Ένας δρόμος, μια ιστορία – Οδός Καρούσου Τζαβαλά

«Εν Αθήναις και εν τω Νομαρχιακώ Καταστήματι σήμερον την 19ην του μηνός Μαϊου του έτους 1948 … η Πρωτοβάθμιος Επιτροπή Δημοσίας Ασφαλείας του Νομού Αττικής … προτείνονται προς εκτόπισιν εις νήσον Ικαρίαν, ως επικίνδυνοι εις την Δημοσίαν Ασφάλειαν οι … Τζαβαλάς Καρούσος … σαφώς προκύπτει ότι άπαντες ούτοι συνειδητά όργανα του ΚΚΕ εργάζονται ποικιλοτρόπως διά την επικράτησιν του κομμουνισμού εν Ελλάδι».

karousou_tzavala

Ο Τζαβαλάς Καρούσος (πραγματικό όνομα Καρούσος Τζαβαλάς) γεννήθηκε στη Λευκάδα στις 8.9.1904 και τέλειωσε το Γυμνάσιο στο νησί του. Ήταν γιος της Πολυξένης και του Παναγιώτη Τζαβαλά. Η μάνα του, ξεχωριστή γυναικεία προσωπικότητα, ήταν κορυφαίο στέλεχος του λαϊκού κινήματος στο νησί της Λευκάδας. Προέδρευσε μάλιστα στο Τμήμα Λευκάδας του ΣΕΚΕ που μετονομάστηκε αργότερα σε ΚΚΕ. Από τα μαθητικά του χρόνια, ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία. Έγραψε ποιήματα, τον τόμο «Περιμένω» (γραμμένα στο Μακρονήσι), καθώς και το βιβλίο «Γυάρος». Στην Αθήνα ήρθε μόλις τέλειωσε το σχολείο και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου, καθώς και στη Δραματική του Εθνικού Ωδείου. Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1924, κοντά στο μεγάλο Αιμίλιο Βεάκη. Πλούσια ήταν η καριέρα του, και περιλάμβανε όλα τα είδη θεάτρου. Έπαιξε νεοελληνικό και κυρίως κλασικό θέατρο. Εκεί, όμως που διακρίθηκε, ήταν στο δράμα. Ο Τζαβαλάς δεν ήταν μόνο ένας εξαίρετος ηθοποιός, ήταν επίσης ένας φλογερός και ακούραστος αγωνιστής, ένας οραματιστής, που ήθελε κι αυτός όπως τόσοι και τόσοι, να αλλάξει τον κόσμο. Να τον κάνει ωραιότερο, σωστότερο, δικαιότερο. Ήταν με λίγα λόγια κομμουνιστής, ενταγμένος στις τάξεις του λαϊκού κινήματος από το 1930 ακόμη.

Καρούσος Τζαβαλάς (1904-1969)

Καρούσος Τζαβαλάς (1904-1969)

Πιστός στα ιδανικά του σοσιαλισμού, εξορίστηκε το 1948 στη Μακρόνησο και, κατόπιν, στον Αη-Στράτη. Ως το θάνατο στις 3 του Γενάρη του 1969, στο Παρίσι, ο Καρούσος Τζαβαλάς υπήρξε ένας αδειούχος εξόριστος.Την πρώτη κιόλας μέρα του απριλιάτικου πραξικοπήματος του 1967, στις 8.30 το πρωί, πάλι τον έπιασαν και τον έστειλαν εξορία στη Γυάρο. Αφέθηκε ελεύθερος τρεις μήνες αργότερα, βαριά άρρωστος. Τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, ο μεγάλος ηθοποιός ανέπτυξε πλούσια αντιδικτατορική δράση, καταγγέλλοντας σε όλο τον κόσμο τη χουντική βαρβαρότητα. Αγωνίστηκε με όλη του τη δύναμη στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στη Στοκχόλμη.

Εξόριστοι στον Αη Στράτη. Όρθιοι από αριστερά: Δημόπουλος (τεχνικός θεάτρου), Ευθ. Ηλιάδης, Γιώργος Γιολδάσης (ηθοποιός), Τζαβαλάς Καρούσος (ηθοποιός), Κώστας Μπαλαδήμας (ηθοποιός), Δημήτρης Φωτιάδης (ιστορικός, συγγραφέας), Μάνος Κατράκης. Καθιστοί: Γιάννης Ρίτσος, και Παύλος (τεχνικός θεάτρου).

Εξόριστοι στον Αη Στράτη. Όρθιοι από αριστερά: Δημόπουλος (τεχνικός θεάτρου), Ευθ. Ηλιάδης, Γιώργος Γιολδάσης (ηθοποιός), Τζαβαλάς Καρούσος (ηθοποιός), Κώστας Μπαλαδήμας (ηθοποιός), Δημήτρης Φωτιάδης (ιστορικός, συγγραφέας), Μάνος Κατράκης. Καθιστοί: Γιάννης Ρίτσος, και Παύλος (τεχνικός θεάτρου).

Η στιβαρή παρουσία του Καρούσου Τζαβαλά έχει καταγραφεί σε αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, ενώ σπουδαίες ήταν και οι ερμηνείες του στο θέατρο. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά την ερμηνεία του στο ρόλο του Ραγκόζιν, στον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι, δίπλα στο Μάνο Κατράκη και την Ελένη Χατζηαργύρη.

Φιλμογραφία:

Δεσποινίς δικηγόρος (1933), Η φωνή της καρδιάς (1943), Το κορίτσι της γειτονιάς (1954), Η ζαβολιάρα (1959), Ζάλογγο, το κάστρο της λευτερίας (1959), Σαρακατσάνισσα (1959), Ναυάγια της ζωής (1959), Ματωμένο ηλιοβασίλεμα (1959), Η λίμνη των στεναγμών (1959), Ήρθες αργά (1961), Επικίνδυνη αποστολή (1961), Αντιγόνη (1961), Οργή (1962), Φαίδρα (1962), Όταν η μοίρα κυβερνά (1962), Τερέζα (1963), Σταυραετοί (1963), Κουράστηκα να σ’ αποκτήσω (1963), Ρημαγμένο σπίτι (1964), Τα δάκρυά μου είναι καυτά (1964), Άπονη ζωή (1964), Βάνα (1965), Με ιδρώτα και δάκρυα (1965), Το λάθος (1965), Η φωνή μιας αθώας (1965), Τα δίχτυα της ντροπής (1965), Αφήστε με να ζήσω (1965), Η παραστρατημένη (1966), Δεν είμαι ατιμασμένη (1966), Άνθρωπος για όλες τις δουλειές (1966), Η Έξοδος του Μεσολογγίου (1966), Οι βοσκοί (1967), Κολωνάκι: διαγωγή μηδέν (1967).

======================================================
Πηγή:
Βικιπαίδεια, η ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Εφημερίδα «Ριζοσπάστης»
Πανταζής Ν. Παπαδάτος, «Ήρωες και Μάρτυρες της Λευκάδας», Αθήνα 1982

Σχολιάστε

Filed under Ένας δρόμος μια ιστορία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s