«Η Λευκάς απειλείται με άμεσον καταστροφήν υπό 600 συμμοριτών της Δεξιάς»

Αναδημοσιεύουμε από την εφημερίδα του Πάνου Κόκκα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» (ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΠΡΩΪΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ), Φύλλο της Παρασκευής 13 Δεκεμβρίου 1946, Σελίδα 4. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας.

eleftheria_131246_2

eleftheria_131246

«ΠΑΤΡΑΙ. 12 (Του ανταποκριτού μας) — Κατά πληροφορίας αξιοπίστων προσώπων αφιχθέντων σήμερον εκ Λευκάδος επικρατεί εκεί έκρυθμος κατάστασις μετά την απόπειραν φόνου υπό αγνώστων κατά του δικηγόρου Πάνου Βέρη, όστις επί κατοχής ηγείτο ιδιωτικής ομάδος τύπου ταγμάτων ασφαλείας συνεργασθείς μετά των Γερμανών εις μάχας και πυρπολήσεις χωρίων της Λευκάδος και της Ιθάκης.

Την επομένην της αποπείρας έφθασαν με πλοιάρια από το Ξηρόμερον εις Λευκάδα περί τους 600 ένοπλοι και μη, ανήκοντες εις τας επί κατοχής ομάδος Βέρη· εδημιουργήθη δε εκ τούτου μία κατάστασις συγκυριαρχίας της πόλεως μεταξύ των νομίμων αρχών και των ενόπλων, οι οποίοι κυκλοφορούν ανενόχλητοι εις την πόλιν και έχουν υπό τον έλεγχόν των ορισμένα δημόσια κτίρια όπως το ταχυδρομείον και το τηλεγραφείον.

Οι ένοπλοι απειλούν να επιδράμουν εις τα κρατητήρια της χωροφυλακής όπου κρατούνται οι συλληφθέντες ως ύποπτοι δια την απόπειραν και τους θανατώσουν.

Μεταξύ του πληθυσμού έχει δημιουργηθή ατμόσφαιρα πανικού η δε χωροφυλακή εζήτησεν ενισχύσεις.

Ο επί κεφαλής των ενόπλων Ι. Βέρης αδελφός του τραυματισθέντος διεκήρυξεν δημοσία ότι αν ο αδελφός του αποθάνη λόγω των τραυμάτων, ούτος θα ανασκάψη εκ θεμελίων την πόλιν και θα αναγράψη επί πινακίδος: «Εδώ ήτο η Λευκάς» όπως έπραξαν οι Γερμανοί εις Κάνδαμον».

Ας δούμε όμως λίγο ποιος ήταν ο Πάνος Βέρης και τι είχε προηγηθεί των γεγονότων αυτών. Ο Βέρης ήταν αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας του Ξηρομέρου. Επέδραμε αρκετές φορές κατά της Λευκάδας, ιδιαίτερα των ΕΑΜοκρατούμενων χωριών της, σε συνεργασία με τους αυτοαποκαλούμενους «οπλαργηγούς» της Δεξιάς στη Λευκάδα και τους Γερμανούς. Στη μάχη της Λευκάδας (Λαϊνάκι, 15-18 Ιουνίου 1944) πήρε μέρος μαζί με τους «οπλαργηγούς» της Λευκάδας και τους Γερμανούς όπως και στα γεγονότα που ακολούθησαν – αρπαγές, φόνους, βασανιστήρια, βιασμοί γυναικών, πυρκαγιές. «… Αυτοί οι άνθρωποι ενεργούσαν πια, σαν τα πιο κουρδισμένα ρομπότ και απελευθέρωσαν τις πιο ενστικτώδικες κακούργες τάσεις του ανθρώπινου όντος. Νομίζω πως δεν υπάρχει στον ελληνικό χώρο τέτοιο παράδειγμα ανήκουστης βίας και βασανισμού…» γράφει ο Ζώης Κουτσαύτης στο βιβλίο του «Η Εθνική Αντίσταση στη Λευκάδα» (Αθήνα 1991) για τα γεγονότα που ακολούθησαν ακόμη και μέρες μετά την μάχη.

Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας το Φλεβάρη του 1945 αρχίζει ξανά το κύμα της τρομοκρατίας από τους εθνοφύλακες, σε συνεργασία με τους παλιούς ταγματασφαλίτες, μεταβαπτισμένους τώρα σε «μεταβατικά αποσπάσματα διώξεως συμμοριτών», και με την τοπική χωροφυλακή, ενάντια στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. Το γεγονός αυτό ήταν φυσικό να αναγκάσει αρκετούς ΕΑΜίτες αγωνιστές του νησιού να βγουν ξανά στο βουνό. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ζώης Κούρτης (Φασόλιας), από την πόλη της Λευκάδας, που ήταν και πολιτικός επίτροπος της πρώτης ομάδας των καταδιωκομένων αγωνιστών υπό την αρχηγεία του Πάνου Γιαννούλη.

Ζώης Κούρτης (Φασόλιας) από την πόλη της Λευκάδας. Ανταρτοεπονίτης στον ΕΛΑΣ και πολιτικός επίτροπος στο Αρχηγείο Λευκάδας - Ξηρομέρου του Δημοκρατικού Στρατού.

Ζώης Κούρτης (Φασόλιας) από την πόλη της Λευκάδας. Ανταρτοεπονίτης στον ΕΛΑΣ και πολιτικός επίτροπος στο Αρχηγείο Λευκάδας - Ξηρομέρου του Δημοκρατικού Στρατού.

Για την απόπειρα δολοφονίας κατά του Βέρη γράφει ο Τάσος Γ. Κονιδάρης -εκ των συγγενών των «οπλαρχηγών» της Δεξιάς στο νησί- στο βιβλίο του «Η Λευκάδα στη σκιά του εμφυλίου πολέμου 1943-1947»:

«… Η δυνατότητα του Βέρη να επηρεάζει τη Λευκάδα και η επιρροή του στον Δεξιό κόσμο του Ξηρομέρου, που την ανάσα του ένιωθε καυτή η Λευκαδίτικη Αριστερά, καλλιέργησαν την ιδέα να τον βγάλουν οριστικά από τη μέση.

Την ευθύνη της δολοφονίας ανέλαβε εθελοντικά και με τη συναίνεση του κόμματος ο Ζώης Κούρτης από τα πιο αντρειωμένα ομολογουμένως άτομα του ΕΛΑΣ.

Την προηγούμενη ο Βέρης, καταπέλτης στη δίκη τριών ελασιτών, συνετέλεσε, όσο εξαρτώνταν απ’ αυτόν, να δικαστούν οι άνθρωποι αυτοί με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Στην έξοδο του Δικαστηρίου, με τη λήξη της δίκης, ο Βέρης ομολόγησε σε συνάδελφό του ότι ο ένας «πήγε τσάμπα».

Αν αυτό αποτέλεσε την αφορμή δεν έχει σημασία· η απόφαση ήταν παρμένη: ο Βέρης έπρεπε να πεθάνει. Το βράδυ της επόμενης μέρας σε κεντρικό δρόμο της πόλης και στο ύψος του Αγ. Νικολάου ο Βέρης άοπλος δέχτηκε την δολοφονική επίθεση· ο Κούρτης προστατευμένος από το ευεργετικό σκοτάδι που του είχε προηγουμένως εξασφαλίσει η ηλεκτρική Εταιρεία, πλησιάζοντας σε απόσταση μέτρου γύρισε πάνω στον Βέρη το αυτόματο που στην πρώτη σφαίρα έπαθε εμπλοκή· το σφάλμα του αντάρτη να χτυπήσει τόσο κοντά έσωσε τη ζωή του Βέρη· δεν μπόρεσε να χρησιμοποιήσει κατ’ επανάληψη, παρά μόνο μια φορά, το περίστροφο, γιατί ο Βέρης αντιδρώντας ενστικτώδικα για έσχατη άμυνα ζωής, και μολονότι χτυπημένος επικίνδυνα στα ευαίσθητα σημεία έπεσε πάνω στον αντίπαλο, προφανώς για να μη γίνει ευκολότερος στόχος γυρίζοντάς του τις πλάτες· η αντίδραση τούτη στέρησε την τύχη από τον Κούρτη να πετύχει.

Το επεισόδιο παρά λίγο να είχε μοιραία συνέπεια για τη Λευκάδα.

Ενώ ο Βέρης μεταφέρονταν βαρειά χτυπημένος στην Πρέβεζα, διακόσιοι περίπου άντρες της Δεξιάς του Ξηρομέρου με τον Γιάννη Βέρη-αδερφό του θύματος- εισέβαλαν στη Λευκάδα και, χωρίς αυτό να θεωρηθεί σχήμα λόγου κατέλαβαν κυριολεκτικά την πόλη…».

Ο Ζώης Κούρτης, αφού επέζησε της μάχης της Πούντας (Ιούνης 1947) όπου ξεκληρίστηκε το Αρχηγείο Ξηρομέρου – Λευκάδας του ΔΣΕ, πέρασε στη Λευκάδα και καταδιωκόμενος από αποσπάσματα τραυματίστηκε σε συμπλοκή -υποδείχτηκε μετά από προδοσία, όπως λέγεται, η θέση όπου βρισκόταν- και πέθανε από τα τραύματά του στις 29.06.1947, κοντά στο χωριό Νικιάνα. Σύμφωνα με κάποιες άλλες μαρτυρίες, όντας τραυματισμένος, αυτοκτόνησε για να μην αιχμαλωτιστεί από τους διώκτες του.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Ιστορία, Λευκάδα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s