Σκάρων, στην τοποθεσία «Στο Λιτρουβειό», όπου σώζεται ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με μαρτυρία του Λάκη Κολυβά (Μπερδεμπέ) ένα σπασμένο λιτροβειολίθαρο. Έσπασε κατά την μεταφορά του από τον ίδιο, από την αρχική του θέση, στη θέση όπου είχε την καλύβα του. Εκεί το χρησιμοποιούσε ως τραπέζι. Προκαλεί βέβαια εντύπωση η ύπαρξη αυτού του λιτρουβειού στους Σκάρους. Λιόδεντρα δεν υπήρχαν στο βουνό και η μεταφορά του ελαιόκαρπου εκεί από άλλες περιοχές θα πρέπει να ήταν κοπιαστική δουλειά. Ίσως το λιτρουβειό να φτιάχτηκε και να λειτουργούσε αρκετά παλιά στην προσπάθεια των κατοίκων να αποφύγουν εν μέρει την κάθε είδους φορολογία που επιβάλονταν, από τους διαφόρους κατά καιρούς δυνάστες του τόπου μας, στο λάδι.

Ένα από τα λιτρουβειά του χωριού βρισκόταν στην περιοχή «Αχούρια» όπου βρίσκεται σήμερα μεταξύ άλλων το σπίτι του Χρήστου Κατσαρού (Καραγιάννη). Ανήκε στην οικογένεια του Θεοφάνη Βρεττού (Μελένιου). Αυτός όταν έφυγε από το χωριό άνοιξε άλλο λιτρουβειό στον παραθαλάσσιο οικισμό Νικιάνα, όπου όπως αναφέραμε, βρισκόταν και τα περισσότερα λιοστάσια των κατοίκων του χωριού καθώς και του διπλανού χωριού Μαυρογιαννάτα. Πέτρινα απομεινάρια του παλιού λιτρουβειού σώζονται μέχρι σήμερα. Το πιο πιθανό είναι να εγκαλείφτηκαν στην αρχική τους θέση, όταν έγινε η μεταφορά του λιτρουβειού, λόγω του βάρους τους, που καθιστούσε σχεδόν αδύνατη τη μεταφορά τους. Το δεύτερο λιτρουβειό του χωριού ήταν ιδιοκτησίας του Γιάννη Δαμιανή. Και αυτός φεύγοντας από το χωριό άνοιξε λιτρουβειό στην Νικιάνα, παίρνοντας μαζί του τα περισσότερα εξαρτήματα που μπορούσαν να μεταφερθούν. Πέτρινα απομεινάρια του βρίσκονται σήμερα στη αυλή του σπιτιού του Κώστα Βλάχου (Γέροντα). Το λιτρουβειό θα πρέπει να λειτουργούσε στο μετέπειτα σπίτι της «Τάσως». Το τρίτο λιτρουβειό βρισκόταν στην περιοχή «Μπούχαλη» και ανήκε σε περισσότερες οικογένειες. Ήταν στο κατώγι του Πεντεσπιτέϊκου και Παναγέϊκου σπιτιού, που τότε ήταν ενωμένο. Σύμφωνα με μαρτυρία του Λάκη Κολυβά (Μπερδεμπέ) όταν αργότερα ανακαινίστηκε το πατρικό του σπίτι και χωρίστηκε το κατώγι, πέτρινα απομεινάρια του λιτρουβειού, όπως η μεγάλη πέτρινη (κάτω) πλάντρα της μηχανής, θάφτηκαν μέσα στο κατώγι γιατί δεν μπορούσαν να μεταφερθούν. Πρέπει να βρίσκονται ακόμη εκεί θαμένα. Τα λιτροβειολίθαρα πουλήθηκαν αρκετά αργότερα από τον Νιόνιο Σούνδια και τη γιαγιά μου Κωσταντία σε ιδιοκτήτη λιτρουβειού στην Νικιάνα. Το τέταρτο τέλος λιτρουβειό βρισκόταν στο μοναστήρι του Αη-Γιώργη. Λειτουργούσε στο ισόγειο κτίσμα που ήταν δεξιά από την κύρια είσοδο της εκκλησίας, στη νότια πλευρά του μοναστηριού, όπου και σώζονται ακόμη απομεινάρια του. Στο μοναστήρι σώζεται επίσης υπόγειος χώρος σαν στέρνα, όπου αποθηκεύονταν το λάδι.

Απομεινάρια των λιτρουβειών μπορείτε να δείτε στις πιο κάτω φωτογραφίες. Πρέπει να πούμε ότι κανείς από τους κατοίκους του χωριού, ακόμη και οι πιο ηλικιωμένοι, δεν τα θυμούνται να λειτουργούν. Οι κάτοικοι του χωριού, όσο καιρό αυτοί θυμούνται, έκαναν τις ελιές τους στα λιτρουβειά του οικισμού Νικιάνα όπου βρισκόταν και τα περισσότερα λιοστάσια του χωριού.

[Αυτό το κυκλικό λιθάρι, που έχει διάμετρο 145 εκ. και ύψος 60 – 80 εκ. περίπου -ένα μέρος του είναι χωμένο- είναι απομεινάρι του παλιού λιτρουβειού του Γιάννη Δαμιανή και βρίσκεται στην αυλή του σπιτιού του Κώστα Βλάχου (Γέροντα). Είναι εξάρτημα της λεγόμενης αλεστικής ή αλωνιού, μιας από τις εγκαταστάσεις του παλιού πέτρινου λιτρουβειού. Το γρανιτένιο κυκλικό λιθάρι λεγόταν κατάστρα και πάνω σ’ αυτό στρεφόνταν τα λιθάρια που άλεθαν τις ελιές. Ήταν από ένα μέχρι και τρία λιθάρια, τις περισσότερες φορές όμως δύο. Στο κέντρο της κατάστρας υπάρχει στρογγυλή τρύπα διαμέτρου 18 εκ. περίπου από όπου ξεκινούσε το κατάρτι. Η άλλη άκρη του κατέληγε στα μαδέρια της σκεπής, όπου και στηριζόταν σε ένα δοκάρι, που τόλεγαν ταμπάνι.]

litrouvio3gr

[Αυτό το λιτροβειολίθαρο βρίσκεται στο μοναστήρι του Αη-Γιώργη και το χρησιμοποιούσαν μεταγενέστερα απ’ ό,τι φαίνεται οι καλόγεροι ως τραπέζι. Έχει διάμετρο 123 εκ. και η εσωτερική στρόγγυλη τρύπα του έχει διάμετρο 20 εκ. Είναι ένα από τα απομεινάρια του παλιού λιτρουβειού του μοναστηριού. Στα παλιά λιτρουβειά τα λιθάρια που χρησιμοποιούνταν ήταν από ένα μέχρι και τρία. Το λιθάρι συνδεόνταν ως εξής με το κατάρτι: Ένα μακρύ ξύλο που λεγόταν ζυγός ξεκινούσε από το κατάρτι, περνούσε από το κέντρο του λιθαριού και έβγαινε ως ένα μέτρο πέρα από το αλώνι. Στην προέκταση του ζυγού ζευόταν το άλογο ή άλλο ζώο για να τον τραβάει προς τα εμπρός κινώντας μαζί και τα λιθάρια. Από το σημείο ζέψεως στο ζυγό ξεκινούσαν δυο σκοινιά, τα λεγόμενα ζυγόσκοινα, που κατέληγαν και δένονταν στη λαιμαργιά του αλόγου.]

litrouvio9gr

[Στις πιο κάτω φωτογραφίες φαίνονται άλλα δυο απομεινάρια του πέτρινου λιτρουβειού στον Αη-Γιώργη. Αριστερά είναι η κάτω πλάντρα της μηχανής, που είναι μισοθαμένη στα ερείπια του κτίσματος που λειτουργούσε το λιτρουβειό και πλακωμένη από τον πεσμένο κορμό μιας μεγάλης αμυγδαλιάς. Διακρίνονται καλά η μια σκαλισμένη υποδοχή, όπου μπήγονταν το αδράχτι ή κατάρτι, καθώς και μέρος του σκαλισμένου στρογγυλού αυλακιού στη μέση, όπου κυλούσε το λάδι που έβγαινε από την συμπίεση του ζυμαριού της ελιάς. Στην άλλη φωτογραφία απεικονίζεται κατά πάσα πιθανότητα το λεγόμενο σκαφίδι, η πέτρινη δηλαδή σκάφη μέσα στην οποία διοχετευόταν το λάδι με τα υγρά του. Βρίσκεται όμως σε άλλο κτίσμα, στο ισόγειο του σπιτιού όπου ήταν άλλοτε το ηγουμενείο. ]

litrouvio11gr1

litrouvio12gr

[Οι πιο κάτω φωτογραφίες δείχνουν ένα από τα εξαρτήματα της λεγόμενης μηχανής, δηλαδή του πιεστηρίου, όπου στίβονταν το ζυμάρι για να βγει το λάδι. Πρόκειται για την πέτρινη βάση του συγκροτήματος, τη λεγόμενη κάτω πλάντρα. Βρίσκεται στην αυλή του σπιτιού του Κώστα Βλάχου (Γέροντα) και προέρχεται από το παλιό λιτρουβειό του Γιάννη Δαμιανή. Έχει μήκος 275 εκ., πλάτος 110 εκ. και ύψος 40-50 εκ. περίπου. Στις δύο άκρες της πλάντρας διακρίνονται οι σκαλισμένες υποδοχές, διαστάσεων 27 X 27 εκ., όπου μπήγονταν δυο χοντρά δοκάρια μήκους 3 μέτρων περίπου, που ακουμπούσαν στα μαδέρια της σκεπής. Αυτά τάλεγαν αδράχτια ή κατάρτια και ήταν τετραγωνικά ως το ύψος του μισού μέτρου. Απο κει και πάνω γίνονταν κοχλιωτά. Ψηλότερα υπήρχε μια άλλη πλάντρα, ξύλινη όμως, που είχε δυο τρύπες, μια σε κάθε άκρη της, απ’ τις οποίες περνούσαν οι δυο άκρες των αδραχτιών. Προορισμός της ήταν να πιέζει τα τσόλια που ήταν γεμάτα ζυμάρι ελιάς. Στη βάση της κάτω πλάντρας υπάρχει πελεκημένο στρογγυλό αυλάκι διαμέτρου 76 εκ. όπου μαζευόταν το λάδι με τα υγρά του, που διοχετευόταν ακολούθως από τον πύρο σε ειδική πέτρινη ή ξύλινη σκάφη.]

litrouvio1gr

litrouvio2gr

[Το εξάρτημα αυτό βρίσκεται στην αυλή του σπιτιού του Χρήστου Κατσαρού (Καραγιάννη) και προέρχεται από το λιτρουβειό του Θεοφάνη Βρεττού (Μελένιου). Φαίνεται ότι εγκαταλείφτηκε εκεί από τον ιδιοκτήτη του, επειδή λόγω του βάρους του ήταν δύσκολο να μεταφερθεί ή γιατί δεν το χρειαζόταν πλέον, όταν αυτός μετακόμισε οριστικά στον οικισμό Νικιάνα και άνοιξε εκεί καινούργιο λιτρουβειό. Έχει σχήμα ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου με διαστάσεις 155 εκ. μήκος, 85 εκ. πλάτος και 60 εκ. ύψος. Στην επιφάνειά του διακρίνονται δυο σκαλισμένες υποδοχές με ίχνη χρήσης. Δεν έγινε δυνατό να εξακριβωθεί που χρησίμευε. Ίσως αποτελούσε την πέτρινη πλάντρα της μηχανής, που δεν έφερε όμως αυλάκι στη μέση για τη συλλογή του λαδιού, αλλά πάνω της τοποθετούνταν η τέψα, ένα μεταλλικό ταψί, όπου έμπαιναν τα τσόλια με το ζυμάρι.]

litrouvio5gr

litrouvio6gr

[Στην αυλή του ίδιου σπιτιού και λίγα μέτρα πιο πέρα, φαίνεται θαμένη στο χώμα και πλακωμένη από πέτρες η κάτω πλάντρα της μηχανής από το ίδιο λιτρουβειό του Θεοφάνη Βρεττού (Μελένιου). Διακρίνεται μέρος του κυκλικού αυλακιού που έφερε στο κέντρο της. ]

litrouvio7gr

Για τα παλιά λιτρουβειά και τη λειτουργία τους βασιστήκαμε σε μαρτυρίες ηλικιωμένων κατοίκων του χωριού, κυρίως στις μαρτυρίες του Λάκη Κολυβά (Μπερδεμπέ) και Απόστολου Βρεττού (Τσόλα). Απαραίτητο και πολύτιμο βοήθημα αποτέλεσε το βιβλίο του Πανταζή Κοντομίχη «Τα Γεωργικά της Λευκάδας», Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 1985, Σελ. 158 – 165, όπου περιγράφεται «Το κάμωμα της ελιάς στα λιτρουβειά».

2 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Κολυβάτα, Λαογραφία

Τα ερείπια από το ξωκκλήσι της Παναγιάς στο βουνό των Σκάρων, «τον Άθωνα της Λευκάδας»

«Άθωνα της Λευκάδας» αποκαλεί το βουνό των Σκάρων ο συγχωριανός μας φιλόλογος και ιστορικός Σπύρος Σούνδιας. Γράφει στο βιβλιαράκι του «Άνθρωποι και τόποι της πατρίδας μου» (Αθήνα 1999):

«Από τότε που κατοικήθηκε η Λευκάδα οι Σκάροι ήταν το βουνό που ριζώθηκε η ζωή. Οι τάφοι που βρέθηκαν στα πόδια του (σημ.: εννοεί τους ανασκαφέντες από τον Γερμανό αρχαιολόγο Γουλιέλμο Νταίρπφελντ), μας φέρνουν στην εποχή του λίθου. Το εύκρατο κλίμα του, το γόνιμο έδαφός του, η πυκνή βλάστησή του το έκαναν από νωρίς τόπο βοσκής και ανάπτυξης. Η ποιμενική ζωή που αναπτύχθηκε διαχύθηκε και σε άλλες μορφές, όπως η καλλιτεχνική, η θρησκευτική κ. ά. Και έγιναν οι Σκάροι ο Άθωνας της Λευκάδας, αφού έφερνε στη ράχη του πάνω από είκοσι εκκλησίες, μοναστήρια και μετόχια».

panagiaskaroi1

Τα μοναστήρια του Αη-Γιώργη και της Κόκκινης Εκκλησιάς, κτισμένα στις υπώρειες του βουνού, είναι από τα πιο παλιά της Λευκάδας. Ήταν στην εποχή τους από τα πιο εύρωστα οικονομικά, με αμπέλια, λιοστάσια, χωράφια, γιδοπρόβατα και μεταγωγικά ζώα. Και τα ξωκκλήσια στους πρόποδες και τις ραχούλες του βουνού των Σκάρων ήταν μετόχια τους. Από αυτά κάποια διατηρήθηκαν ως τις μέρες μας, μερικών σώζονται μόνο τα ερείπια και άλλα διαλύθηκαν, χάθηκαν και διατηρούνται σήμερα μόνο ως τοπωνύμια, όπως ο Αη – Βάρβαρος, ο Αη – Λιάς, του Ασκητή η Ράχη κ. ά.

panagiaskaroi2

Ένα από αυτά τα ξωκκλήσια, μετόχι του μοναστηριού του Αη – Γιώργη, είναι και η Παναγιά (Ευαγγελίστρια) στους Σκάρους, στην οποία θα αναφερθούμε σήμερα. Σώζονται μόνο τα ερείπιά της. Βρίσκεται χτισμένη σε ένα λόφο με θέα ολόγυρα προς όλο σχεδόν το βουνό. Από εκεί αρχίζει και το δάσος με τα αιωνόβια ρουπάκια. Τριγύρω βρισκόταν παλιότερα αμπέλια και χωράφια. Είναι μια από τις λίγες περιοχές του βουνού όπου απαντώνται αρκετές ιδιοκτησίες. Ο παππούς μου από την πλευρά του πατέρα μου διέθετε στην περιοχή ένα μεγάλο αμπέλι, που ακόμη και σήμερα το θυμούνται και διηγούνται για την ευφορία του όσοι το πρόλαβαν.

panagiaskaroi3

Το εκκλησάκι της Παναγιάς το συναντάμαι σε ένα ύψωμα στην αριστερή μεριά του μονοπατιού -παμπάλαια στράτα κτηνοτρόφων- που οδηγεί, αφήνοντας δεξιά το μοναστήρι του Αη – Γιώργη, από το χωριό Κολυβάτα στο βουνό. Εκεί που ο δρόμος παύει πλέον να ανηφορίζει, που υπάρχει ένα ίσωμα, οριοθετημένο κατά κάποιο τρόπο από λιθιές ιδιόκτητων χωραφιών. Δεν το θυμάται ως τόπο λατρείας κανείς από τους συγχωριανούς μου που ζούνε. Ο Σπύρος Σούνδιας γράφει στο προαναφερόμενο βιβλίο του ότι εκεί αφιέρωσε το υπόλοιπο της ζωής του και πέθανε το 1695 ο ιερέας Μεθόδιος Μολφέτας, αφού έφτιαξε το 1689 την εκκλησία της Ευαγγελίστριας -τη σημερινή μητρόπολη- στην πόλη της Λευκάδας.

panagiaskaroi4

panagiaskaroi5

Εντοιχισμ�νη π�τρα με σταυρό πάνω από την είσοδο του ναΐσκου

Εντοιχισμένη πέτρα με σταυρό πάνω από την είσοδο του ναΐσκου

Η Αγία τράπεζα, μια μεγάλη ορθογώνια π�τρινη πλάκα, στο εσωτερικό του ναΐσκου

Η Αγία Τράπεζα, μια μεγάλη ορθογώνια (σπασμένη) πέτρινη πλάκα, στο εσωτερικό του ναΐσκου

2 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Κολυβάτα, Μοναστήρια και Εκκλησίες

Ο χάρτης των περιβαλλοντικών προβλημάτων της χώρας μας

Ο ιστότοπος οικοΤόπος είναι ένας διαδικτυακός τόπος όπου καταγράφονται σε ένα μεγάλο χάρτη τα περιβαλλοντικά προβλήματα απ’ όλη την Ελλάδα. Στο χάρτη συμπεριλαμβάνονται ως ώρας 500 περιβαλλοντικά προβλήματα εκ των οποίων τα 200 σε περιοχές του δικτύου Φύση 2000 (NATURA 2000).

Από τη Λευκάδα έχει καταγραφεί από τους διαχειριστές του ιστότοπου, με αναφορά στο ιστολόγιο μας, το Δάσος των Σκάρων.

[ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ με το ποντίκι πάνω στην εικόνα για να την μεγενθύνετε]

oikotopos

Το Φύση 2000 είναι ένα δίκτυο προστασίας των ειδών και των ενδιαιτημάτων τους. Το δίκτυο Φύση 2000 αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα ευρωπαϊκά προγράμματα για την προστασία της φύσης και ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της Ε.Ε. για τη διατήρηση της φύσης. Ιδρύθηκε τον Μάιο του 1992 με την υιοθέτηση της οδηγίας των οικοτόπων η οποία συμπληρώνει την «Οδηγία για τα πουλιά (79/409/ΕΟΚ)» και από κοινού αποτελούν την νομική βάση του δικτύου (Πηγή: Βικιπαίδεια).

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Περιβάλλον

Η εισήγηση για το αυριανό Δημοτικό Συμβούλιο που αφορά τους Σκάρους

Όπως αναφερθήκαμε σε προηγούμενη ανάρτηση θα συζητηθεί αύριο, Τετάρτη 5 Νοεμβρίου στις 07.00 μ.μ., στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας στην αίθουσα του Δημαρχείου, το θέμα “Προστασία – Αξιοποίηση – Ανάδειξη της περιοχής των Σκάρων”. Παραθέτουμε την εισήγηση της εισηγήτριας δημοτικής κίνησης:

Το δρυοδάσος των Σκάρων, �να μνημείο της φύσης, που απειλείται με καταστροφή

Το δρυοδάσος των Σκάρων, ένα μνημείο της φύσης, που απειλείται με καταστροφή

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΘΕΜΑ: Προστασία – Αξιοποίηση – Ανάδειξη περιοχής ΣΚΑΡΩΝ

ogtl Δάσος των Σκάρων.
Ένα από τα ομορφότερα και σπανιότερα των Ιονίων, αλλά και της πατρίδας μας.

Το δάσος με το μοναδικό είδος βελανιδιάς (ρουπάκι), που αυτοφυώς αναπαράγεται, εκατοντάδες χρόνια τώρα.
Το δάσος που ο Γουλιέλμος Δαίλπφερδ, ταυτίζει με το Ομηρικό Νήιον.
Το δάσος στο οποίο οι πρόγονοί μας δημιούργησαν, τόσα μνημεία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Το δάσος που από μόνο του, αποτελεί μνημείο της φύσης.
Αυτό λοιπόν το δάσος, το δάσος των Σκάρων, χρόνια τώρα, εκπέμπει κραυγή βοήθειας.
Έχει αφεθεί έρμαιο στην τύχη του, να καταστρέφεται. Η ανεξέλεγκτη βόσκηση και η γενικότερη εγκατάλειψη, το έχουν φέρει στα όριά του.
Δυστυχώς, λίγοι ακούν την κραυγή του. Κυρίως μερικοί ντόπιοι και γενικότερα κάποιοι ευαισθητοποιημένοι πολίτες.
Όλοι αυτοί που άσκησαν ή ασκούν εξουσία στον τόπο μας, προσποιούνται ότι δεν ακούν την ΚΡΑΥΓΗ του και ότι δε βλέπουν την ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ που επέρχεται.

Α) Το σημερινό καθεστώς:

1. Σε ότι αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η ευρύτερη περιοχή αλλά και το δάσος, δεν έχουν χαρακτηρισθεί με ειδικό τρόπο, ως δάση ή προστατευόμενες περιοχές.
Η κατάσταση αυτή, εντάσσεται στη λογική όλων των κυβερνήσεων διαχρονικά, που συνειδητά αποφεύγουν να προχωρήσουν στην κατάρτιση Δασολογίου και στη σύνταξη δασικών χαρτών. Θέλουν να «παίζουν» πολιτικά με το πρόβλημα, κρατώντας «όμηρους» πολίτες, αλλά και την ίδια την πολιτεία, απέναντι στα πάσης φύσεως «χρυσόβουλα» και «φιρμάνια».
Είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικό, το με αριθ. Πρωτ.: 3067/3-10-2008 έγγραφο της Δ/νσης Δασών, σε ερώτημα της Κίνησής μας, όπως φαίνεται παρακάτω.
Στην περιοχή, συμπεριλαμβάνονται επίσης και αρκετές ιδιοκτησίες.
2. Τη νομή της δασικής περιοχής την έχει ο Δήμος και τη διαχειρίζεται ως βοσκότοπο, όπως άλλωστε γίνεται σε όλες τις δασικές περιοχές (βοσκοτόπους) της επικράτειας (άρθρο 103 του Ν.Δ. 86/69 και άρθρο 5 του Ν.1734/87).
Ο Δήμος, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, καθορίζει τις βοσκήσιμες εκτάσεις, και τις διαθέτει στους κτηνοτρόφους της περιοχής, έναντι δικαιώματος. Το δικαίωμα αυτό (δικαίωμα βοσκής), επιβάλλεται κατά κεφαλή ζώου και το ύψος του ορίζεται από το νόμο.
Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται κάθε χρόνο.

3. Οι κτηνοτροφικές μονάδες που δραστηριοποιούνται δεν έχουν νόμιμη αδειοδότηση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που αναφέρονται παρακάτω.
4. Η εισαγωγή ζώων στην περιοχή και η βόσκηση είναι ανεξέλεγκτες.
5. Δεν παρατηρείται αναγέννηση του δρυοδάσους (νέα δένδρα), πιθανότατα εξαιτίας της υπερβόσκησης.
6. Γενικά η όλη εικόνα της περιοχής, είναι επιεικώς απαράδεκτη.

Κανένας φορέας μέχρι σήμερα, δεν έχει ασχοληθεί σοβαρά με την προστασία της περιοχής, εκτός του Πολιτιστικού Συλλόγου Νικιάνας και του Τοπικού Συμβουλίου, που διοργάνωσε στις 20 Ιουλίου σύσκεψη φορέων.
Άξια συγχαρητηρίων είναι και η ευαισθητοποίηση μεμονωμένων πολιτών, που εκφράζουν καθημερινά, την αγωνίας τους με διάφορους τρόπους ( συζητήσεις, αναρτήσεις σε blog, κ.λ.π.).

Β) Εμπλεκόμενοι φορείς:

Για την προστασία του δάσους, την ευθύνη έχουν, η Δ/νση Δασών, η Διοίκηση Αγροφυλακής, η Νομαρχία μέσω των υπηρεσιών της και φυσικά ο Δήμος.
Για την αδειοδότηση των κτηνοτροφικών μονάδων, την ευθύνη έχουν, ο Δήμος (παραχώρηση δικαιώματος βοσκής), η Δ/νση Δασών, η Νομαρχία μέσω των υπηρεσιών της, που είναι η Δ/νση Υγείας, η Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης και το Τμήμα Περιβάλλοντος.

Γ) Ενέργειες που έχουν γίνει:

Η Δημοτική μας Κίνηση, είχε θέσει, κατά καιρούς, το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, με τη μορφή ερωτήσεων και με προτάσεις, στη συζήτηση του τεχνικού προγράμματος.
Στην 4η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, που έγινε στις 12/2/2007, στο κεφάλαιο μελέτες, προτείναμε την μελέτη για την προστασία και την αξιοποίηση των Σκάρων.
Η πρότασή μας έγινε δεκτή και η μελέτη εντάχθηκε στο Τεχνικό Πρόγραμμα του 2007.
Πέραν όμως τούτου, ουδέν, εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής.
Στο Τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου, τέθηκε το θέμα, με πρωτοβουλία του συμβούλου της Κίνησής μας, κ. Γ. Μπάρκα.
Το Τοπικό Συμβούλιο αποφάσισε την πραγματοποίηση σύσκεψης – συνέλευσης, με τη συμμετοχή των κατοίκων και των εμπλεκομένων φορέων.
Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε την 20η Ιουλίου 2008.
Μέχρι την 20η Ιουλίου που το θέμα συζητήθηκε στη σύσκεψη, την οποία προκάλεσε το Τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου, ΚΑΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ από υπηρεσία του Δήμου, της Νομαρχίας ή της Πολιτείας δεν είχε γίνει.
Μετά, άρχισε, κάπως, να κυλά νερό στο αυλάκι.

Πιο συγκεκριμένα:

► Στις 22/7/2008, γίνεται αυτοψία από το Τμήμα Περιβάλλοντος της Νομαρχίας, μετά από καταγγελίες πολιτών.
Με το αριθ. 3348/22-7-2008 έγγραφό του, καλούνται οι κτηνοτρόφοι,
α) «…εντός μηνός να μεριμνήσουν για τη σύνταξη Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων…»,
β) «…να περιορισθούν στην περιοχή βόσκησης που τους έχει παραχωρηθεί…» (ποια άραγε, αφού τέτοια παραχώρηση δεν έχει υπάρξει) και
γ) να λάβουν αδειοδοτήσεις από την επιτροπή σταβλισμού.

► Ύστερα από το αριθ. 1665/28-7-2008 έγγραφο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, η Δ/νση Δασών, με το αριθ. 2279/1-8-2008 έγγραφό της, απαντά:
α) ΔΕΝ έχει χορηγηθεί άδεια εγκατάστασης κτηνοτροφικών μονάδων, στην ευρύτερη περιοχή των Σκάρων και
β) η παραχώρηση δικαιώματος βοσκής εντός δασών και δασικών εκτάσεων, ανήκει στους Δήμους της περιοχής βόσκησης.

► Έγγραφο της Δημοτικής Κίνησής μας, με ημερομηνία 2/10/2008, προς την Δ/νση Δασών, με την οποία ζητάμε απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα:
α) εάν γνωρίζετε, πόση έκταση της περιοχής των Σκάρων ανήκει στο Δημόσιο και πόση από αυτή, είναι χαρακτηρισμένη σαν δασική.
β) εάν γνωρίζετε για την παραχώρηση έκτασης 3.500 στρ. σε ιδιώτη, από το Υπουργείο Γεωργίας, για βόσκηση και εάν μέρος αυτής είναι χαρακτηρισμένη ως δημόσια δασική.
γ) οποιοδήποτε άλλο σχετικό στοιχείο.

Η Δ/νση Δασών απαντά, με το αριθ. 3067/3-10-2008 έγγραφο της, στο οποίο αναφέρει τα εξής:
α) «…επειδή στην περιοχή μας δεν έχει καταρτισθεί Δασολόγιο, δεν είναι δυνατόν, τόσο στην περιοχή των Σκάρων, όσο και στην ευρύτερη περιοχή, να γνωρίζουμε, τι έκταση ανήκει στο Δημόσιο και ποιάς μορφής (δασική ή μη)…».
β) «…όσο για την παραχώρηση έκτασης 3500 στρεμμάτων από το Υπουργείο Γεωργίας σε ιδιώτη (κτηνοτρόφο), η Υπηρεσία μας δεν γνωρίζει…».

► Έγγραφο της Δημοτικής μας Κίνησής, με ημερομηνία 2/10/2008, προς την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ( Αντινομάρχη κ. Σ. Ρόκκο), με το οποίο ζητάμε τα εξής στοιχεία:
α) Ποιες υποχρεώσεις έχουν υλοποιηθεί από τους ιδιώτες, όπως προκύπτουν από το με αριθ. πρωτ.: 3348/22-7-2008 έγγραφο της Δ/νσης Π.Χ.Π. Τμήμα Περιβάλλοντος (, καθώς και σε ποιες ενέργειες έχετε προβεί σε περίπτωση μη συμμόρφωσης τους.
β) εάν έχετε επιβεβαιώσει, την ύπαρξη του εγγράφου που επικαλέστηκε ιδιώτης (στη σύσκεψη της 20/7/2008, στην οποία ήσαστε παρών), σχετικού με παραχώρηση στον ίδιο έκτασης 3.500 στρ. για βόσκηση από το Υπουργείο Γεωργίας.
Επίσης σε ποιες άλλες ενέργειες έχετε προβεί, για τη διερεύνηση του ανωτέρω εγγράφου.
γ) εάν βρίσκεται σε εξέλιξη οποιαδήποτε μελέτη, που να αφορά στην προστασία της περιοχής και εάν όχι, σε ποιες σχετικές ενέργειες σκέπτεσθε να προβείτε.

Στην απάντησή του, με το αριθ. 2345/23-10-2008 έγγραφο, ο αρμόδιος αντινομάρχης, ανάμεσα στα άλλα, αναφέρει:
α) «…μετά από το 3348/22-7-2008 έγγραφο της Δ/νσης Π.Χ.Π. Τμήμα Περιβάλλοντος, ενημερώθηκαν εγγράφως οι άμεσα εμπλεκόμενοι (κτηνοτρόφοι) για την έκδοση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας πτηνο-κτηνοτροφικής εγκατάστασης. (έγγραφο Δ/νσης Υγείας Πρόνοιας με αριθ. 2194 και 2387/ 15-10-2008…)».
β) «…Δεν έχουμε επιβεβαιώσει την ύπαρξη του εγγράφου που επικαλείται ο κτηνοτρόφος …» (περί παραχώρησης 3.500).
γ) «…οι υπηρεσίες της Ν.Α. Λευκάδας, δεν έχουν εκδώσει παραστατικό, από το οποίο να προκύπτει ότι το Υπουργείο Γεωργικής Ανάπτυξης, έχει παραχωρήσει κάποια έκταση για βόσκηση σε κτηνοτρόφο…».

► Έγγραφο της Δημοτικής μας Κίνησής, με ημερομηνία 27/10/2008, προς το Δήμο Λευκάδας με το οποίο ζητάμε ενημέρωση για τα εξής θέματα:

α) εάν έχουν καθορισθεί, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, οι βοσκήσιμες εκτάσεις, όπως ο νόμος ορίζει.
β) εάν υπάρχουν και ποιες, αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου για παραχώρηση δικαιώματος βοσκής σε ιδιώτες.
γ) εάν έχετε επιβεβαιώσει, την ύπαρξη του εγγράφου που επικαλέστηκε ιδιώτης (στη σύσκεψη της 20/7/2008, στην οποία ήσασταν παρών), σχετικού με παραχώρηση στον ίδιο έκτασης 3.500 στρ. για βόσκηση από το Υπουργείο Γεωργίας.
Επίσης σε ποιες άλλες ενέργειες έχετε προβεί, για τη διερεύνηση του ανωτέρω εγγράφου.
δ) εάν βρίσκεται σε εξέλιξη, με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου, οποιαδήποτε μελέτη, που να αφορά την προστασία και την αξιοποίηση της περιοχής.
ε) σε ποιες (οποιεσδήποτε), έγγραφες ενέργειες έχει προβεί η Δημοτική Αρχή, από 1/1/2007 μέχρι σήμερα, που να αφορούν στο θέμα της βόσκησης και των συνεπειών της στο δάσος των Σκάρων.
Στην απάντησή του, με το αριθ. 12427/30-10-2008 έγγραφο, ο Δ/ντής Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου αναφέρει:
α) δεν έχουν καθοριστεί βοσκήσιμες εκτάσεις, στην περιοχή που αναφέρεστε.
β) δεν έχουν εκδοθεί αποφάσεις Δημοτικού Συμβουλίου, για παραχώρηση δικαιώματος βοσκής σε ιδιώτες από το Δήμο.
γ) στο Δήμο μας δεν υπάρχει έγγραφο του Υπουργείου Γεωργίας, σχετικό με παραχώρηση σε ιδιώτες ή άλλον, έκτασης 3500 στρ. για βόσκηση.
δ) δεν έχει ανατεθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο σε μελετητή, η σύνταξη μελέτης, σχετική με την προστασία και την αξιοποίηση της περιοχής των Σκάρων.
ε) ο Δήμος, στο χρονικό διάστημα από 1/1/2007 μέχρι σήμερα, δεν προχώρησε σε ενέργειες ρύθμισης του ζητήματος της βόσκησης, στην περιοχή των Σκάρων.

Από όλα τα παραπάνω, το συναίσθημα που μπορεί να διακατέχει το μέσο πολίτη, είναι η ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ.
Η επόμενη σκέψη – ερώτημα που έρχεται στο μυαλό είναι «επιτέλους σε τι κράτος ζούμε»;
Εύλογα δε, πάνω από όλα αυτά πλανάται ένα πελώριο ΓΙΑΤΙ.
Αυτά όλα τα λέμε, επειδή από τα έγγραφα που πιο πάνω αναφέραμε, προκύπτει ότι:
1. καμιά ενέργεια, εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής (σημερινής και παλαιότερων) δεν έχει γίνει, ώστε, αφ’ ενός μεν να τηρηθούν οι νόμιμες διαδικασίες για τη βόσκηση, αφ’ ετέρου δε να υπηρετηθεί ως στόχο την προστασία της περιοχής.
2. ακόμα και μετά τη σύσκεψη της 20/7/2008, η αδιαφορία εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής, συνεχίστηκε. Ούτε η παραμικρή πρωτοβουλία, δεν πάρθηκε.
3. ορισμένες ενέργειες ξεκίνησαν από τη μεριά της Νομαρχίας, μετά τη σύσκεψη του τοπικού Συμβουλίου της 20/7/2008.
4. οι περισσότερες ενέργειες, όπως προκύπτει από τις ημερομηνίες των εγγράφων, πραγματοποιήθηκαν μετά το έγγραφο της 2/10/2008, που αποστείλαμε ως Κίνηση, στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.
5. ακόμα κι όταν αδιαφορούν οι κτηνοτρόφοι, καλούμενοι από τις υπηρεσίες να ξεκινήσουν διαδικασίες νομιμοποίησης τους (έγγραφο αριθ. 3348/22-7-2008 Τμήματος Περιβάλλοντος), ουδείς τους ενοχλεί.

■ Με έγγραφο, που αποστείλαμε στις 30 Σεπτεμβρίου 2008, ζητήσαμε από τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, να έρθει το θέμα στο σώμα για συζήτηση.
Είχαν περάσει σχεδόν δυόμισι μήνες, αφότου έγινε η σύσκεψη και θεωρούσαμε ότι ο κ. Δήμαρχος θα έφερνε το θέμα για συζήτηση με πρωτοβουλία του.
Άλλωστε, είχε δεσμευτεί γι’ αυτό στη σύσκεψη.
Δυστυχώς, απέφυγε να το φέρει.
Δεν γνωρίζουμε τους λόγους. Αυτό που γνωρίζουμε, είναι ότι κάθε μέρα που περνά, η καταστροφή γίνεται όλο και μεγαλύτερη.

Δ) Συμπεράσματα:

Προέχει η προστασία του δάσους, (άλλωστε είναι το μοναδικό δρυοδάσος των Ιονίων), αλλά και της ευρύτερης περιοχής των Σκάρων, ώστε να μπορεί να αναδειχθεί, να γίνει επισκέψιμη (ως τόπος αναψυχής και περιπάτου), αλλά και να προβληθεί, σαν εναλλακτική μορφή τουρισμού.
Προέχει επίσης η αναγέννηση του δάσους, κυρίως του δρυοδάσους.
Η λύση του προβλήματος δεν είναι η εκδίωξη των κτηνοτρόφων (δεν τίθεται τέτοιο θέμα). Τίθεται όμως, το πολύ σοβαρό θέμα, του είδους και του μεγέθους της κτηνοτροφίας, καθώς επίσης και της σαφούς οριοθέτησης, με κάθε πρόσφορο τρόπο, του χώρου βόσκησης.
Οι κτηνοτρόφοι, πρέπει να πεισθούν, αν αυτό είναι δυνατόν, για την αναγκαιότητα προστασίας του δάσους και να συμβάλλουν στο μέτρο των δυνατοτήτων τους.
Αν δε θέλουν να πεισθούν, ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΟΛΟΙ, ο Δήμος, η Νομαρχία και όλες οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες να πάρουν τα μέτρα που πρέπει, ώστε να αναγκασθούν να συμορφωθούν.
Είναι αυτονόητο, ότι πρέπει να τους δοθεί εύλογος χρόνος, για την προσαρμογή των μονάδων τους στα νέα δεδομένα.
Πρέπει να αναζητήσουμε, λύση ισορροπίας συνύπαρξης δάσους και κτηνοτροφίας, χρήσεων δάσους και χρήσεων βοσκής, με προσαρμογή της κτηνοτροφίας στο χαρακτήρα της περιοχής και στο περιβάλλον.
Ο Δήμος Λευκάδας έχει την πρώτη ευθύνη και οφείλει να πάρει ΤΩΡΑ πρωτοβουλίες, για την προστασία και την αξιοποίηση του.

Ε) Προτάσεις:

1. Να εφαρμοσθεί αυστηρά ο νόμος, που αφορά στη βόσκηση. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου και του Δήμου, οι αντίστοιχες αποφάσεις.
2. Με πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής και σε διάστημα 10 ημερών, να συγκληθεί σύσκεψη όλων των εμπλεκομένων υπηρεσιών (Περιφερειακών, Νομαρχιακών, Δημοτικών).
Σκοπός της σύσκεψης, θα είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών.
3. Να ληφθεί κάθε μέτρο που αφορά στην προστασία του δάσους, χωρίς «εκπτώσεις».
4. Να αποκατασταθεί με κάθε τρόπο, η ελεύθερη πρόσβαση των περιπατητών στην περιοχή.
5. Να ανατεθεί άμεσα (σε επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο), μελέτη προστασίας και αξιοποίησης της περιοχής των Σκάρων, στα πλαίσια ενός γενικότερου σχεδιασμού, που θα περιλαμβάνει και την ευρύτερη περιοχή Αλεξάνδρου – Κολυβάτων.
Στόχος της μελέτης, πρέπει να είναι η προστασία των φυσικών και ιστορικών μνημείων της περιοχής, καθώς και η αξιοποίηση της με την υποστήριξη δράσεων που θα προωθούν εναλλακτικές μορφές τουρισμού.
Το έργο αφορά ήπιες, το τονίζουμε ξανά, ΗΠΙΕΣ παρεμβάσεις.
Ενδεικτικά αναφέρουμε τις εξής:
▬ Συντήρηση και ανάδειξη μονοπατιών με διαπλατύνσεις και καθαρισμούς, επίστρωση του εδάφους με πέτρα, και κατασκευή ξύλινων σκαλοπατιών σε δύσβατα σημεία.
▬ Αποκατάσταση ξερολιθιών και συντήρηση των αναβαθμίδων.
▬ Καθορισμός περιπατικών διαδρομών και μονοπατιών.
▬ Τοποθέτηση ξύλινων ενημερωτικών πινακίδων και κατασκευή έργων πυρόσβεσης.
▬ Κατασκευή θέσεων ανάπαυσης, τοποθέτηση τραπεζόπαγκων, ξύλινων κιγκλιδωμάτων και κατασκευή πέτρινων βρυσών.
▬ Φύτευση νέων δενδρυλλίων και λιθοδομών για την προστασία των δένδρων από τη διάβρωση.

Είναι προφανές, από τη μεριά της Δημοτικής μας Κίνησης, ότι είμαστε ανοικτοί σε κάθε είδους πρόταση που θα συμπληρώνει την εισήγησή μας, αρκεί να κινείται στις κατευθύνσεις που παραπάνω περιγράφουμε.

Δράση λοιπόν ΤΩΡΑ, πριν είναι πολύ αργά.

ΟΙ ΣΚΑΡΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΩΘΟΥΝ.

Λευκάδα, 31 Οκτωβρίου 2008

Για τη Δημοτική Κίνηση
«ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ»
Κων/νος Δρακονταειδής

Γραφεία : Λοχ. Ροντογιάννη
Τηλέφωνο : 2645021505
Site: http://www.oloigiatilefkada.gr
Ε-mail : kondra@hol.gr

Η εισήγηση υπάρχει και ως αρχείο doc (εφαρμογή Microsoft Office ή OpenOffice) που μπορεί κάποιος να κατεβάσει στον υπολογιστή του πατώντας με το ποντίκι εδώ: «Προστασία – Αξιοποίηση – Ανάδειξη περιοχής Σκάρων»

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Δήμος Λευκάδας

Από ψηλά

Η θέα που προσφέρεται από το βουνό των Σκάρων στη γύρω περιοχή είναι καταπληκτική. Κάποιες φωτογραφίες που παραθέτω -όχι και τόσο πετυχημένες ομολογουμένως λόγω καιρού, φωτογραφικής μηχανής, αλλά και φωτογράφου κύρια- αποτελούν αδιάψευστα τεκμήρια. Αν καμιά φορά βρεθείτε στην περιοχή μη ξεχάσετε να επισκεφθείτε το πανέμοφο δρυοδάσος στη κορυφή του βουνού.

[Άποψη του χωριού Νικιάνα, στους πρόποδες του βουνού, με θέα μέχρι τη Λευκάδα]

ska1

[Διακρίνονται κάποια σπίτια του χωριού Νυδρί και κατά σειρά τα νησάκια Μαδουρή, Σκορπιός και Μεγανήσι]

ska3

[Ο όρμος του Βλυχού γεμάτος από ιστιοπλοϊκά σκάφη]

ska2

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Νικιάνα

Θα συζητηθεί στο προσεχές Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας το θέμα «Προστασία-Αξιοποίηση-Ανάδειξη της περιοχής των Σκάρων»

Την ερχόμενη Τετάρτη 5 Νοεμβρίου στις 07.00 μ.μ. θα συνεδριάσει το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας στην αίθουσα του Δημαρχείου, όπου μεταξύ των προς συζήτηση θεμάτων της ημερήσιας διάταξης θα είναι, με πρωτοβουλία της Δημοτικής Κίνησης «Όλοι για τη Λευκάδα», και το θέμα «Προστασία – Αξιοποίηση – Ανάδειξη της περιοχής των Σκάρων».

Στη συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου κρίνεται απαραίτητη η παρουσία όσο το δυνατόν περισσοτέρων συνδημοτών μας, ιδιαίτερα δε συγχωριανών μας, που έχουν δείξει επανειλημένα την ευαισθητοποίησή τους στο θέμα αυτό, ως μοχλός πίεσης προς το Δημοτικό Συμβούλιο ώστε να παρθεί η καλύτερη δυνατή απόφαση, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη του γεγονότος ότι δεν φαίνεται να υπάρχει η πολιτική βούληση από τη Δημοτική Αρχή για τη σωτηρία του δάσους.

Άποψη του πανμορφου δρυοδάσους των Σκάρων

Άποψη του πανέμορφου δρυοδάσους των Σκάρων

Είναι γνωστά λίγο πολύ σε όλους μας, ιδιαίτερα στους κατοίκους του Δημοτικού Διαμερίσματος Αλεξάνδρου, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει εδώ και καιρό το πανέμορφο δρυοδάσος των Σκάρων, ένα από τα τελευταία εναπομείναντα στο Ιόνιο, από την ανεξέλεγκτη και αποίμενη κτηνοτροφία κύρια αλλά και λόγω διάβρωσης του εδάφους. Το δάσος αργοπεθαίνει και έχει σχεδόν μηδενική αναγέννηση. Έχουμε αναφερθεί κάμποσες φορές στο ιστολόγιο γι’ αυτό. Σχετικές αναρτήσεις υπάρχουν στην κατηγορία «Δάσος των Σκάρων».

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Δήμος Λευκάδας, Περιβάλλον

Τι έγραφε ο Άγγλος περιηγητής D. T. Ansted το έτος 1863 για το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στα Κολυβάτα και των Αγίων Πατέρων στη Νικιάνα

Ο Άγγλος γεωλόγος και περιηγητής David Thomas Ansted γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1814 και πέθανε στο Μέλτον (Woodbridge, Suffolκ) το 1880. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο Καίμπριτζ και στα 1840 έγινε καθηγητής της Γεωλογίας στο κολλέγιο Κινγκ του Λονδίνου.Το 1845 ανέλαβε καθηγητής της στρατιωτικής σχολής του Addiscombe και αργότερα δίδαξε στο κολλέγιο Putney του Λονδίνου. Ο Ansted δημοσίευσε εκτός από διάφορα επιστημονικά έργα και αρκετά ταξιδιωτικά από τις διάφορες περιηγήσεις του. Το 1863 ταξίδευσε στα Ιόνια Νησιά. Πέρασε και από τη Λευκάδα. Τις εντυπώσεις του από το ταξίδι αυτό τις δημοσίευσε σε βιβλίο που εκδόθηκε τον ίδιο χρόνο στο Λονδίνο με τίτλο «The Ionian Islands in the year 1863».

Στη Λευκάδα και στην ευρύτερη περιοχή της πρώην κοινότητας Αλεξάνδρου επισκέφτηκε μεταξύ άλλων το δάσος των Σκάρων (Scarus or Carus), το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου (Saint George of Scarus), που είναι χτισμένο στους πρόποδες του δάσους πιο πάνω από το χωριό Κολυβάτα, καθώς και το μοναστήρι των Αγίων Πατέρων, κοντά στο χωριό Νικιάνα, που το περιγράφει χωρίς να το κατονομάζει.

Για τις εντυπώσεις του από το δάσος των Σκάρων θα αναφερθούμε κάποια άλλη φορά. Εντύπωση προξενεί το γεγονός ότι στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου βρισκόταν τότε μόνο δύο μοναχοί. Φαίνεται, ότι το άλλοτε από κάθε άποψη εύρωστο μοναστήρι, είχε αρχίσει να παρακμάζει. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι η Λευκάδα βρισκόταν ακόμη μαζί με τα άλλα Ιόνια νησιά υπό αγγλική κατοχή, που είχε φροντίσει για το οικονομικό ξεζούμισμα και των μοναστηριών. Αποτελούσαν ένα «ανεξάρτητο» κράτος-προτεκτοράτο, τις «Ηνωμένες Πολιτείες των Ιονίων Νήσων», υπό την προστασία της Βρετανίας. Με Σύνταγμα από το 1817 για το οποίο ο Σίδερις είχε γράψει σχετικά με αυτό: “Το Σύνταγμα τούτο συγκροτεί ουχί κυρίαρχον πολιτείαν… αλλά κράτος προτεκτοράτον της Μεγάλης Βρετανίας και στρατιωτικώς κατεχόμενον υπ’ αυτής”.

Παραθέτουμε πιο κάτω από το προανεφερόμενο βιβλίο «The Ionian Islands in the year 1863» τις αναφορές του Ansted στα Αγγλικά για τα δύο μοναστήρια. Λόγω μη επαρκών γνώσεων της αγγλικής γλώσσας δεν επιχείρησα να το μεταφράσω. Όποιος δεν κατέχει τα Αγγλικά θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει online μεταφραστικά εγαλεία που αποδίδουν το νόημα. Αναφέρω δύο που χρησιμοποιώ καμιά φορά και υποστηρίζουν το συνδιασμό γλώσσας «Αγγλικά προς Ελληνικά»: Babel Fish Translation και metafrasi.gr

«…Most of the mountains in the Ionian islands have a religious house either at the summit or at the nearest convenient point. Some are large and regularly inhabited; some are only occupied during a part of the year when a festival of the patron saint is likely to attract a large multitude; some few are residences adapted only for one or two monks or nuns; and others are mere hermitages. Few of them have till lately been kept up in the old style, and, as in Roman Catholic countries there are scandalous tales afloat about the goings on when a convent and a monastery were adjacent. Nothing of this kind has tainted the fair fame of the monastery of Saint George of Scarus. The building is large, and there is fair accommodation for strangers. There are at present only two monks, venerable, kind, intelligent old men, knowing little and caring little for the world outside them. Their habitation is convenient, safe, and healthy. They possess all reasonable comforts, and they are willing as well as able to accommodate strangers in case of need.

Το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται πιο πάνω από το χωριό Κολυβάτα

Το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται πιο πάνω από το χωριό Κολυβάτα

The monastery being on the mountains is required to be made defensible against brigands as well as wolves. It is walled, and has double gates. There is a small court-yard on entering. On one side is the chapel, large in proportion to the population, and round two sides are the dwellings. There are perfectly plain, and very barely furnished. Opposite the chapel is the refectory, or feeding-room, and this serves as a place of extra accommodation in case of need. Near it are sleeping-rooms for strangers, and the cells, or rooms, of the monks. These are small, and often mere bare walls with a roof, a hole in the wall to let in air and light, and a door by which to enter. The floor is earth; but this is no great hardship in a warm climate; and as the Greeks all dress warmly, they can bear the temporary cold that sometimes occurs.

I have mentioned that there are only two monks regularly inhabiting the monastery of Scarus, and they pleasant, honest-looking, and hospitable. On first entering I was greeted warmly, with much shaking of hands, and proceeded to the chapel, where the different pictures were pointed out. I was then shown into the refectory, and seated on a kind of sofa, the two priests sitting opposite, while an attendant was preparing coffee. A decanter containing a little raki was first brought. I tasted a little, mixed with water, and found it very refreshing. Soon the coffee succeeded, and with it half-a-dozen slices of bread that had been air or sun dried so completely as to be perfectly hard and crisp, and nearly mouldy. This dried bread is a kind of biscuit. The coffee was excellent. After partaking of it, I asked to see a certain manuscript of the Gospels, of which I had heard, and both that and another in the possession of the brothers was brought out. Both were admirably written, and in excellent preservation; but they were not old. The curiosities of this kind that may once have existed in the Greek monasteries have long disappeared in the Ionian islands, and, indeed, except at Mount Athos, and in a few other places, there is little now to be learnt in such depositaries, so far as Europe is concerned.

The monks are simple, pleasant people, and one sees them with pleasure. They believe in the forms of their religion, and really practise their fasts, no doubt to the great mortification of the flesh; but the old celibates of this kind are few in number, and seem gradually dying out. It is impossible to go far in any direction without seeing some building devoted to religious purposes; but, in most cases, these buildings are only occupied once a year, on the occasion of the festival of the saint to whom they are dedicated.

Το μοναστήρι των Αγίων Πατ�ρων κοντά στο χωριό Νικιάνα

Το μοναστήρι των Αγίων Πατέρων κοντά στο χωριό Νικιάνα

Before leaving the monastery of Scarus, I was asked to give my name, which I wrote in the Greek character. As I had previously read a verse or two of the Gospel in one of the manuscripts, I found that it was considered very remarkable that I could read and write the Greek language, though I could neither speak nor understand Romaic. So completely is this the converse of the usual state of things in the country, where all, of course, speak, and very few read and write, that it was quite a phenomenon.

After quitting my friends, the monks, I went back from Scarus towards the town, by a shorter and more precipitous road than that by which I had come, and, an the way, stopped to look at a very striking and picturesque block of the conglomerate of the hills, which had fallen down, and stuck out from the mountain side in a singular manner. The exposed part of this vast block, as it projects from the ground, measured full fifty feet square, and nearly twenty feet thick. Underneath it was a large space, which had been walled in to make a shed for cattle, part of the stone forming the roof. Near the top, in a recess in the stone, was a little chapel, constructed in honour of three saints, whose portraits had once been painted on three little boards hanging up in front of an altar. Nothing remained of the paintings but parts of the gilt rings of glory that had once encircled the heads of the figures. All the rest had been long since kissed sway; but my companions, like many other persons, still most reverently saluted the dirty boards. The most curious thing was the presence of a well in the heart of the boulder, the water of which fills a cistern, said to be the coffin of one of the saints, and performing marvellous miracles. This must be a small, natural, artesian spring, derived from some crevise, perhaps connected which the falling of the rock from above. Besides this gigantic boulder, looking like the cap stone of a vast cromlech, there are many large stones, on the side of the hill, that have fallen down after being undermined by atmospheric action.

A curious appearance has been noticed in some of these blocks, both in their natural place on the rock and when fallen. Many of them are scooped out vertically, as if drilled by some enormous tool; or part of the stone being broken away, they look like gigantic seats sculptured artificially. This is, however, to be accounted for in a natural and easy way; and hundreds of cases of the same kind, in different stages of progress, may be observed on the rocks all round. They are the result of vegetation commencing on the surface of a block of the conglomerate, and eating its way down into the substance of the rock by the dissolving power of water…»

Ο χάρτης της Λευκάδας από το βιβλίο του Ansted

Ο χάρτης της Λευκάδας από το βιβλίο του Ansted

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Ιστορία, Κολυβάτα, Μοναστήρια και Εκκλησίες, Νικιάνα, Ταξιδιωτικές εντυπώσεις

Αναφορά του άρθρου μας για το δάσος των Σκάρων στους ιστοχώρους «press-gr» και «troktiko»

Το πρόσφατο άρθρο μας «Κραυγή βοήθειας εκπέμπει το δάσος των Σκάρων» δημοσίευσαν οι γνωστοί ιστοχώροι «Press-gr» και «troktiko», δύο ελληνικά ιστολόγια με δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες την ημέρα, που λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως ένα είδος ηλεκτρονικών εφημερίδων.

Πιστεύω, χωρίς αυτό να σημαίνει και πολλά πράγματα για την προστασία του δάσους, ότι δόθηκε η ευκαιρία σε κάποιους ανθρώπους, που ζουν έξω από το νησί της Λευκάδας, να πάρουν μια ιδέα για την υφιστάμενη κατάσταση και την περιβαλλοντική καταστροφή του δάσους.

Σχολιάστε

Filed under Δάσος των Σκάρων, Περιβάλλον

Κραυγή βοήθειας εκπέμπει το δάσος των Σκάρων

SOS εκπέμπει εδώ και καιρό το δάσος των Σκάρων. Το μοναδικό αυτού του είδους στη Λευκάδα και ένα από τα πιο όμορφα του Ιονίου.

Το δάσος με τα αιωνόβια αυτοφυή ρουπάκια -σπάνιο είδος βελανιδιάς- που έγινε από νωρίς αντικείμενο έρευνας ξένων επιστημόνων. Ο Γερμανός Σπρένγκερ έχει καταγράψει από το 1915 τη σπάνια χλωρίδα του δάσους. Έχει δώσει μάλιστα και διάλεξη στη Γερμανική Δενδρολογική Εταιρεία για το θέμα αυτό. Το δάσος που φέρει στις πλάτες του πάμπολλα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Το δάσος που ο μεγάλος Γερμανός αρχαιολόγος Γουλιέλμος Νταίρπφελντ -έκανε εκτεταμένες ανασκαφές στους πρόποδές του- το ταυτίζει με το Ομηρικό Νήιον. Το δάσος που σε δύσκολες για τον τόπο μας εποχές έθρεψε γενιές ολόκληρες προγόνων μας. Ένας από τους λόγους που το φύλαγαν σαν κόρη οφθαλμού. Που το σεβάστηκαν. Και το παράδωσαν σ’ εμάς αλώβητο. Εμείς όμως τι κάνουμε; Είμαστε ανίκανοι να το διαχειριστούμε. Αντί να το προστατέψουμε και ενδεχόμενα να το αναδείξουμε για το κοινό συμφέρον, το έχουμε αφήσει έρμαιο στις διαθέσεις μιας ομάδας κατ’ όνομα κτηνοτρόφων που διατηρούν ανεξέλεγκτες αποίμενες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις εκεί. Με αποτέλεσμα να έχουν ερημοποιηθεί περιοχές ολόκληρες και άλλες να απειλούνται με ερημοποίηση. Δεν γνωρίζουν άραγε οι υπαίτιοι κτηνοτρόφοι ότι αυτού του είδους η κτηνοτροφία, καταστρέφοντας σταδιακά του πόρους από τους οποίους εξαρτάται, αργά ή γρήγορα θα οδηγηθεί στην αυτοκαταστροφή; Ή μήπως δεν τους ενδιαφέρει πράγματι η κτηνοτροφία αλλά οι επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ας σημειωθεί ότι μετά την αναθεώρηση της λεγόμενης «ατζέντας 2000» και την αποσύνδεση της επιδότησης από την παραγωγή, ευνοεί και συντρέφει αυτού του είδους την κτηνοτροφική εκμετάλλευση, την αποίμενη δηλαδή κτηνοτροφία.

Αναφέρθηκα σε άλλο άρθρο, που μπορείτε να διαβάσετε εδώ, για τη συνεδρίαση του Τοπικού Συμβουλίου του Δ. Δ. Αλεξάνδρου, παρουσία του Δημάρχου Λευκάδας κου Φέτση και του υπεύθυνου Αντινομάρχη κου Ρόκκου, με θέμα το δάσος των Σκάρων. Ο κος Ρόκκος μας είχε πει τότε ότι το Τμήμα Περιβάλλοντος της Νομαρχίας είχε πάει στους Σκάρους και ότι σε λίγες μέρες θα κοινοποιούνταν στο Τ. Σ. και τους κατοίκους η έκθεση του Τμήματος. Μέχρι πριν λίγες μέρες που συνάντησα τον πρόεδρο του Τ. Σ. δεν είχε γίνει κάτι τέτοιο. Διάβασα όμως για την έκθεση στην εφημερίδα «ΤΑ ΚΑΛΑ ΝΕΑ της Λευκάδας», φύλλο της Τρίτης 5 Αυγούστου 2008, στο άρθρο του ιδιοκτήτη και εκδότη της Γιάννη Θερμού που έχει επικεφαλίδα «Σκάροι και τι δεν είδε το Περιβάλλον».

Γράφει λοιπόν ο κος Θερμός ότι το Τμήμα Περιβάλλοντος διαπίστωσε -πήγαν εκεί μετά από καταγγελίες πολιτών για αγροζημιές που προκαλούνται σε παρακείμενες ιδιοκτησίες- «την ύπαρξη δύο στανών, σκύλων καθώς και ελεύθερη βόσκηση χοίρων και μοσχαριών» και μετά λέει τη διαπίστωση αυτή τους καλεί «να μεριμνήσουν για τη σύνταξη μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων… και να απευθυνθούν στην επιτροπή σταυλισμού για να εφοδιαστούν με τις απαραίτητες άδειες». Αυτά νέτα σκέτα. Και αναρωτιέται ο συντάκτης του άρθρου: «Δεν είδε αλήθεια το Περιβάλλον την καταστροφή που έχουν προκαλέσει τα γουρούνια και τα μοσχάρια σε όλη αυτή την περιοχή; Δεν είδε ότι δεν φυτρώνει πλέον τίποτε; Δεν είδαν επίσης τα πορτόνια και συρματοπλέγματα σε όλο το μήκος του δρόμου προς τους Σκάρους.»

Και συνεχίζει: «Μέχρις εκεί φαίνεται ότι περιορίζεται ο ρόλος του Τμήματος Περιβάλλοντος, δηλαδή να βγάλουν άδειες για τους στάβλους.

Όπως μας τα λένε απλά οι άνθρωποι, όπως και πολλοί άλλοι δεν έχουν βγάλει άδειες για τα μαντριά και μόλις τις βγάλουν όλα θα είναι καλά και νόμιμα και ούτε γουρούνια, ούτε μοσχάρια θα καταστρέφουν τον τόπο.

Αφού το Περιβάλλον δεν είναι αρμόδιο για την προστασία του περιβάλλοντος, ποιος αλήθεια είναι;

Ας μην κρυβόμαστε λοιπόν, η έκθεση αυτή είναι απλώς ένας τρόπος για να καλύψουν την καταστροφή, που συντελείται σε αυτή την περιοχή. Και κανένας πλέον δεν έχει αμφιβολία για το ότι η καταστροφή θα συνεχίζεται με την κάλυψη όλων των υπηρεσιών που εμπλέκονται και υποχρεώνονται να τηρούν τους νόμους. Νόμους που βεβαίως δεν τηρούν, είτε πρόκειται για τη βόσκηση, είτε για την επιδότηση, είτε για τα μαντριά, είτε για ότι άλλο σχετίζεται με αυτή την υπόθεση. Και η καταστροφή συνεχίζεται».

Δεν έχω να συμπληρώσω πολλά πράγματα. Βλέπω κι εγώ με τη σειρά μου ότι αυτοί που από τη θέση τους έχουν κληθεί να προστατεύουν το περιβάλλον, τη δημόσια περιουσία, οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης κύρια, Δήμος και Νομαρχία, κωλυσιεργούν. Κι «αν δεν θέλει η νύφη να ζυμώσει, δέκα μέρες κοσκινά». Αντί να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να εφαρμόσουν τους κείμενους νόμους, να ηγηθούν μιας κίνησης -η συμπαράσταση της συντριπτικής πλειοψηφίας των κατοίκων είναι δεδομένη- για την προστασία του δάσους κάνουν τα στραβά μάτια. Αγρόν ηγόραζον! Σέρνονται από τα πράγματα. Αγγαρία φαίνεται να κάνουν. Όπως τώρα που αναγκάστηκαν να κινηθούν εν μέρει μετά από καταγγελίες κατοίκων για αγροζημιές. Δεν ξέρω γιατί. Φοβούνται μήπως το συχνά επικαλούμενο πολιτικό κόστος, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι; Δεν νομίζω. Αυτού του είδους το κόστος, ως επακόλουθο της αδράνειάς τους, θα είναι σαφώς μεγαλύτερο. Ας με πιστέψουν! Οι όποιες αγροζημιές γίνονται, και γίνονται πολλές, ή τα διαδικαστικά θέματα που αφορούν στην αδειοδότηση των υφιστάμενων σταυλικών εγκαταστάσεων είναι βεβαίως ένα θέμα, όχι όμως το κύριο. Εκείνο που προέχει είναι η άμεση προστασία του δάσους, μέσα από συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς χρονοτριβές. Έχει φτάσει η ώρα μηδέν. Σ’ αυτή την κατεύθυνση μπορούμε όλοι μας να πιέσουμε. Και πρέπει να πιέσουμε. Θα μας πουν πάλι περιμένετε τη μελέτη των «περιβαλλοντικών επιπτώσεων» και άλλα πολλά. Καλό είναι να γίνει κι αυτή η μελέτη. Δεν χρειάζεται όμως να είναι κάποιος ειδικός για να δει τις καταστροφικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις στο δάσος από την ανεξέλεγκτη και αποίμενη κτηνοτροφία. Αυτές φαίνονται και από τον τελευταίο αδαή, τα σημάδια είναι πολλά. Αρκεί να θέλει κάποιος να τα δει, να μην έχει κλειστά τα μάτια του. Ένας περίπατος στους Σκάρους αρκεί.

2 Σχόλια

Filed under Από τον τοπικό τύπο, Δάσος των Σκάρων, Νικιάνα, Περιβάλλον, Χλωρίδα και Πανίδα

Από την εφημερίδα «ΤΑ ΚΑΛΑ ΝΕΑ της λευκάδας»: Η καταστροφή των Σκάρων

[Κάντε διπλό κλικ στις φωτογραφίες για να μεγεθύνουν]

Αντιγράφουμε ως έχει από τη βδομαδιάτικη τοπική εφημερίδα «ΤΑ ΚΑΛΑ ΝΕΑ της Λευκάδας» , από το φύλλο της Τρίτης 22 Ιουλίου 2008, που αφιερώνει ολόκληρη σελίδα για το δάσος των Σκάρων και την πρόσφατη συνεδρίαση του Τοπικού Συμβουλίου του Δ. Δ. Αλεξάνδρου, με επικεφαλίδα «Η καταστροφή των Σκάρων». Το άρθρο υπογράφει ο Γιάννης Θερμός ιδιοκτήτης και εκδότης Δ/ντης.

«Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΣΚΑΡΩΝ
Άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε λένε οι αρμόδιοι

Το τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου καλείται να βγάλει το φίδι από την τρύπα στους Σκάρους, ενώ καμία από τις Δημοτικές και Νομαρχιακές Υπηρεσίες δεν θέλησε να εφαρμόσει τους κείμενους νόμους.

Η ολική καταστροφή στο μοναδικό δάσος του Νομού τους Σκάρους συνεχίζεται. Όλες οι Υπηρεσίες, που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των νόμων, ποτέ δεν κινήθηκαν και μεταφέρουν το πρόβλημα στο Τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου.

Στους Σκάρους, όπως είναι γνωστό, εδώ και κάποια χρόνια, η ανεξέλεγκτη βόσκηση και οι αυθαίρετες επεμβάσεις, έχουν καταστρέψει την περιοχή περιβαλλοντικά. Η δε επίσκεψη είναι πλέον απαγορευτική αφού συρματοπλέγματα, πορτόνια και αδέσποτα ζώα την καθιστούν επικίνδυνη. Όμως η καταστροφή δεν περιορίζεται στην περιοχή των Σκάρων αλλά επεκτείνεται και στους γύρω οικισμούς Νικιάνας, Αλεξάνδρου, Πλατυστόμου και Περιγιαλίου. Τα αδέσποτα ζώα μοσχάρια, γουρούνια και γιδοπρόβατα φτάνουν μέχρι τις αυλές των σπιτιών.

Την Κυριακή 20 Ιουλίου το Τοπικό Συμβούλιο συγκάλεσε σύσκεψη, όπου παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Λευκαδίων, ο αντ/ρχος Σπύρος Κόγκας, ο αντ/ρχης Στέλιος Ρόκκος και ο Κώστας Δρακονταειδής. Θέμα η περίπτωση των Σκάρων. Από ότι καταλάβαμε κάποιοι ήθελαν να περιοριστεί το θέμα σε κάποια μελέτη αξιοποίησης των Σκάρων, που δόθηκε προφορικά στο Σπύρο Σούνδια και κάποιοι άλλοι να κάνουμε συμφωνίες με τους καταστροφείς «κτηνοτρόφους».

Έτσι ο μελετητής μας μιλούσε μέχρι και για δασικά χωριά και πλατείες για διανυκτέρευση ή διημέρευση και άλλοι για το που θα πάνε τα μαντριά. Μερικοί κάτοικοι της περιοχής από τους πολλούς που ήταν εκεί, τόλμησαν δειλά δειλά να αναδείξουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος, που δεν είναι βεβαίως η αξιοποίηση αλλά η προστασία του δάσους. Και το δάσος κινδυνεύει από τα ζώα των κτηνοτρόφων, που δεν επιτηρούνται, δεν σταυλίζονται και είναι εγκαταλειμμένα στην τύχη τους.

Στην ωραιότερη δε περιοχή που υπάρχουν οι υπεραιωνόβιες δρυς, τα γουρούνια τρώνε πλέον τις ρίζες των δένδρων, αφού έχουν σκάψει το έδαφος, υπάρχουν κάποιοι άθλιοι σταύλοι, όπου δήθεν σταυλίζονται τα ζώα, συρματοπλέγματα κατά μήκος του δρόμου και πορτόνι για να μη φεύγουν τα ζώα. Στην περιοχή δεν υπάρχει πλέον βλάστηση αφού ότι φυτρώνει αμέσως τρώγεται και οι μάζες δεν ξεπερνούν τους πέντε πόντους! Ένας από τους «κτηνοτρόφους» που παραβρίσκονταν παρουσίασε άδεια βοσκής υπογεγραμμένη από τον πρώην υπουργό Γεωργίας Μπασιάκο για περιοχή 3.500 στρεμμ. Ο Δήμαρχος Β. Φέτσης εξεπλάγει και θεώρησε ότι μείζων θέμα είναι γιατί έδωσε άδεια βοσκής ο Μπασιάκος χωρίς να ρωτήσει το Δήμαρχο. Βεβαίως αυτό είναι ένα θέμα αλλά δεν είναι και το μείζων. Άδεια βοσκής ο Δήμος ή όποια αρμόδια υπηρεσία υποχρεούται να δίνει, όμως η βοσκή πρέπει να γίνεται με κάποιες προϋποθέσεις που ορίζουν οι νόμοι και εκεί είναι το θέμα.

Οι νόμοι υπάρχουν λοιπόν, όμως από τις Δημοτικές και Νομαρχιακές Υπηρεσίες δεν εφαρμόζονται και γι’ αυτό καταλήξαμε εκεί.

Να σημειωθεί επίσης ότι όλα αυτά τα ζώα επιδοτούνται και υπάρχουν επιπλέον νόμοι και διατάξεις, για την παροχή της επιδότησης. Ούτε αυτοί βεβαίως εφαρμόζονται.

Ο παρευρισκόμενος αντ/ρχης μας είπε ότι προχθές πήγε η υπηρεσία Περιβάλλοντος στους Σκάρους και θα μας δώσει την έκθεσή της. Αλήθεια αρκεί να διαπιστώσει την καταστροφή έστω και τώρα ή να κινηθούν επιτέλους οι Νομαρχιακές υπηρεσίες. Πριν από λίγες μέρες είχε πάει η Κτηνιατρική Υπηρεσία για να δώσει το καλώς έχειν για τις επιδοτήσεις. Τα βρήκε όλα καλά;

Κάποτε στους Σκάρους έβοσκαν πάνω από 15.000 κεφάλια ζώα και το δάσος αναπτύσσονταν. Όμως τότε οι κτηνοτρόφοι φρόντιζαν τα ζώα τους και το δάσος, αφού αυτό ήταν η προϋπόθεση επιβίωσής τους. Πήγαιναν συγκεκριμένες εποχές και όλα ήταν υπό παρακολούθηση, αφού το μοναδικό εισόδημά τους ήταν από το γάλα, το κρέας και το μαλλί των ζώων.

Σήμερα κανείς από τους «κτηνοτρόφους» δεν αρμέγει, δεν σφάζει, δεν κουρεύει, απλά εισπράττει τις επιδοτήσεις.

Γιάννης Κ. Θερμός»

Στη διπλανή στήλη της εφημερίδας που τιτλοφορείται «Η γνώμη μας», στην ίδια σελίδα, υπάρχει άρθρο με θέμα «Υπόθεση Σκάροι» που το υπογράφει ο εκδότης. Το παραθέτουμε κι αυτό ως έχει επίσης:

«Η γνώμη μας
Υπόθεση Σκάροι

Πριν από πολλά χρόνια στο Νομό της Λευκάδας υπήρχαν πάνω από 50.000 γιδοπρόβατα και άλλα ζώα.

Εκείνα τα χρόνια σχεδόν τα πάντα καλλιεργούνταν.

Εκείνα τα χρόνια τα λίγα βοσκοτόπια όχι μόνο δεν καταστρέφονταν αλλά φροντίζονταν ιδιαίτερα από τους βοσκούς. Ήξεραν πότε θα πάνε που.

Εκείνα τα χρόνια το κοπάδι ήταν ό,τι πολυτιμότερο αφού από αυτό έβγαζαν το γάλα, το κρέας, το μαλλί.

Εκείνα τα χρόνια υπήρχαν και διαφορές μεταξύ βοσκών και ιδιοκτητών εκτάσεων που καλλιεργούνταν, λογικό ήταν.

Τούτα τα χρόνια τα ζώα δεν υπερβαίνουν τα 3-4 χιλ. κεφάλια.

Τούτα τα χρόνια οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις είναι ελάχιστες και όλα είναι λογκομένα.

Τούτα τα χρόνια κάποιοι δήθεν βοσκοί δεν γνωρίζουν που είναι τα ζώα τους. Δεν τους ενδιαφέρει άλλωστε αφού τα κεφάλια μετράνε για την επιδότηση και τίποτε άλλο. Μόνο αν θέλουν να δώσουν κανένα πεσκέσι τότε βρίσκουν κάποιο το πυροβολάνε (κυριολεκτώ), το σφάζουν επί τόπου, πέρνουν το εκλεκτό κομμάτι και το υπόλοιπο το αφήνουν για τα όρνια.

Τούτα τα χρόνια η καταστροφή του δάσους των Σκάρων είναι ολοκληρωτική, όμως όχι μόνο. Σε καμία άλλη περιοχή του Νομού δεν συμβαίνει αυτό. Και σε όλο το Νομό Λευκάδας βόσκουν όπως είπαμε πάνω από 3-4 χιλιάδες ζώα.

Λέτε να φταίει το βουνό;

Ο εκδότης»


Πηγή: ΤΑ ΚΑΛΑ ΝΕΑ της Λευκάδας, Έτος 3ο, Νο 108, Εβδομαδιαία Ανεξάρτητη Εφημερίδα για το Νομό Λευκάδας, Τρίτη 22 Ιουλίου 2008


1 σχόλιο

Filed under Από τον τοπικό τύπο, Δάσος των Σκάρων, Νικιάνα, Περιβάλλον

Σώστε το δάσος των Σκάρων!

Συνεδρίασε σήμερα, Κυριακή 20.7.2008 και ώρα 12:00, στο κοινοτικό κατάστημα της Νικιάνας, το Τοπικό Συμβούλιο Αλεξάνδρου, με θέμα το δάσος των Σκάρων και τη σωτηρία του από τα περιβαλλοντικά εγκλήματα που συντελούνται τα τελευταία χρόνια σ’ αυτό το υπέροχο και εν μέρει ακόμη καταπράσινο δάσος, από την ανεξέλεγκτη και αποίμενη κτηνοτροφία. Στη συνεδρίαση παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Λευκάδας κος Φέτσης, ο υπεύθυνος αντιδήμαρχος κος Κόγκας, ο υπεύθυνος Αντινομάρχης κος Ρόκκος, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Δημοτική Κίνηση Όλοι Για Τη Λευκάδα» και δημοτικός σύμβουλος κος Δρακονταειδής, που είχαν προσκληθεί, αρκετοί συγχωριανοί μας, καθώς επίσης και ένας εκ των κτηνοτρόφων που διατηρούν ζώα στο δάσος. Δεν γνωρίζω αν είχαν προσκληθεί επίσημα οι επικεφαλής των δυο άλλων παρατάξεων που εκπροσωπούνται στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λευκάδας. Αν όντως είχαν προσκληθεί, θεωρώ απαράδεκτη στάση την απουσία τους.

Δεν θα σταθώ στο πολιτισμικό παρελθόν του δάσους των Σκάρων, που είναι σ’ όλους, ιδιαίτερα στους κατοίκους των χωριών του Δ. Δ. Αλεξάνδρου, λίγο πολύ γνωστό. Έχω αναφερθεί γι’ αυτό μερικώς και εν συντομία άλλη φορά στην προσωπική μου ιστοσελίδα (http://kolivas.de/fotodestages121.html). Ούτε στο γεγονός, ότι κάτω από άλλες προϋποθέσεις θα μπορούσε το δάσος των Σκάρων να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και ενίσχυσης του κατ’ εξοχήν ευαίσθητου τουριστικού προϊόντος, πόλο έλξης επισκεπτών και συνεπώς πλούτο για την τοπική κοινωνία. Εξάλλου, ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για την οικονομία του τουρισμού στο νησί μας αποτελεί αναμφισβήτητα, πέρα από την εύκολη πρόσβαση, το πράσινο Λευκαδίτικο τοπίο, μέρος του οποίου είναι το δάσος των Σκάρων. Δεν θα αναφερθώ ούτε καν στις επιπτώσεις που έχουν οι αγροζημιές -απειλούνται καθημερινά αγροτικές καλλιέργειες- από την αποίμενη κτηνοτροφία στις κοινωνικές σχέσεις των κτηνοτρόφων με τους κατοίκους των θιγόμενων χωριών της περιοχής, γεγονός που τείνει να γίνει οξύ κοινωνικό πρόβλημα.

Θα σταθώ όμως λίγο στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχουν κατά την άποψή μου στο δάσος των Σκάρων η αποίμενη και ανεξέλεγκτη κτηνοτροφία. Επιπτώσεις που μπορεί ο καθένας εύκολα να διαπιστώσει, χωρίς να είναι ειδήμονας, αν κάνει μια βόλτα στο δάσος.

Υπάρχουν περιοχές -ευρύτερη περιοχή γύρω από την τοποθεσία «Μουσταφά» και αλλού- που έχουν ερημοποιηθεί. Η συγκεκριμένη τοποθεσία ήταν παλιότερα η βιτρίνα, ένα από τα ωραιότερα σημεία, του δάσους. Κρανίου τόπος είναι σήμερα. Η διάβρωση του εδάφους έχει φτάσει εκεί σε τέτοιο οριακό σημείο που μπορούμε κάλλιστα να μιλάμε για ερημοποίηση. Μόνο χαλίκια και πέτρες έχουν μείνει στο έδαφος που είναι αποψιλωμένο από χαμηλά φυτά, από κάθε είδους βλάστηση. Ο αέρας αφαιρεί κάθε χρόνο από τα ελαφρά και επιφανειακά χώματα τόννους εύφορου χώματος. Το έδαφος εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να συγκρατήσει τόσο νερό, κατά τους χειμερινούς μήνες, όσο ένα καλυμμένο έδαφος από φυτά και τύρφη. Έτσι επηρεάζονται αρνητικά και τα μεγάλα δέντρα.

Η βοσκοϊκανότητα άλλων περιοχών έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Τα ζώα -αγελάδες, γουρούνια, κατσίκια, πρόβατα- κατατρώγουν οτιδήποτε βλαστίζει. Η βλάστηση και η αναπαραγωγή των φυτών καταστρέφεται και αργά ή γρήγορα κι αυτές οι περιοχές θα οδηγηθούν με μαθηματική ακρίβεια στην απερήμωση.

Θα ‘θελα τέλος να σταθώ στον αισθητικό βιασμό του περιβάλλοντος – είναι κι αυτό μέρος της περιβαλλοντικής υποβάθμισης-, στο βιασμό της αισθητικής του, που αναγκάζεται να υποστεί ο κάθε επισκέπτης-περιπατητής του δάσους, από τα συρματοπλέγματα που πνίγουν το βουνό -μέχρι και πλέγματα σιδήρου έχουν χρησιμοποιηθεί για περιφράξεις-, που καθιστούν προβληματική, αν όχι απαγορευτική, την είσοδο στις περιοχές που έχουν ανεξέλεγκτα και ετσιθελικά φραχτεί από κάποιους κτηνοτρόφους, λες και το δάσος να ήταν τσιφλίκι του πατέρα τους και που θυμίζουν εμπόλεμες ζώνες. Άσε που με αυτές τις περιφράξεις, με τα κάθε είδους πορτόνια που κλείνουν τους δρόμους και τα μονοπάτια, καθίσταται απαγορευτική η περιήγηση στο δάσος, η πρόσβασή του από διάφορα σημεία, από πατροπαράδοτα μονοπάτια, αν δεν γνωρίζει κάποιος που βρίσκονται τα πορτόνια-είσοδοι. Μου συνέβη προσωπικά σε πρόσφατο περίπατό μου στην περιοχή «Φρυνιά», σε ένα μικρό φαράγγι λίγο έξω από το χωριό Κολυβάτα. Αναγκάστηκα να διακόψω τον περίπατό μου και να γυρίσω πίσω, γιατί δεν μπορούσα να περάσω από το κλεισμένο με συρματοπλέγματα μονοπάτι που ήξερα από πιτσιρικάς, μιας και είχα την ατυχία να μην γνωρίζω που βρίσκεται το πορτόνι που θα μου επέτρεπε την είσοδο.

Οι εντυπώσεις μου τώρα από τα συμβάντα στη συνεδρίαση του Τοπικού Συμβουλίου:

  1. Ήταν γενικό το αίτημα που εκφράστηκε από τους παρευρισκόμενους συγχωριανούς μου, που δεν ήταν και λίγοι, ότι έχει σημάνει εδώ και καιρό το καμπανάκι του κινδύνου, ότι θα πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα για την προστασία του δάσους.
  2. Μου προκάλεσε εντύπωση η στάση των εκπροσώπων των εμπλεκόμενων φορέων, της Δημοτικής Αρχής και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Μου φάνηκε ότι έκαναν αγγαρεία, ότι ήρθαν στη συζήτηση παντελώς απροετοίμαστοι. Για όνομα του Θεού! Είναι δυνατόν να μην ξέρουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς του δάσους των Σκάρων -πέρα από τις όποιες ιδιομορφίες, όσον αφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, που μπορεί να παρουσιάζουν γενικότερα τα Ιόνια Νησιά- τέσσερα χρόνια μετά τη μεταγραφή του κτηματολογίου στο υποθηκοφυλακείο. Ένα εξάλλου από τα πλεονεκτήματα της κατάρτισης του Εθνικού Κτηματολογίου είναι ότι διασφαλίζεται οριστικά και αμετάκλητα τόσο η ιδιωτική όσο και η δημοτική και δημόσια περιουσία και ότι αποτρέπεται έτσι η καταπάτησή της από κάθε λογής επιτήδειους. Οι αρμόδιοι, τέσσερα χρόνια μετά τη μεταγραφή δεν ξέρουν τίνος ιδιοκτησία είναι οι Σκάροι; Αναμφισβήτητα υπάρχουν ιδιωτικές ιδιοκτησίες στους Σκάρους, λίγες κατά την άποψή μου. Αλλά υπάρχει και το δάσος, που αποτελούσε εδώ και εκατονταετίες «δημόσια έκταση», δεν ξέρω αν είναι σωστός ο όρος αυτός, τόσο επί τουρκοκρατίας παλιότερα, όσο και επί ενετοκρατίας μεταγενέστερα. Για λίγο καιρό και με συμβολική τιμή αγοράς είχε περάσει ενδιάμεσα στο μοναστήρι του Αη Γιώργη.
  3. Η μελέτη που ειπώθηκε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη για τη δημιουργία «χωριού», τουριστικού χωριού ή κάτι ανάλογου, με διανοίξεις ενδεχόμενα και ασφαλτοστρώσεις δρόμων, δεν νομίζω ότι είναι η δέουσα λύση για την περιβαλλοντική αναβάθμιση του δάσους. Τουναντίον μάλιστα.
  4. Γενική εντύπωση προκάλεσε η επίδειξη από παρευρισκόμενο κτηνοτρόφο εγγράφου -δεν το είδα προσωπικά και δεν μπορώ να αποφανθώ επί του παρόντος- του Υπουργείου Γεωργίας, με υπογραφή όπως ειπώθηκε του κου Μπασιάκου, με το οποίο του παραχωρούνται συνολικά 3.500 στρέμματα (350 εκτάρια) ως χώρος εκτροφής στο δάσος των Σκάρων. Κι αυτό εν αγνοία, όπως πάλι ειπώθηκε, των αρμόδιων τοπικών φορέων. Δεν ξέρω, αλλά δεν μπορώ να το πιστέψω ως έχει.
  5. Ουσιαστικές δεσμεύσεις δεν μου φάνηκε να πάρθηκαν, οπότε κατά τη γνώμη μου το όλο θέμα πρέπει να μείνει στην ημερήσια διάταξη. Η επόμενη συνάντηση για το θέμα αυτό να είναι καλύτερα προετοιμασμένη από τους αρμόδιους φορείς με σκοπό να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα που προκύπτουν, αλλά και να βρεθεί επιτέλους μια λύση για το δάσος, η οποία θα παίρνει υπόψη τόσο το δημόσιο συμφέρον και την προστασία του περιβάλλοντος, όσο και την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας και τη διασφάλιση του εισοδήματος για αξιοπρεπή διαβίωση των κατά κύριο επάγγελμα κτηνοτρόφων. Θα πρέπει να αναμένουμε και τη μελέτη που έχει κάνει η Νομαρχία και η οποία, όπως ειπώθηκε, θα μας κοινοποιηθεί σύντομα.

Τελειώνοντας το κάπως μακροσκελές άρθρο θα ήθελα να αναφερθώ σύντομα στους λόγους που έδωσαν ώθηση στην αποίμενη και πολλές φορές «παρασιτική» επονομαζόμενη κτηνοτροφία, στον τόπο μας και στη χώρα μας γενικότερα. Με την αναθεώρηση του προγράμματος «Ατζέντα 2000» της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποσυνδέθηκε η επιδότηση από την παραγωγή. Η επιδότηση διαμορφώθηκε για ζώα κρεατοπαραγωγής στα 21ευρώ ανά ζώο και στα ζώα μικτής παραγωγής, κρέατος και γάλακτος δηλαδή, στα 16,8 ευρώ ανά ζώο. Με την νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) πάγωσαν οι επιδοτήσεις στο μέσο όρο της τριετίας 2000-2002. Τι πάει να πει αυτό: Με την αποσύνδεση της παραγωγής δεν ενθαρρύνεται πλέον η παραγωγή κρέατος και γάλατος, δεν αισθάνονται την ανάγκη οι ιδιοκτήτες των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων να παράγουν περισσότερο κρέας και γάλα. Και τουλάχιστον μέχρι το 2013, οπότε και θα ισχύσει το καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης, επικροτείται «δια νόμου» η υπάρχουσα μορφή εκμετάλλευσης, η αποίμενη δηλαδή και ανεξέλεγκτη κτηνοτροφική εκμετάλλευση.


Συμπληρωματικά ορισμένες φωτογραφίες που δείχνουν το μέγεθος της καταστροφής και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης του δάσους των Σκάρων.

[Κάντε διπλό κλικ στις φωτογραφίες για να μεγεθύνουν]

4 Σχόλια

Filed under Δάσος των Σκάρων, Κολυβάτα, Νικιάνα, Περιβάλλον, Χλωρίδα και Πανίδα