Aνησυχητική αύξηση των Μεδουσών στον Αμβρακικό κόλπο

Δημοσιεύτηκε στις 14.05.2009 στην εφημερίδα «Συνείδηση» (Ημερήσια εφημερίδα Αιτωλίας και Ακαρνανίας) απ’ όπου και το αναδημοσιεύουμε:

Ανησυχητική αύξηση πληθυσμών από μέδουσες –κορέλια τα λένε οι ψαράδες που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα– στον Αμβρακικό Κόλπο

Κορέλια
Οι μέδουσες του Αμβρακικού

Για δεύτερη συνεχή χρονιά τα «κορέλια»… αυξάνονται και πληθύνονται στον Αμβρακικό. Ένδειξη διατάραξης της ισορροπίας του περιβάλλοντος, λένε οι επιστήμονες που παρακολουθούν το φαινόμενο. Η κλιματική αλλαγή και η υπεραλίευση, σε συνδυασμό με τη μείωση των φυσικών θηρευτών στον κλειστό κόλπο, θα μεγιστοποιήσει το πρόβλημα, αν άμεσα δεν ληφθούν μέτρα.

amvrakikos_kolpos

Οι μέδουσες, οι γνωστές μας «τσούχτρες» είναι κατά τους ειδικούς επιστήμονες και τους θαλάσσιους βιολόγους ένδειξη διατάραξης της περιβαλλοντικής ισορροπίας. «Όσο περισσότερες είναι οι μέδουσες, όσο πιο ισχυρό είναι το σήμα ότι κάτι έχει αλλάξει». Αυτό είναι το βασικό αξίωμα σε σχέση με την αύξηση του πληθυσμού των μεδουσών και στην περίπτωση του Αμβρακικού Κόλπου… θα πρέπει ίσως ν’ αρχίσουμε να ανησυχούμε!

Φέτος είναι η δεύτερη συνεχή χρονιά που τα μικρά ασπόνδυλα, χωρίς καρδιά, χωρίς εγκέφαλο καν αυτά θαλάσσια είδη παρατηρούνται σε μεγάλους πληθυσμούς στον Αμβρακικό. Πάντα υπήρχαν, σε μικρούς όμως πληθυσμούς. Το πρόβλημα είναι τόσο έντονο τώρα, που σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Αλιευτικών Συλλόγων Ηπείρου κ. Παύλο Χαραλάμπους ήδη οι αλιείς βλέπουν τα δίχτυα τους να καταστρέφονται καθώς σύρονται απ’ το βάρος των κορελιών, όπως ονομάζουν το συγκεκριμένο είδος, στο βυθό. Η ύπαρξη του εν λόγω είδους είχε απασχολήσει τις εργασίες επιστημονικής ημερίδας που πραγματοποιήθηκε πριν ένα χρόνο και αποδόθηκε στο γεγονός της μείωσης των χελωνών, σε συνδυασμό βέβαια με την κλιματική αλλαγή και τις ανθρωπογενείς παρεμβάσεις που επηρεάζουν την κλειστή θάλασσα του Αμβρακικού.

Η εμφάνιση βέβαια μεγάλων πληθυσμών από μέδουσες στις ελληνικές θάλασσες είναι συνηθισμένη. Τις περισσότερες φορές το τσίμπημα της «τσούχτρας» είναι οδυνηρό, στην περίπτωση του Αμβρακικού όμως αν και υπάρχουν ερεθισμοί, ιδιαίτερα στα μάτια, το τσίμπημα δεν γίνεται καν αισθητό! Λόγω της θολότητας του βυθού μάλιστα, οι τσούχτρες του Αμβρακικού δεν γίνονται αντιληπτές εύκολα… Υπάρχουν όμως και είναι ήδη πολλές, οι δε έντονες βροχοπτώσεις που υπήρξαν φέτος και συνεχίστηκαν μέχρι τις μέρες που διανύουμε, μάλλον θα συμβάλουν στο να αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Η άνοδος της θερμοκρασίας παράλληλα παρατείνει την αναπαραγωγική τους περίοδο, με αποτέλεσμα οι πληθυσμοί των παράξενων αυτών ασπόνδυλων με το διαφανές σώμα να διογκώνεται έτι περισσότερο. Οι «εισβολές» μεδουσών είναι φυσικό φαινόμενο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια η συχνότητα και η διάρκειά τους έχουν αυξηθεί. Δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί για τους τελευταίους δύο αιώνες δείχνουν ότι οι πληθυσμοί των μεδουσών αυξάνονται απότομα κάθε 12 χρόνια, παραμένουν σταθεροί για 4-6 χρόνια και στη συνέχεια υποχωρούν.

Το φαινόμενο είναι τα τελευταία χρόνια σε έξαρση σε όλη τη Μεσόγειο. Και όπου εμφανίζονται υπερπληθυσμοί, οι επιπτώσεις είναι άμεσες στην οικονομία, λόγω της μείωσης του τουρισμού. Για τα αλλεργικά άτομα, η επαφή με τις μέδουσες μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Για τους υπόλοιπους, το τσίμπημά τους είναι από δυσάρεστο έως επώδυνο, γεγονός που οφείλεται στο υγρό που απελευθερώνεται αντανακλαστικά από το σώμα της μέδουσας όποτε έρχεται σε επαφή με κάποιον άλλον οργανισμό. Το υγρό αυτό σκοπό έχει είτε να προστατεύσει την μέδουσα από τους εχθρούς της είτε να παραλύσει τη λεία (πλαγκτόν και άλλοι μικροί θαλάσσιοι οργανισμοί). Επαναλαμβάνουμε όμως ότι στην περίπτωση του Αμβρακικού δεν μιλάμε για «τσούχτρες» αλλά για τα «αθώα» κορέλια.

Ενδεχόμενες επιπτώσεις στον τουρισμό εν όψει της καλοκαιρινής περιόδου, στην ευρύτερη περιοχή του Αμβρακικού Κόλπου δεν θα υπάρχουν φυσικά. Κανείς όμως δεν μπορεί να προβλέψει ποια θα είναι η εξέλιξη και η συμπεριφορά του ήδη υπάρχοντος πληθυσμού, ούτε βέβαια αν οι συνθήκες που επικρατήσουν στο εξής θα επιτρέψουν ή όχι την περαιτέρω ανάπτυξη των νεαρών σήμερα μεδουσών. Και αυτό ακόμη, δεν θα δημιουργούσε πρόβλημα. Πραγματικό πρόβλημα θα υπάρξει αν στον Αμβρακικό εμφανιστεί κάποιο άλλο είδος μέδουσας – τσούχτρας, από αυτά που συχνά εντοπίζονται σε ελληνικές θάλασσες και στη Μεσόγειο, με δεδομένο ότι ο Αμβρακικός είναι «πλούσια» θάλασσα σε φυτοπλαγκτόν και ζωοπλαγκτόν, που αποτελεί και την τροφή των μεδουσών.

Να σημειωθεί ότι η παρουσία κορελιών ή οποιοδήποτε άλλου είδους μεδουσών σε θάλασσες, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει μόλυνση. Διαταραχή ναι, μόλυνση όμως όχι. Όπως ήδη εξηγήσαμε, οφείλεται στη θερμοκρασία και στη μείωση των φυσικών θηρευτών, συνεπεία της υπεραλίευσης. Ο Αμβρακικός Κόλπος είναι καθαρή θάλασσα, γεγονός που πιστοποιείται από μετρήσεις και δειγματοληπτικούς ελέγχους που επαναλαμβάνονται, αλλά και απ’ την επανεμφάνιση ενυδρίδων, που, ως γνωστόν, επιλέγουν μόνο καθαρά νερά. Να τονιστεί επίσης ότι οι μέδουσες του Αμβρακικού, τα κορέλια, δεν είναι «τσούχτρες». Η επαφή δηλαδή με το σώμα δεν είναι οδυνηρή.

Σε κάθε περίπτωση όμως χρειάζεται η μελέτη του φαινομένου και η επεξεργασία σχεδίου αντιμετώπισης των πιθανών προβλημάτων. Μην ξεχνάμε ότι οι πληθυσμοί μένουν αρκετά χρόνια σε κάθε περιοχή.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Δανεισμένα, Περιβάλλον, Στη γειτονιά μας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s