Έκκληση για τη σωτηρία του δελφινιού στο Ιόνιο

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο «Ίθακος». Πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΣΚΡΙΠ», Αρ. Φύλλου 81, 15/5/2009:

koino_delphini

Την άμεση λήψη διαχειριστικών μέτρων της αλιείας για την προστασία ενός από τους τελευταίους πληθυσμούς κοινού δελφινιού της Μεσογείου στην περιοχή Natura 2000 του εσωτερικού αρχιπελάγους του Ιονίου ζήτησαν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το ΥΠΕΧΩΔΕ, 10 διεθνείς και 3 ελληνικές ερευνητικές και περιβαλλοντικές ΜΚΟ.

Πρόκειται για τις οργανώσεις Alnitak Marine Research Centre, BlueWorld, Cetacean Alliance, CIRCE , Delphis, MOm, Morigenos, Oceana,OceanCare, Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος, Tethys Research Institute, Whale and Dolphin Conservation Society και WWF Ελλάς. Οι εν λόγω οργανώσεις καλούν τα δύο αρμόδια υπουργεία να λάβουν μέτρα για τη διαχείριση της αλιείας στην περιοχή Natura που βρίσκεται ανατολικά της Λευκάδας και γύρω από το νησί Κάλαμος. Η άμεση λήψη μέτρων είναι απαραίτητη καθώς η προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, της βιοποικιλότητας και των ιχθυαποθεμάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία, η υπεραλίευση – κυρίως από γριγρί – έχει προκαλέσει την καταστροφή του θαλάσσιου οικοσυστήματος και τη δραματική μείωση του αριθμού κοινών δελφινιών από 150 σε 15 μέσα σε δέκα μόνο χρόνια.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η συρρίκνωση του πληθυσμού των κοινών δελφινιών, αλλά και του τόνου προκλήθηκε κυρίως από την εξάντληση της τροφής τους, λόγω της υπεραλίευσης. Το κοινό δελφίνι είναι ένα από τα τέσσερα είδη δελφινιών που ζουν στη χώρα μας και ο πληθυσμός της περιοχής Natura του εσωτερικού αρχιπελάγους του Ιονίου είναι ένας από τους τελευταίους πληθυσμούς της Μεσογείου. Ο μεσογειακός πληθυσμός κοινών δελφινιών έχει συρρικνωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια και θεωρείται είδος υπό εξαφάνιση.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πολλές και σημαντικές είναι οι προτάσεις προκειμένου να προστατευθεί αποτελεσματικά τοι δελφίνι αλλά και τα άλλα είδη στην εν λόγω περιοχή.
Μεταξύ αυτών είναι και:

  • Η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας και του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 1967/2006 και η πάταξη της παράνομης αλιείας
  • η επιβολή άμεσων χρονικών περιορισμών στην αλιεία με γριγρί και μηχανότρατα πέραν της υπάρχουσας νομοθεσίας για τη συγκεκριμένη περιοχή.
  • πλήρης απαγόρευση της βιντζότρατας από 31/05/10 όπως προβλέπεται από τον 1967/2006
  • η υιοθέτηση πιο επιλεκτικών στατικών διχτυών από όλα τα σκάφη παράκτιας αλιείας που χρησιμοποιούν δίχτυα και
  • η λήψη μέτρων για την ερασιτεχνική αλιεία.

Η λήψη μέτρων διαχείρισης αλιείας σε περιοχές Natura 2000 και η χρηματοδότηση τους είναι δυνατή στα πλαίσια της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΔΕΛΦΙΝΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΙΔΩΝ

Η θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Λευκάδας στη δυτική Ελλάδα -Τόπος Κοινοτικής Σημασίας Natura 2000- είναι μία από τις τελευταίες περιοχές στην κεντρική Μεσόγειο, όπου συναντώνται κοινά δελφίνια.

Το 2002 η ACCOBAMS αναγνώρισε ότι είναι επείγον να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν πιλοτικές δράσεις προστασίας και διαχείρισης για την διατήρηση του ενδιαιτήματος των κοινών δελφινιών στην περιοχή. Η θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Λευκάδας και γύρω από τον Κάλαμο αναγνωρίστηκε ως περιοχή υψηλής σημασίας διατήρησης από το Σχέδιο Προστασίας του Μεσογειακού κοινού δελφινιού (ACCOBAMS, 2004).
Η σημασία της προστασίας των κοινών δελφινιών στην θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Λευκάδας και γύρω από τον Κάλαμο υπογραμμίστηκε και στο Σχέδιο Δράσης 2000-2010 της IUCN για τα κητώδη παγκοσμίως.

Παρ’ όλες αυτές τις αποφάσεις, ο άμεσος κίνδυνος ολοκληρωτικής εξαφάνισης των κοινών δελφινιών από την περιοχή πιστοποιήθηκε από εντατική επιστημονική έρευνα. Η παρατηρούμενη αρνητική τάση δεν μπορεί να θεωρηθεί συνέπεια μετανάστευσης ή μετακινήσεων ευρείας κλίμακας των κοινών δελφινιών. Αυτή η περιοχή ήταν ένας από τους τελευταίους θύλακες πυκνής παρουσίας δελφινιών στην δυτική και ανατολική Μεσόγειο, και δεν υπάρχει καμιά αναφορά κοινών δελφινιών στις γύρω περιοχές, παρ’ όλη την σημαντική προσπάθεια αναζήτησης από διάφορες ερευνητικές ομάδες, με πορείες δεκάδων χιλιάδων χιλιομέτρων που καλύπτουν μεγάλο τμήμα του ανατολικού Ιονίου καθώς και την θαλάσσια περιοχή της δυτικής Πελοποννήσου.

Τα κοινά δελφίνια είναι σπάνια ή απόντα στην γειτονική κεντρική Μεσόγειο που έχει εξερευνηθεί ως τώρα, συμπεριλαμβανομένης της Ελληνικής Τάφρου, άλλων παράκτιων και πελαγικών τμημάτων του Ιονίου και της Αδριατικής θάλασσας, με μόνη εξαίρεση τον Κορινθιακό κόλπο όπου υπάρχουν ακόμη λίγα κοινά δελφίνια.

ΓΙΑΤΙ ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΔΕΛΦΙΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΝΟΙ;

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η συρρίκνωση του πληθυσμού των κοινών δελφινιών και του τόνου προκλήθηκε κυρίως από την εξάντληση της τροφής λόγω υπεραλίευσης.

Η επίπτωση της αλιείας στο τοπικό οικοσύστημα ήταν τεράστια και οδήγησε σε σημαντική καταστροφή του οικοσυστήματος και σε απώλεια βιοποικιλότητας.

Η μεγαλύτερη επίπτωση προκαλείται από ένα σχετικά μικρό αριθμό σκαφών μέσης αλιείας, τα γρι-γρι. Οι μηχανότρατες και οι βιντζότρατες είναι επίσης λίγες, αλλά είναι γνωστό ότι προκαλούν σημαντική βλάβη στο οικοσύστημα.

ΤΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Η θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Λευκάδας και γύρω από τον Κάλαμο είναι σημαντική περιοχή αναπαραγωγής κοπαδιών επιπελαγικών ψαριών (Somarakis et al. 2000, 2006a, b) και συγκέντρωσης γόνου μπακαλιάρου (Politou et al. 2006), γεγονός που καθιστά αυτόν τον Τόπο Κοινοτικής Σημασίας Natura 2000 υποψήφιο για ειδική προστασία με βάση τις Ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων της Μεσογείου. Εκτός από τα κοινά δελφίνια, η περιοχή φιλοξενεί και μια μόνιμη κοινότητα ρινοδέλφινων Tursiops truncatus. Απειλούμενα είδη επίσης όπως η μεσογειακή φώκια Monachus monachus και η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta παρατηρούνται τακτικά. Όλα αυτά τα είδη περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας για τα Ενδιαιτήματα.

Για να μειωθεί η ισχύουσα υπερεκμετάλλευση, για να προστατευθεί η τοπική βιοποικιλότητα, για να εξασφαλιστούν στο διηνεκές οι υπηρεσίες που προσφέρει το οικοσύστημα, για να επιτευχθεί η βιωσιμότητα της αλιείας και για να δοθεί η ευκαιρία στην απειλούμενη θαλάσσια μεγαπανίδα να επιβιώσει, χρειάζονται μέτρα διαχείρισης της αλιείας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το Natura 2000 είναι ένα δίκτυο περιοχών προστασίας της φύσης σε Ευρωπαϊκή κλίμακα, που δημιουργήθηκε υπό την Οδηγία για τα Ενδιαιτήματα (92/43/EEC) και την Οδηγία για τα Πουλιά 79/409/EEC. Ο σκοπός του δικτύου είναι να εξασφαλίσει την μακροχρόνια επιβίωση των πιο πολύτιμων και απειλούμενων ειδών και ενδιαιτημάτων της Ευρώπης.

Η ευθύνη για την πρόταση περιοχών Natura 2000 ανήκει σε κάθε Κράτος Μέλος.

Οι περιοχές Natura 2000 δεν προορίζονται να είναι αναγκαστικά περιοχές «απόλυτης προστασίας», αλλά περιοχές όπου απαιτείται αειφορική χρήση των φυσικών πόρων με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό μπορεί να απαιτούνται ειδικά μέτρα διαχείρισης της αλιείας με στόχο την προστασία εκείνων των ειδών και των ενδιαιτημάτων για χάρη των οποίων η περιοχή εντάχθηκε στο δίκτυο. Τα μέτρα διαχείρισης της αλιείας σε αυτές τις περιοχές θα πρέπει να αποφασιστούν στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της αναλογικότητας και της απουσίας διακρίσεων.

Κ.Μ.
ΣΚΡΙΠ, Αρ. Φύλλου 81, 15/5/2009

Σχολιάστε

Filed under Δανεισμένα, Περιβάλλον, Χλωρίδα και Πανίδα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s